MEVLÜT TEZEL Hamburger, lahmacunu ezip geçti!

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Türkiye'de e-Ticaretin Görünümü Raporu 2025" verilerine göre eve en çok sipariş edilen yemeklerde genelde birinci sıraca yer alan lahmacun liderliği kaptırmakla kalmadı, birkaç sıra geriye düştü.
Hızlı ticaret kapsamında yemek kategorisinde en yüksek harcama; 26,74 milyar TL ile hamburger için gerçekleşti.
İkinci sırada pizza (17,03 milyar TL), üçüncü sırada tavuk döner (12,56 milyar TL) yer aldı. Lahmacun (6,67 milyar TL) liderlikten dördüncülüğe düştü.
Lahmacundaki bu radikal düşüşün birçok nedeni olabilir.
Türkiye'de enflasyonun gizlisini;
'skimpflasyon'u yaşıyoruz.
Skimpflasyon, artan maliyetler karşısında ürün veya hizmetin fiyatını artırmak yerine, kaliteyi veya içerik standartlarını düşürmesiyle oluşan gizli bir enflasyon türü.

Malzemeden en rahat çalınacak fast-food ürünü ise lahmacun!
Acıyı da bastın mı lahmacunun içindeki kıyma oranını anlamak çok zor.
İyi lahmacun yapanların sayısı da hızla azalıyor.
Öte yandan fast-food zincirlerin yanı sıra butik hamburgercilerin sayısı da hızla artıyor ve eskiye göre hamburgerin lezzet ve kalitesinde büyük bir yükseliş var.
Bir lahmacun sever olarak ben artık iç malzemesini hanıma hazırlattıp kendim fırına götürüyorum. Çünkü lahmacuna karşı güven duygum azaldı.
Fiyat açısından da hamburger avantajlı.
Türkiye genelinde ortalama bir lahmacun 150-200 TL.
Bir yetişkin 2 ya 3 lahmacunla doyar.
Bu da ortalama 500-600 TL eder.
Yeni lider hamburger ise ortalama 300- 400 TL'ye satılıyor.
Yanında genelde kızarmış patatesi de oluyor. İçeceğin dahil olduğu hamburger menüleri ortalama 400 TL.
Evden yapılan siparişlerde acil bir şekilde karın doyurmak ana hedef olduğu için artık insanlar hamburgeri daha doyurucu ve hesaplı buluyor.
Pizzada da durum aynı, orta boy bir pizza genelde 320-500 TL arası satılıyor.
Dürüm tavuk döner de 200-250 TL'ye hem hesaplı hem de doyurucu bir seçenek oluşturuyor!
Özetle lahmacun 'skimpflasyon'a yenildi gibi gözüküyor.
Türkiye'nin en lezzetli, en doyurucu yiyeceklerinden biri olan lahmacunun eski itibarını ve gücünü kazanması için kebapçılar acil bir eylem planı oluşturmalılar!
Bugün lider konumundaki lahmacunu dize getiren hamburger, yarın diğer kebap türlerini küme bile düşürebilir!

***

YEMEK YAPMAYAN, HAREKETSİZ BİR TOPLUM
'E-Ticaretin Görünümü Raporu'nda başka ilginç veriler de var.
Anında ve randevulu teslimatları kapsayan hızlı ticaret hacmi, bir önceki yıla göre yüzde 55,6 artarak 388,7 milyar TL seviyesine çıktı.
Verilere göre yemek sektörü yüzde 69,5 payla ilk sırada yer alırken, gıda ve süpermarket kategorisi yüzde 30,5 pay aldı.
İstanbul, hızlı ticaret hacminin yüzde 55,4'ünü ve işlem sayısının yüzde 57,7'sini oluşturdu.
Ankara yüzde 8,1 hacim payıyla ikinci, İzmir yüzde 7 hacim payıyla üçüncü oldu.

