Genetiği değiştirilmiş bebekler ürettiği için hapse girmişti; Çin in Dr. Frankenstein ı yeni çalışmalara başladı

T24 Dış Haberler

Dünyanın ilk genetiği değiştirilmiş bebeklerini ürettiği için Çin’de üç yıl hapis yatan , “Çin’in Dr. Frankenstein’ı denilen He Jiankiu, özgürlüğüne kavuştu. He, Pekin’de devlek destekli bir araştırma merkezinde yeni çalışmalar yaptığını anlattı.

Dünyada ilk kez genetiği değiştirilmiş bebek üreten ve biyoteknoloji alanında tartışmalara neden olan He Jiankiu, üç yıllık hapis cezasının ardından The New York Times’ akonuştu. 41 yaşındaki araştırmacı, cezasının ardından devlet destekli bir araştırma merkezinde çalışmalarını sürdürüyor. Pasaportuna el konulduğu için Çin dışına çıkamayan He, çalışmalarını ülkesinde sürdürüyor.

Adını açıklamayı reddettiği bir finansal sponsor tarafından sağlanan ve bir korumayla birlikte kaldığı dairesinde verdiği röportajda Çinli bilim insanı, sınırları zorlamaya istekli kendisi gibi araştırmacılara yönelik talebin arttığını söyledi.

Dr. He’nin 2018’de embriyolar üzerinde yaptığı gen düzenleme deneyi, ikiz kızların ve daha sonra başka bir ebeveyn çiftinden üçüncü bir bebeğin doğmasına yol açarak, embriyolarda gen değiştirmenin güvenliği ve uzun vadeli sağlık etkileri konusunda endişeler doğurup dünya genelinde büyük tepki çekti. Bu deney, pek çok kişinin gözünde “tasarım bebekler” ya da öjenik uygulamalara giden yolda bir Pandora’nın kutusunu da açtı.

Ancak daha zeki bebekler üretmenin yollarını arayan Silikon Vadisi milyarderlerinin aksine, deneyinin H.I.V. enfeksiyonuna dirençli bebekler yaratmayı hedeflediğini söyleyen Dr. He, çalışmalarının yalnızca hastalıkları önlemeye yönelik olduğunu savunuyor. He, “Bunu zekâ artırımı için kullanan biri olursa, o bilim insanını hapse atın”dedi.

Pekin’deki bir laboratuvarda gen düzenleme araştırmalarına yeniden başladığını söyleyen He, annesinin de yakalandığı Alzheimer hastalığını ve kalıtsal bir nöromüsküler hastalık olan Duchenne musküler distrofi (D.M.D.)yi ortadan kaldırmanın yollarına odaklandığını belirtti. Şu anda yalnızca fareler üzerinde deney yaptığını, insanlar üzerinde çalışmadığını da ekledi.

Uzmanlar Crispr-Cas9 olarak bilinen bir teknik kullanılarak yapılan, Dr. He’nin insan embriyoları üzerindeki çalışmalarının teknik olarak çok zor olmadığını söylüyor. Ancak embriyoları kadınlara yerleştirerek bebeklerin doğmasını sağlamasının, onu “etrafında daha büyük ahlaki ve jeopolitik meselelerin dönmeye başladığı bir çekim merkezi” haline getirdiği belirtiliyor.

Mevcut bağlantıları konusunda ketum davranan Dr. He ise, Çin biyoteknolojisinin, etik kurullar, titiz düzenleyiciler ve bilinmeyene duyulan korku nedeniyle kendisine göre fazla kısıtlanan ABD’deki araştırmaların çok önünde, hızla ilerlediğini söylüyor.