Hapşırırken hapşu demek meğer refleks değilmiş: Gerçek çok farklı çıktı Sözcü Gazetesi

Uzmanların işitme engelliler üzerinde yaptığı gözlemler ve farklı kültürlerdeki örnekler, sesin kaynağının tamamen öğrenilmiş davranışlara dayandığını ortaya koydu.

HAPŞIRMA SESİ BİR YANSIMADAN İBARET

Birçok insanın hapşırırken istemsizce çıkardığı "hapşu" benzeri seslerin ardındaki gerçek bilim dünyasını harekete geçirdi. Uzmanlar, hapşırırken ses çıkarmanın fizyolojik bir gereklilik olmadığını ifade etti. Bu sesin, hapşırma sırasında dışarı çıkan havanın çıkardığı gürültüyü taklit eden yansıma bir ifade olduğu belirtildi. Yani hapşırma anındaki sesin, vücudun refleksinden ziyade zamanla edinilen kültürel bir alışkanlık olduğu kaydedildi.

İŞİTME ENGELLİ KİŞİLER HAPŞIRIRKEN SES ÇIKARMIYOR

Bilimsel kaynaklarda yer alan bulgulara göre işitme engelli kişilerin hapşırırken genellikle herhangi bir ses çıkarmadığı saptandı. Bu durum, söz konusu sesin çevreden öğrenildiğini ve duyulan örneklerin taklit edilmesiyle benimsendiğini kanıtladı. Uzmanlar, hapşırmanın doğal bir refleks olduğunu ancak buna ses eklemenin tamamen öğrenilmiş bir davranış olduğunu açıkladı.

KÜLTÜRLERE GÖRE SES DEĞİŞİYOR

Hapşırma sesinin evrensel değil, kültürel olarak şekillendiği ülkeler arasındaki farklarla da desteklendi. İngilizce konuşulan bölgelerde "achoo" ifadesi yaygınken, Türkiye'de "hapşu", Fransa'da "achoum", Japonya'da ise "hakashun" seslerinin kullanıldığı görüldü. Bu farklılıklar, hapşırma sesinin yaşanılan bölge ve dile göre şekillendiğini doğruladı.

ÇEVRESEL TAKLİT DOĞAL REFLEKS SANILIYOR

Yetkililer, insanların farkında olmadan pek çok davranışı çevresinden öğrenip doğal bir tepki olarak kabul ettiğini ifade etti. Hapşırırken çıkarılan sesin de bu durumun en tipik örneklerinden biri olduğu vurgulandı. İnsanların kültürel birer yansıma olan bu sesleri, biyolojik bir zorunluluk gibi algılamaya devam ettiği bildirildi.