Bu veriler de İstanbul'un tek başına tüm Türkiye'ye bedel olduğunu gösteriyor!
Veriler ayrıca gıdadan sonra artık market alışverişini de internetten sipariş eder hale geldiğimizi gösteriyor.
Aslında bu veriler sosyolojik okumalara açık.
Evde yemek yapma oranı hızla düşüyor. Yeni nesil yemek yapmayı da bilmiyor!
Evde tencere kaynamazsa ay sonunu getirmek daha da zorlaşır!
İnsanlar markete bile gitmeye üşenip daha hareketsiz yaşıyor.
Fiyatlardan şikâyetçi olurken yemeği ve market alışverişini her yıl daha çok internetten sipariş etmemiz de ayrı bir tartışma konusu!

***

       
YAŞLILARA MÜJDE!
Yaşlılığın en büyük dertlerinden biri de 'kireçlenme' olarak bilinen 'osteoartrit' hastalığı. Kireçlenmenin hâlâ kesin bir tedavisi yok.
Dünya çapında 240 milyon kişi bu hastalıktan etkileniyor.
DonanımHaber'e göre ABD'nin Colorado Boulder Üniversitesi'nde bu hastalığa karşı umut verici bir yöntem geliştirildi.
Yeni tedavi yöntemi, yapay eklem ya da sentetik doku yerine doğrudan vücudun doğal yenilenme kapasitesinden yararlanıyor.

Hasarlı bölgeyi onarması için vücudun kendi hücrelerini harekete geçiren bir enjeksiyon uygulaması yapılıyor.
Bu yöntemde hâlihazırda onaylı bir ilaç, özel parçacık taşıyıcı sistemi sayesinde kontrollü biçimde ekleme bırakılıyor.
Böylece ilaç aylar boyunca düşük dozlarda doğrudan hasarlı eklem bölgesine ulaştırılıyor ve doğal onarım süreçleri tetikleniyor.
Hayvan deneylerinde tedavi uygulanan eklemler 4 ila 8 hafta içerisinde yeniden sağlıklı hale geldi.
Elbette bu tedavi henüz deney aşamasında, insanlarda uygulanması için daha zamana ihtiyaç var. Öte yandan araştırmayı yürütenler, 'kireçlenme' hastalığını çözdükleri konusunda umutlular. Yaşam süresi sürekli uzarken, yaşlılıkta yaşam kalitesini düşüren hastalıklara da çareler bulunması gelecekte 90-100 yaşında sağlıklı, süper yaşlı bir nesil ortaya çıkarabilir. O zaman emekli olma yaşı da 75-80'ne çıkabilir.

***

ŞAMPİYONLUK MAÇINDA SAHAYA GİRMEK
Şampiyonluk yarışında en büyük rakibinize karşı sahanızda 3-2 öndesiniz ve maçın bitimine birkaç dakika var.
Binlerce taraftarınız sahaya girip, rakip takımın bulunduğu tribüne meşaleler atsa ne hissedersiniz?
Geçtiğimiz hafta bu olay Çekya'da yaşandı.

Slavia Prag, 3-0 hükmen yenik ilan edildi ve dört maç seyircisiz oynama ve yaklaşık 485.000 dolar ceza aldı.
Sahaya girilmeseydi Slavia Prag şampiyon ilan edilecekti!
"Bu nasıl saçmalık?" demeyin!
Slavia Prag şu anda bile Sparta Prag'dan yedi puan önde.
Bence risk alınarak yapılan bu eylem görkemli ve sıra dışı bir şampiyonluk kutlaması oldu.
Sıradan bir kutlama yerine taraftar futbol tarihine geçmeyi tercih etti.

***

Altyazı
"Sosyalizm bir duvarın arkasında yaşamak değildir. Diğerlerine ulaşabilmektir. Sadece daha iyi bir dünya hayali değil, dünyayı daha iyi bir yer haline getirmeye çalışmaktır." (Good Bye Lenin)