Hamburger yedikten saatler sonra vefat etti! Bu şekilde ölen ilk kişi olarak tarihe geçti

Hamburger yedikten sonra hayatını kaybeden adam, bu olaydan iki hafta önce de bazı sorunlar yaşamıştı. UVA Health'ten yapılan basın açıklamasına göre, adam biftek yedikten sonra şiddetli karın ağrısı, ishal ve kusma şikayetleri ile hastaneye başvurmuştu.

İki olay birleşince, adamın ölümünün sebebi ortaya çıktı; yıldız kenesi ısırmasının neden olduğu Alfa-Gal Sendromu.

Öte yandan UVA Health araştırmacılarına göre, New Jersey'de yaşayan adamın ölümü, bir kene kaynaklı et alerjisi ile bağlantılı olduğu bilinen ilk vaka oldu.

Gelin ilginç detaylara daha yakından bakalım...

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre, ‘kırmızı et alerjisi’ veya ‘kene ısırığı et alerjisi’ olarak da bilinen Alfa-Gal Sendromu (AGS), öncelikli olarak Güneydoğu ve Doğu eyaletlerinde bulunan yıldız kenesinin ısırığıyla ortaya çıkıyor.

Kenenin tükürüğü, ısırıkla vücuda enjekte edilen alfa-gal adı verilen bir şeker molekülü içeriyor. Bu durum, belirli türdeki kırmızı etlere (başta domuz, sığır, tavşan, kuzu veya geyik eti) veya memelilerden yapılan ürünlere (peynir, süt, diğer süt ürünleri ve jelatin dahil) karşı alerjileri tetikliyor.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Profesör Dr. Süda Tekin ise bu sendromu şöyle tanımladı:

“Alfa-gal sendromu bir tür gıda alerjisidir. Literatürde memeli eti hastalığı olarak da geçer. Özellikle sığır, domuz eti veya kuzu eti gibi kırmızı ete karşı hafif veya ileri derece alerji gelişebilir. Yine süt ürünleri bu hastalığa sebep olabilir.

Bunun dışında nadir de olsa kene ısırığı sonrasında ortaya çıkan kaşıntı ve döküntü ile seyreden bir alerjik hastalıktır. Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan çalışmalar ve gözlemlerde hastalığın genellikle yıldız kenesinin ısırmasıyla başladığı bildiriyor. Bu türün alerjiye sebep olan bir madde barındırdığı düşünülüyor.”

Bu sendrom yaşamı tehdit edici bir klinik ve kendini gösterebiliyor. Alfa gal bir şeker molekülüdür ve sadece yıldız kenesinin tükürüğünde bulunuyor, sadece yıldız kenesi ile bulaşıyor. Dünyanın farklı bölgelerinde bulunan keneler, özellikle Avrupa, Afrika Güney ve Orta Amerika Avustralya, Asya’da bulunan diğer bazı keneler de bu hastalığa yol açabiliyor. Hastalık bulaşıcı değildir, kişiye özel birtakım alerjenlerin ortaya çıkmasına bağlı hastalık meydana geliyor. Döküntü ve kaşıntı ön plandadır, kişiden kişiye herhangi bir bulaş söz konusu değildir.

BİRKAÇ SAAT İÇİNCE ALERJİ BELİRTİLERİ BAŞLIYOR

İnsanlar alerjen içeren herhangi bir yiyecek yediklerinde, birkaç saat içinde ciddi alerji belirtileri yaşayabiliyor, bazılarının sadece hafif reaksiyonları olabiliyor.

Araştırmacılara göre belirtiler; sığır eti, domuz eti veya kuzu eti yedikten sonra döküntü, mide bulantısı ve kusmayı içeriyor. Uzmanlara göre bazı kişilerde ayrıca kaşıntılı veya pullu cilt; dudakların, yüzün, dilin ve boğazın şişmesi, hırıltılı solunum veya nefes darlığı görülebiliyor.

