Dünyanın kıyısı olmayan tek denizi Sözcü Gazetesi

Dünya üzerinde kara parçalarıyla sınırlanmamış, sınırları sadece okyanus akıntılarıyla çizilen tek su kütlesi olan Sargasso Denizi, bilimsel araştırmaların odağında yer almaya devam ediyor. Batıda Körfez Akıntısı, kuzeyde Kuzey Atlantik Akıntısı, doğuda Kanarya Akıntısı ve güneyde Kuzey Atlantik Ekvatoral Akıntısı’nın oluşturduğu devasa dairesel sistemin merkezinde bulunan bu deniz, son dönemde yaşanan biyokütle artışı ve antropojenik (insan kaynaklı) etkilerle gündemde.

Nature Geoscience dergisinde yayımlanan güncel araştırmalara göre, denize adını veren ve su yüzeyinde serbestçe yüzen Sargassum miktarı 38 milyon ton ile rekor seviyeye ulaştı. Bilim insanları bu artışın arkasındaki mekanizmayı, ekvatoral rüzgarların okyanus tabanındaki fosforu yüzeye taşıması ve bu süreçte bakterilerin azotu tutarak yosunlar için yoğun bir besin ortamı yaratması olarak açıklıyor.

Kökleri okyanus tabanına bağlı olmadan su yüzeyinde yaşayabilen bu özel alg türü, bölgeyi açık deniz ekosisteminin en kritik üreme ve beslenme alanlarından biri haline getiriyor. 10 endemik canlı türünün yanı sıra deniz kaplumbağaları, deniz kuşları, balinalar ve nesli tehlike altındaki iki yılan balığı türünün dünyadaki tek yumurtlama alanı bu bölgede yer alıyor.

Sargasso Denizi’ni çevreleyen ve dış etkenlerden izole eden dört büyük okyanus akıntısı, günümüzde farklı bir çevresel soruna zemin hazırlıyor. Atmosferik basınç değişimlerine bağlı olarak sınırları mevsimsel olarak genişleyip daralan bu dairesel akıntı sistemi, okyanusa karışan plastik atıkları merkezine çekiyor. Bu durum, kıyısı olmayan denizin aynı zamanda küresel plastik kirliliğinin en yoğun kümelendiği alanlardan birine dönüşmesine neden oluyor.