Hepsi aynı babanın çocuğuymuş: Bilim dünyası şokta Sözcü Gazetesi

Kopenhag Üniversitesi'nin yürüttüğü bu araştırma, sosyal medyada "Benim gözlerim de mavi" diyen milyonlarca insanı yakalayacak türden. 

Eğer mavi gözlüyseniz, muhtemelen kendinizi "özel bir azınlık" olarak görüyorsunuz. Ancak bilim dünyası bu durumu çok daha çarpıcı bir noktaya taşıdı: Bugün yeryüzünde yaşayan tüm mavi gözlü insanlar, yaklaşık 10 bin yıl önce yaşamış tek bir kişinin soyundan geliyor!

İnsanlık tarihinin şafağında hepimiz kahverengi gözlüydük. Ancak 6 ila 10 bin yıl önce, Avrupa’nın kuzeyinde bir yerde, bir bebek dünyayı değiştirecek bir mutasyonla doğdu.

Gözlerimizde kahverengi pigmenti (melanin) üreten "OCA2" geninin yanında, "HERC2" adlı bir gen aniden bir "şalter" gibi devreye girdi. Bu gen, kahverengi boya üretimini tamamen kapatmak yerine "kıstı". Sonuç  İnsanlık tarihinin ilk mavi gözleri.

Profesör Hans Eiberg ve ekibinin yaptığı testlerde sarsıcı bir gerçek ortaya çıktı: Kahverengi gözlü insanlar arasında genetik çeşitlilik devasa boyutlardayken, mavi gözlülerin DNA’sı o mutasyon noktasında neredeyse kopyalanmışçasına aynı. Bu da demek oluyor ki; kuzeyin en soğuk köşesinden Akdeniz’in sıcak kıyılarına kadar tüm mavi gözlüler, binlerce yıl önceki o gizemli "ortak ata"nın genetik mirasını taşıyan devasa bir ailenin parçası.

Şaşırtıcı bir gerçek daha: Gözlerimizde aslında mavi bir boya (pigment) yok! Mavi göz, tıpkı gökyüzünün mavi görünmesi gibi bir ışık oyunundan ibaret. Gözdeki melanin miktarı o kadar düşüktür ki, ışık gözün ön tabakasına çarptığında saçılır ve dışarıya mavi olarak yansır. Yani biyolojik olarak mavi gözlüler, aslında kahverengi üretme yeteneği "kısıtlanmış" kişilerden oluşuyor.

Bilim insanları aileleri de uyarıyor: Çoğu bebek mavi gözlü doğar ancak bu kalıcı olmayabilir. Vücut zamanla melanin üretimini artırırsa, o mavi gözler çocukluk döneminde yavaşça kahverengiye dönebilir. Gerçek "akrabalık" mirası ise pigment üretimi kalıcı olarak kısıtlananlarda saklı kalıyor.