“Tüm kene ısırıkları alfa-gal alerjisi ile sonuçlanmaz. İlk kene ısırığı sonrası bağışıklık yanıtı haftalar içinde başlar. Ortalama 2–6 hafta içinde alpha-gal IgE pozitifleşir. Klinik belirtiler genellikle haftalar-aylar içinde ortaya çıkar. Tekrar eden kene ısırıkları hassasiyeti artırır. Belirtiler çoğunlukla memeli eti tükettikten 2–6 saat sonra başlar. Gecikme süresi sabit değildir; bazı hastalarda 2 saatin altında da görülebilir” diyen İmmünoloji Uzmanı Uzm Dr. Buket Başa Akdoğan şu bilgileri verdi:

“Şikâyetler hafif kaşıntıdan, şiddetli alerjik şoka kadar değişir. Maruz kalınan alpha-gal miktarına göre; ürtiker, anjioödem, mide-bağırsak belirtileri ve geç başlangıçlı alerjik şok şeklinde seyredebilir. Bu da hayati risk taşır. Karın ağrısı, bulantı, ishal ve yaygın kızarıklık en sık belirtilerdir. Her memeli etinde aynı oranda alpha gal bulunmaz.

Çok yüksek risk: Sakatatlar (karaciğer, böbrek, beyin, dil), kelle paça, kemik iliği.

Yüksek risk: Yağlı kırmızı et parçaları, kıyma (yağlı), pastırma, sucuk, kavurma.

Orta risk: Yağsız kas eti (bonfile, haşlama).

Düşük risk: Tam yağlı süt ürünleri (peynir, tereyağı), yarım yağlı süt ürünleri. Kümes hayvanları ve balıklar alfa-gal içermez.”

DÜNYADA ÖLÜMLE SONUÇLANAN İLK VAKA OLDU

Şiddetli vakalarda ölümcül anafilaksinin nadir bir risk olarak belirtilmesine rağmen, New Jersey'li adamın ölümü bu alerjiye atfedilen ilk vaka oldu.

Dr. Thomas Platts-Mills’e göre, adamın şiddetli reaksiyonuna katkıda bulunmuş olabilecek diğer faktörler arasında hamburgerle birlikte içtiği bir bira, polen maruziyeti ve yakın zamanda yaptığı egzersiz yer alıyor.

Platts-Mills, sığır, domuz veya kuzu eti yedikten üç ila beş saat sonra ortaya çıkan şiddetli karın ağrısının olası bir anafilaksi vakası olarak araştırılması gerektiği uyarısında bulundu ve ekledi:

“Hafif ila orta şiddette kurdeşen vakası geçiren çoğu kişi, uygun bir diyetle semptomları kontrol altına alabilir."

NASIL TEŞHİS EDİLİYOR?

AGS tanısı, antikor testi ve klinik muayene gerektirir. Hastaların çoğu, tanıya ulaşana kadar uzun bir yol kat ediyor. CDC epidemiyoloğu ve AGS hakkındaki 2023 raporunun yazarı Dr. Johanna Salzer'e göre, bu süre ortalama yedi yıl.

Bir kişiye AGS teşhisi konulduğunda, kişi bunu ömür boyu taşıyabilir.

Dr. Buket Başa Akdoğan, “Alfa-gal alerjisi CDC’nin son dönemde dikkat çektiği gibi dünyada artıyor. Yıllık 15000 yeni vaka ile 450000 vakadan bahsediliyor. Amerika da bölgesel bir sorun olarak başlayan durum yaygınlaşıyor” dedi ve ekledi:

“Bazofil aktivasyon testi ve gözetimli oral besin yükleme testi tanıya katkı sağlayabilir. Ancak günlük pratikte en belirleyici test, klinik öyküyle birlikte spesifik IgE ölçümüdür.”

TEDAVİSİ VAR MI?

Bazı insanlar için, alfa-gal sendromunu yeniden aktive edebilecek yiyecekleri beslenmelerinden çıkarmak, zamanla antikor seviyelerini düşebiliyor. Öte yandan AGS için bir tedavi veya kesin bir çare bulunmuyor ancak hekimler hastaların semptomlarını yönetmelerine yardımcı olabiliyor.

Akdoğan da standart yaklaşımın tetikleyici gıdalardan kaçınma ve acil durumda adrenalin otoenjektörü kullanımı olduğundan bahsetti, “Alerji uzmanları tarafından kırmızı et ürünleriyle oral immünoterapi (OIT) ağızdan besinle aşılama tedavisi yapabiliyoruz. Ve hastalar kırmızı eti günlük ortalama 100 gram olacak şekilde tüketebilir hale geliyorlar. 5 yıllık izlemlerde alfa-gal seviyeleri geriliyor” ifadelerine yer verdi.