Görgüsüzlüğün merasim hali Gökhan Özcan

Hızlı zenginleşmelerde kültürel değişim süratli oluyor, görgü koşarak gelse bile bu değişime yetişemiyor. Son yıllarda bizde olan da bu, hızlı zenginleşmiş gruplar yeni tekno-teşhircilik dalgasının da tesiriyle kendilerine yeni yeni icatlar çıkarıyor, merasimler icat ediyor, bu merasimlerle sadece görgüsüzlüğün değil, zevksizliğin de dibini buluyorlar. Bunu yaparken bağıra bağıra ifade ettikleri, cakasını sattıkları kimliklerinin (!) iyi kötü uyması gereken değer kriterlerine de hiç kulak asmıyorlar.

Hızlı zenginleşmelerde kültürel değişim süratli oluyor, görgü koşarak gelse bile bu değişime yetişemiyor. Son yıllarda bizde olan da bu, hızlı zenginleşmiş gruplar yeni tekno-teşhircilik dalgasının da tesiriyle kendilerine yeni yeni icatlar çıkarıyor, merasimler icat ediyor, bu merasimlerle sadece görgüsüzlüğün değil, zevksizliğin de dibini buluyorlar. Bunu yaparken bağıra bağıra ifade ettikleri, cakasını sattıkları kimliklerinin (!) iyi kötü uyması gereken değer kriterlerine de hiç kulak asmıyorlar. Bu sonradan görmelik kültürü sadece seküler kesimlerin değil, yazık ki yeni tip türedi muhafazakârlığın da hızla alamet-i farikası haline geliyor.

Bu yeni tip bağırgan ve kuralsız muhafazakarlıkla hiç aram yok ve olmadı; esasen kendimi onlarla aynı tarafta da görmüyorum. Görmek için elimde pek bir malzeme de yok. Benim için mukaddes anlamları muhtevi olan bazı kavramların, bu görgü fakiri kesimlerin elinde oyuncak oluşu içimi derinden sızlatıyor. Özellikle sünnet düğünü adı altında organize ve dizayn edilen bazı şatafat odaklı merasimlerin, bu sonradan görme kesimler elinde nasıl aslından uzaklaştığını, nasıl bir ‘benim çok param var’ kepazeliğine dönüştüğünü, böyle abanmalarla israfın, zevksizliğin, kibrin ve gösterişin nasıl yerleşikleştiğini görüp de kahrolmamak mümkün değil! Aynı şey özellikle hanımların gün benzeri amfili-mikrofonlu, kostümlü-profesyonel (yani okkalı cukkalı) şovlu buluşmalarında, adı güya ‘mevlid’ (estağfirullah) olan alakasız partilemelerinde de aynı zevksizlikle icra olunuyor. Ne yazık ki hatim/Kur’an’a geçiş gibi hayr temelli işlerin merasimlerinde de oraya doğru bir abartılı bir gidiş var, bu da ayrıca kederlendiriyor insanı.

En son okullarda bu sene vardığı noktayı irkilerek müşahede ettiğimiz mezuniyet törenleri de bu çığırından çıkma zincirine eklenmiş bulunuyor. LGS anneliği falan gibi gerçekten insanın içine fenalık getiren halleri de buna ekliyorum. Daha evvelinde öğretmenler günü vesilesiyle velilerin, özellikle de havasını atacak parası olan velilerin konuyu nasıl rotasından çıkardıklarına, nasıl aralarında rekabete girdiklerine, bu süreçte onlar kadar imkânı olmayan diğer velilerin nasıl ezildiğine de bizzat ben şahit olmuştum.

Düğünler, özel günler, kendince değeri, anlamı olan vakitler elbette yakışır şekilde kutlanmayı hak ediyor. Ancak bunları böyle abartılı gösterilere, işi anlamından uzaklaştıran caka satma organizasyonlarına, israf ve gösterişin zirve yaptığı görgüsüzlük seanslarına çevirmenin anlamı yok. Bunun adı muhafazakârlık olamaz, ancak muhafaza edilmesi gereken değerlerin pazara çıkarılması olur. Hele bunun sosyal medya aracılığıyla başkalarına hava atmak, servetinin gösterişini yapmak, aleme caka satmak için kullanılmasını izah edecek kelimeyi bulmak mümkün değil! Samimiyetle inanan insanların değil böyle şeylerin parçası olmak, yakınından bile geçmemesi gerekir. Yapılan merasimin adı ne olursa olsun!

Resûlullah (SAV) akıl edebilenler için çok ibretamiz olan bir hadis-i şerifinde ümmetini şöyle uyarıyor: “Kim (işlediği hayrı) insanlara duyurursa, Allah onun niyetini herkese duyurur. Kim de insanlara gösteriş yaparsa, Allah da onun gösterişçiliğini meydana çıkarır.” (Buhârî)

Ömrü boyunca ihtiyacı olmayan hiçbir şeye mübarek elini uzatmayan, kavrulmuş tahıl, hurma ve kuru et dışında çok az şey yiyen, mütevazıdan daha mütevazı şartlarda yaşayan Efendimizin (SAV) ümmetine yakışır hal ve harekete dönmeye hepimizin fazlasıyla ihtiyacı var. Madem sünnet diyoruz, sünnet işte tam da bu!

Bizler O’nun kadar mütevazı hayatlar yaşayamıyoruz, dünyayla aramıza O’nun kadar mesafe koyamıyoruz, hadi buna da eyvallah! Ama hiç değilse işin suyunu da bu kadar çıkarmayalım yahu!