Hamaney e İranlı komutan Kaani ihanet etti mi? Saldırıdan dakikalar önce ayrılmış

İran Devrim Muhafızlarına bağlı Kudüs Gücü'nün komutanı Kaani, Hizbullah lideri Hasan Nasrallah'ın ölümünden önce de bombalanan binadan son anda ayrılmıştı. Nasrallah'ın öldürüldüğü operasyon öncesinde Kaani'nin son anda bölgeden uzaklaşması tartışmalara neden olmuş ancak İranlı komutan herhangi bir suçlamayla karşılaşmamıştı.

Hamaney, ABD ile İsrail’in ortaklaşa yürüttüğü hava harekatında, Tahran’daki yerleşkesinde cumartesi sabahı düzenlenen sürpriz saldırıda yaşamını yitirdi. Hamaney’in saldırı ırasında üst düzey İranlı yetkililerle toplantı halinde olduğu ve saldırıyı beklemediği kaydedildi. İsrail savaş uçaklarının hedef aldığı yerleşkede ağır hasar oluştu.

Operasyonun arka planında aylar süren hazırlık bulunduğu belirtildi. CIA’in İran’daki istihbarat ağı üzerinden elde ettiği bilgiler doğrultusunda, İranlı liderlerin bir araya geldiği konumun netleştirildiği ifade edildi. ABD ile İsrail arasında yoğun istihbarat paylaşımı yapıldığı, saldırının zamanlamasının da son anda gelen yeni bilgiler üzerine değiştirildiği kaydedildi. Başlangıçta gece saatlerinde planlanan harekatın, toplantı bilgisi sonrasında sabah saatlerine çekildiği öne sürüldü.

ABD'nin, İran içindeki casus ağının yardımıyla Hamaney ve İranlı üst düzey isimlerin cumartesi günü toplantı yapacağı yeri öğrendiği iddia edildi. ABD basınına konuya ilişkin bilgi veren ABD'li yetkililer, İranlı "güvenilirliği yüksek" kaynaklardan gelen bilgiler doğrultusunda operasyonun cumartesi sabahı yapılmasına karar verdiklerini bildirdi. CIA'in Hamaney operasyonunda İran'daki casus ağından yardım alması, Nasrallah'ın ölümünden İranlı komutanlara yönelik saldırılara kadar pek çok ani saldırıda olay yerini son anda terk eden Kaani'nin güvenilirliğine ilişkin sorulara yol açtı.

Nasrallah, İsrail ordusunun saldırısında 27 Eylül 2024'te Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta öldürülmüştü.

Middle East Eye'ın (MEE) haberine göre, İsmail Kaani İsrail saldırılarında hayatını kaybetmiş olabilir. İran, yaşamını yitiren üst düzey komutan ve yetkililerin isimlerini doğrulasa da Kaani'nin durumuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Kudüs Gücü komutanı İsmail Kaani

HAMANEY'İ İZLEYEN CASUS AĞI

Hamaney'in yerinin tespit edilmesinde ele geçirilen iletişim kayıtları, uydu gözetimi, sahadaki insan kaynakları ve sinyal istihbaratının birlikte kullanıldığı belirtildi. Farklı veri toplama araçlarının eş zamanlı biçimde devreye sokulması, operasyon için kritik önemde bilgi sağladı.

Birçok ülkenin uzun süredir İran hükümetinin üst düzey kadrolarını yakından takip ettiği biliniyor. Ancak söz konusu saldırıda, çeşitli istihbarat unsurlarının geniş çapta entegre edilmesinin belirleyici rol oynadığı ve bu sayede hedefin kesin konumunun netleştirildiği ifade ediliyor.

SALDIRILARDAN SON ANDA KURTULDU

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak operasyonlarının ardından, İran hükümetine bağlı Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani’nin adı yeniden gündeme geldi. Kaani’nin, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in hedef alındığı saldırıdan yalnızca dakikalar önce Hamaney ile görüştüğü ortaya çıktı.

Benzer bir durumun daha önce de yaşandığı belirtiliyor. Kaani’nin, Suriye’nin başkenti Şam’da Devrim Muhafızları komutanlarının hayatını kaybettiği İsrail saldırısından kısa süre önce hedef alınan binadan ayrıldığı; Lübnan’da Hizbullah lideri Hasan Nasrallah’ın öldürüldüğü bombardımandan hemen önce de vurulan noktadan çıktığı belirtildi. Haziran ayında 12 Günlük Savaş sırasında İranlı üst düzey askeri yetkililerin toplantısının hedef alınmasından önce de binadan ayrıldığı ve saldırıdan kurtulduğu kaydedildi.

İSMAİL KAANİ KİMDİR

İran hükümetine bağlı Devrim Muhafızları bünyesindeki Kudüs Gücü’nün komutanı İsmail Kaani, 1957 yılında İran’ın Meşhed kentinde doğdu. Kaani, 1979’daki İran Devrimi’nin ardından Devrim Muhafızları saflarına katıldı. 1980-1988 yılları arasındaki İran-Irak Savaşı’nda aktif görev aldı ve bu süreçte askeri kariyerinde yükseldi.

Uzun yıllar boyunca Kudüs Gücü’nde üst düzey görevler üstlenen Kaani, özellikle Afganistan ve Pakistan hattındaki operasyonlardan sorumlu isimler arasında yer aldı. ABD tarafından yaptırım listesine alınan Kaani, bölgesel milis gruplarla kurulan ilişkilerde etkili bir figür olarak gösteriliyor.

Ocak 2020’de ABD’nin Bağdat’ta düzenlediği hava saldırısında Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesinin ardından göreve getirilen Kaani, bu tarihten itibaren birimin başına geçti. Süleymani’ye kıyasla kamuoyunda daha düşük profilli bir isim olarak görülse de, İran’ın bölgesel stratejisinde kritik rol üstlenmeye devam ediyor.