‘Hâne’ Sergisi, ‘Nokta Hat Belgeseli’nin özel gösterimiyle sona erdi

Albayrak Grubu, 2014 yılında hat sanatına odaklanan kültür–sanat yolculuğuna başlayarak, geleneksel sanatların yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması yönünde uzun soluklu ve istikrarlı bir yaklaşım benimsedi. Klasik sanat anlayışını muhafaza eden bu yolculuk; yıllar içinde tematik kurgu, mekânla bütünleşen sergileme dili, disiplinler arası üretimler ve izleyiciyle kurulan güçlü etkileşim sayesinde derinleşerek geniş kitlelere ulaştı. Albayrak Grubu, 2022 yılı itibarıyla bu birikimi Tematik Takvim Sergileri çatısı altında yeni bir anlatı düzlemine taşıdı. ‘İman Ayetleri’ ile başlayan bu süreç; sonraki yıllarda ‘Selam Ayetleri’ ‘Kelime-i Tevhid’, ‘Besmele-i Şerif’ ‘Âdil-i Mutlak’ ve son olarak ‘Hâne’ sergileriyle devam ederek Albayrak Grubu’nun İslam Sanatları Sergileri başlığı altında güçlü ve süreklilik arz eden bir kültürel hafıza oluşturdu. Bu birikim, yalnızca sergilerle sınırlı kalmayarak, “Nokta” isimli hat belgeseli ile kayıt altına alındı.

12’NCİ İSLAM SANATLARI SERGİSİ ‘HÂNE’ 100 BİNE YAKIN ZİYARETÇİYLE TAMAMLANDI

12. İslam Sanatları Sergisi ‘Hâne’, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla açıldı ve yaklaşık iki ay boyunca Tophane-i Âmire Kültür ve Sanat Merkezi’nde sanatseverlerle buluştu. Sergi sırasında 19 söyleşi, 25 sanatkâr buluşması, çocuklara özel 12 etkinlik gerçekleştirirken ziyaretçi sayısı 100 bine yaklaştı.

Hat, tezhip, seramik hat, dijital eserler, tarihî koleksiyon parçaları ve mekâna özel tasarlanan çalışmaların yer aldığı sergi; çok disiplinli yapısıyla dikkat çekti. Sergi kapsamında 13 hat eseri, 17 seramik hat eseri, 12 tezhip eseri, 6 tarihî hat eseri ile dijital ve mimariye özgü çalışmalar izleyiciyle buluşturuldu. Program süresince sanat, düşünce ve maneviyat ekseninde gerçekleştirilen söyleşi ve buluşmalar, farklı disiplinlerden isimleri aynı çatı altında bir araya getirdi.

Sergi, mimar Yasemin Karaca ile birlikte ele alınan mekânsal kurgu sayesinde yalnızca sergilenen eserlerden ibaret olmaktan çıkarak, güçlü bir anlatı bütünlüğüne kavuştu.

Karaca, “Hâne sergisinin ismi Tophane’den ilham alırken, temasını aile ve ev kavramı üzerinden kurduk. ‘Bu eserlerin bir evi olsaydı neresi olurdu?’ sorusundan yola çıkarak, Türk–Osmanlı toplumunun en önemli evlerinden biri olan Topkapı Sarayı’nın has odalarını referans aldık. Sarayın sedirleri, çinileri, kalem işi süslemeleri, kandilleri ve renk dünyasını soyutlayarak, her biri kendi anlamına sahip küçük mekânlara dönüştürdük. Sergide görülen kırmızı, turkuaz, yeşil ve lacivert tonların tamamı Topkapı Sarayı’nın çinilerinden seçildi, tavan sarkıtmalarında yere yansıyan figürlerde ise Topkapı’da yer alan halıların izleri vardı” ifadelerini kullandı.

Tophane-i Âmire’nin tarihî dokusu ve mimarisi, serginin tematik dünyasıyla bütünleşerek izleyiciye mekânla iç içe geçen derinlikli bir tefekkür deneyimi sundu. Tophane-i Âmire’de gerçekleştirilen sergilere fiziken katılamayan sanatseverler için hayata geçirilen 3D sanal tur uygulamaları ise bu deneyimi dijital ortama taşıdı. Böylece sergiler, mekân sınırlarını aşarak çevrim içi platformlarda da erişilebilir kılındı ve izleyiciyle kurulan bağ daha da güçlendirildi.

12 YILLIK BİRİKİM, BELGESELLE KALICI HAFIZAYA DÖNÜŞTÜ

Albayrak Grubu’nun hat sanatına yönelik 12 yıla yayılan çalışmaları, “Nokta Hat Belgeseli” ile kayıt altına alındı. Planlama, çekim ve post-prodüksiyon süreçleri dâhil olmak üzere yaklaşık 40 kişilik profesyonel bir ekip tarafından hazırlanan belgesel, uzun soluklu bir saha çalışmasının ürünü olarak hayata geçirildi.

Belgeselde; hat sanatının farklı boyutlarını ele alan çok sayıda konuşmacı yer alıyor. Hat sanatının sahadaki icracıları olarak Mehmed Özçay, İbrahim Şengül ve hat ile tezhip alanındaki üretimleriyle Ayten Tiryaki uygulama süreçlerini aktarıyor. Sanatın tarihî ve ilmî arka planı Uğur Derman ve Çiçek Derman tarafından ele alınırken; hat sanatının manevî boyutu ve İslam dünyasındaki yeri Mahmud Erol Kılıç tarafından değerlendiriliyor.

Belgeselde ayrıca eserlerin korunması, koleksiyonlaşması ve sergilenme süreçlerine ilişkin değerlendirmelere Murat Ülker ile mimar ve küratör Yasemin Karaca yer verirken; Albayrak Grubu’nun bu alandaki kurumsal yaklaşımı Esad Sivri ve Abdullah Hanönü tarafından aktarılıyor.

‘Nokta Hat Belgeseli’, hat sanatını uygulama, tarih, estetik ve güncel üretim boyutlarıyla ele alan belgesel–arşiv niteliğinde bir çalışma olarak, Albayrak Grubu’nun 12 yıllık kültür–sanat yolculuğunu kalıcı bir görsel hafızaya dönüştürüyor.