Gözleriniz sandığınız kadar sağlıklı olmayabilir Sözcü Gazetesi

Göz hastalıkları ve görme bozuklukları günümüzün yaygın sağlık sorunları arasında yer alıyor…

Özellikle teknolojideki gelişmelerle birlikte yoğun ekran kullanımı gözlerimizin yükünü ekstra artırıyor.

Yaşlı hastalığı olarak bilinen göz hastalıkları artık gençlerde de görülebiliyor. Yine günümüzde hızla artan kronik hastalıklar göz sağlığımızı tehdit ederken, sinsice ilerleyen bazı göz hastalıkları ise görme kayıplarına neden olabiliyor.

Dolayısıyla bir sorun olsun olmasın düzenli göz kontrollerinin önemine dikkat çeken Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Sinan Göker, göz sağlığı için alınması gereken önlemleri şöyle açıkladı:

Op. Dr. Sinan Göker

Ekran ışığı gözleri bozar

Bu tam anlamıyla doğru bir bilgi değil, tek başına ekran ışığı göz numaralarını direkt olarak bozmaz. Ancak uzun süre, yanlış mesafeden ve mola vermeden kullanıldığında göz yorgunluğu, kuruluk ve batma hissine neden olabilir.

Bunlar çeşitli takviyeler, göz egzersizleri ile ötelenebilir ama genetik faktörler varsa belli bir erteleme olur. Karanlık bir ortamda telefona bakıldığında ekran parlaklığı göz için ani ve yoğun bir ışık kaynağı haline gelir. Bu durum göz kaslarının daha fazla çalışmasına ve gözlerin normalden hızlı yorulmasına neden olur. Uzun süreli kullanımda göz ağrısı, yanma, batma hissi gibi şikayetler ortaya çıkar.

Karanlıkta telefon kullanımı gerekiyorsa, ekran parlaklığını düşürmek, mavi ışık filtresi kullanmak ve telefonu göze çok yaklaştırmamak önerilebilir.

Sigaranın etkisi nedir?

Sigara içmek ve içilen ortamda bulunmak da göz sağlığını etkiler. Göz sağlığı dediğimizde asıl vurguladığımız retina sağlıdır.

Gözün gören tabakası çok damarlı bir tabaka, dolayısıyla damar sağlığı direkt göz dokusunu etkiliyor.

Damar sağlığına dikkat etmek sigarayı bırakmakla ya da başlamamakla direkt ilgili. Mesela erken katarakt oluşumuna neden olabilir, retinaya giden kan akımını azalttığı için retinada sorunlar yaşanabilir, sarı nokta rahatsızlığını tetikler, göz yaşı tabakasını bozup kuruluk, kızarıklık, yanma şikayetlerini artırabilir.

Gözleri neler bozar?

Göz kusurları birçok sebeple ortaya çıkabilir. En çok genetik faktörlere bağlıdır. Genetik faktörler dışında, gelişen teknolojinin yoğun kullanımı, çevre kirliliği, UV (ultraviyole) ışınlarına maruz kalma, kapalı ortamlardaki olumsuz havanın kalitesizliği, virüsler, bakteriler ve alerjenlerin artması, tip 2 diyabet, yüksek tansiyon ve tiroid hastalıkları da göz kusurlarına ve hastalıklarına yol açabilen önemli nedenlerdir.

Günümüzde gelişen teknolojinin de etkisiyle gözlerimizi hor kullanıyoruz... Sürekli akıllı telefonlara bakmak, telefon veya bilgisayarda oyun oynamak, bütün gün ekran karşısında olmak, uyarıcı mavi ışığa aralıksız maruz kalmak, uykusuzluk, ekrana odaklanıp gözlerimizi az kırpmak göz kusurlarının artmasına neden olmaktadır.

