Hayat kurtarmanın en kolay yolu: Kan bağışı

Ameliyatlar, trafik kazaları ya da tedavi… Her gün binlerce insan kan nakline ihtiyaç duyuyor. Zamana karşı verilen mücadeleler, kan stokları sayesinde kazanılıyor. İhtiyacı olan herkese kan verebilmek için stokların hiç boş kalmaması gerekiyor. Bunun tek yolu da düzenli kan bağışından geçiyor.

Türkiye’de kan bağışın tek adresi olan Kızılay, ülkenin dört bir yanında donörlere aralıksız hizmet veriyor. Düzenli kan bağışı bilincini artırmak amacıyla yürütülen “Birbirimize Candan Bağlıyız” kampanyasıyla bu çalışmalar, tüm yurtta sürdürüyor. Kızılay, 300’den fazla mobil ve sabit noktada görevli 4 binin üzerinde personeliyle hayat kurtarma mücadelesine destek oluyor.

[Grafik: TRT Haber]

Kızılay önceki yıllarda olduğu gibi 2025 yılında da kan bağışı çalışmalarına hız kesmeden devam etti. Yılın başından bu yana (22 Ekim’e kadar) Kızılay’a 2 milyon 433 bin 778 ünite kan bağışı yapıldı. Bunların 1 milyon 433 bin 120’si düzenli bağışçılar tarafından gerçekleştirildi.

Kan bağışlayanların yüzde 50’den fazlası 26-45 yaş aralığındaki kişiler oldu. En fazla bağış ise 20’li yaş grubu gençlerden geldi. Bağış yapanların yüzde 86’sı erkek, yüzde 14’ü kadınlar oldu. Kadın bağışçıların yüzde 50’den fazlası da 19-35 yaş aralığındaydı.

Kan uzun süre stoklanamayan bir tedavi aracı olduğundan bağışların yılın 365 günü kesintisiz şekilde yapılması büyük önem taşıyor. İhtiyaç artsın ya da artmasın bağışların düzenli olması ve belli bir stok seviyesinin korunması gerekiyor.

Acil durumlarda kullanılacak kanın önceden toplanmış, test edilmiş ve sevke hazır halde stoklara eklenmiş olması gerekiyor. Kızılay ekipleri her gün Türkiye genelindeki 1200 hastaneye kan ve kan bileşeni transferi yapıyor.

[Fotoğraf: AA]

Peki, kimler kan bağışında bulunabiliyor? Öncelikle 18-65 yaş arası ağırlığında ve 50 kilogramın üzerinde olmak gerekiyor. Yine kan vermek isteyen kişinin hemoglobin düzeyinin bağışa uygun olması şart. Bağışa engel önemli bir sağlık sorununu bulunmaması da aranan kriterlerden.

Kan bağışlamak, sanılanın aksine son derece kolay ve zahmetsiz bir süreç… Gönüllüler kan vermek için kendilerine en yakın bağış noktasını bir tıkla öğrenebiliyor. Bunun için “www.kanver.org” adresine başvurulabilir. Ayrıca Türk Kızılay Mobil Kan Bağışı uygulaması, 168 numaralı ücretsiz çağrı merkezi veya E-Nabız sisteminden adres bilgisi almak mümkün.

Randevu oluşturduktan sonra bağış noktasında kısa bir form dolduruluyor. Ardından doktor tarafından yapılan sağlık kontrolü ile kişinin kan vermeye uygun olup olmadığı belirleniyor. Uygunluk onayı alındığında ise kan bağışı süreci başlıyor. Tüm bu işlemler için 30 dakika vakit ayırmak yetiyor. Erkekler her 3 ayda bir, kadınlar ise 4 ayda bir kan verebiliyor.

Sadece kan değil, yaşamı yeniden başlatan kök hücre bağışında da önemli gelişmeler yaşanıyor. TÜRKÖK Projesi kapsamında 1 milyon 241 bin 65 aktif kök hücre bağışçısı (22 Ekim 2025’e kadar) bulunuyor. Kök hücre bağışçılarının yüzde 37’si kadınlardan, yüzde 63’ü erkeklerden oluşuyor. Proje kapsamında bugüne dek 32 bin 8 eşleşme gerçekleşti.