Sık görülen sorunlar

Göz kusurları; miyop (yakını görüp, uzağı görememe), hipermetrop (uzağı görüp, yakını görememe) ve astigmat (hem yakını hem de uzağı bulanık görme) dışında;

- Glokom-göz tansiyonu (Göz içi basıncının yükselmesi sonucu görme sinirinin zarar görmesiyle oluşan, tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına yol açabilen sinsi bir göz hastalığıdır)

- Retina hastalıkları Sarı nokta hastalığı-makula dejenerasyonu (Özellikle 55-60 yaş üstü bireylerde, merkezi görmeden sorumlu olan makula bölgesinin bozulmasıyla oluşan, okuma ve detayları görmeyi zorlaştıran kronik bir retina hastalığı), diyabete bağlı retinopati (Retinadaki kan damarlarının hasar görmesi sonucu oluşan, zamanla kalıcı görme kaybına yol açabilen ciddi bir göz hastalığı) ve retina dekolmanı-yırtılması (retinanın göz küresinin iç yüzeyinden ayrılmasıyla meydana gelen ciddi bir göz hastalığı) ciddi görme kaybı riski taşır.

- Erken katarakt oluşumu (Gözün içindeki doğal merceğin şeffaflığını kaybederek bulanıklaşması sonucu oluşan, ileri yaş hastalığı olarak bilinse de günümüde erken yaşlarda görülen ilerleyici bir görme kaybı hastalığı)

- Son yıllarda göz kuruluğuna bağlı kornea hasarıyla  görmede azalma

Yaşa bağlı yakını görme sorunu nasıl geciktirilir?

Yaşa bağlı yakın görme sorunu için son yıllarda uygulanmaya başlayan damlalar, (erken dönemde 40 civarı) aşağı yukarı 0.50-75 numara bir rahatlama sağla-yabilir. Ancak birkaç yıl içinde numa-ralar ilerleyip yakın görme iyice bozulduğu zaman bu damlaların etkisi kalmaz.

GÖZ PROBLEMLERİ Göz kuruluğu varsa…

Göz kuruluğu, gözyaşı miktarının veya kalitesinin azalmasıyla ortaya çıkan; gözde yanma, batma, kızarıklık, kaşıntı ve kum varmış hissi ile kendini gösteren kronik bir durumdur. Kapsamlı ve iyi tedaviyle kuruluğun yarattığı şikayetler azaltılabilir. Suni göz yaşı damlasının yetersiz kaldığı durumlarda, doktor önerisiyle punktum plak (silikon göz yaşı tıpası), kuruluk lazeri, doktor önerisiyle organik takviye ürünler kullanılabilir.

Vitamin ve minerallere ihtiyacı var

Gözlerinizin en iyi şekilde çalışması için belirli vitamin, mineral ve aminoasitlere ihtiyacı vardır. Öncelikle sağlıklı ve dengeli beslenin. Özellikle A, E, C vitami, L-argenine, magnezyum, Omega-3 yağ asitleri açısından zengin olan (havuç, portakal, ıspanak, somon, ceviz, adem, baklagil gibi) besinler göz sağlığına iyi gelir.

Bu soruna karşı ne yapılabilir?

- Kadınlarda göz makyajına dikkat etmek ve iyi temizlemek

- Göz kuruluğunun yüzde 80 sebebi olan kirpik dibi iltihabı (blefarit) varsa kronikleşmeden iyi tedavi etmek

- Uzun süre göz kırpmadan kapalı ortamlarda ekrana odaklanılıyorsa, molalarla gözü dinlendirmek şikayetlerin oluşmasını engelleyebilir.

Ani görme kaybına dikkat

Yavaş yavaş ortaya çıkan görme değişiklikleri, bir göz doktoruna görünmeniz ve göz muayenesi yaptırmanız gerektiğinin bir işaretidir.

Ani ve beklenmedik görme değişiklikleri, özellikle görme kaybı, acil tıbbi müdahale gerektiren tıbbi durumlardır.

Herkes, hatta gözlük kullanmayanlar bile, yılda bir kez (veya göz sorunları riskinizi artıran rahatsızlıklarınız varsa daha sık) göz muayenesi yaptırmalıdır.

Bu işaretleri önemseyin

Kataraktta yakın görmenin dışında uzağı da net seçememe, gece araba kullanmakta zorlanma, daha fazla ışığa ihtiyaç duyma, retina rahatsızlıklarında ani kısmi görme kaybı, şimşek çakmaları, dalgalı görme, glokom çoğunlukla belirti vermese de göz tansiyonu çok yükseldiğinde şiddetli göz ağrısı gibi belirtileri dikkate alıp, zaman kaybetmeden doktora başvurun.