Gazze, İran ve Suriye masada Netanyahu 5’inci kez Trump’a gidiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun beşinci görüşmesi 29 Aralık’ta gerçekleşecek. Trump’ın Florida’daki özel konutu Mar-a-Lago malikanesinde yapılacak görüşmede gündem epey kalabalık. Önemli kilit konulardan olan; Gazze’de ikinci aşamaya geçilmesi, İran’ın nüfuzunun azaltılması, Suriye’de olası bir güvenlik anlaşması, Lübnan’da Hizbullah’ın silahsızlandırılması gibi maddeler iki lider tarafından masaya yatırılacak. Görüşmenin ardından Netanyahu’nun ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile de bir araya gelmesi bekleniyor. Gündemin yoğunluğu nedeniyle Trump ve Netanyahu’nun salı veya çarşamba günü ek bir görüşme daha yapabileceği belirtiliyor.

İRAN SEÇENEKLERİ DOSYADA

İsrail gazetesi Israel Hayom’a göre, iki liderin görüşmesinde masaya yatırılacak ana konulardan biri İran olacak. Habere göre Netanyahu, Trump’a ‘tüm çözülmemiş sorunları ele alan bir ABD-İran anlaşması; İsrail’in askeri müdahalesi veya ortak bir İsrail-ABD müdahalesi’ gibi seçenekler sunacak. İran’ın askeri toparlanma sürecine ilişkin istihbarat ve değerlendirmeleri de Trump’a sunulacak. İsrail’in hedefi, mevcut rejim varlığını sürdürdükçe İran’ın bölgede terör örgütlerini desteklemeye, çatışmaları körüklemeye ve Washington’ın ‘mega anlaşma’ olarak adlandırdığı Ortadoğu planını sabote etmeye devam edeceğinin ABD tarafından kabul edilmesini sağlamak.

Beşinci görüşmenin adresi Washington’daki Beyaz Saray olmayacak. İkili, ABD Başkanı Trump’ın Florida’daki özel mülkü Mar-a-Lago’da bir araya gelecek.

HAMAS’IN SİLAHSIZLANDIRILMASI

Gündemdeki önemli diğer konu Gazze olacak. Gazze’deki planın ikinci aşamasına ilişkin müzakerelerin ayrıntıları ele alınacak. Görüşmelerin merkezinde, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze’de alternatif yönetim yapılarının oluşturulması bulunuyor. Plan çerçevesinde, Trump’ın başkanlık etmesi öngörülen denetleyici bir yapı olan ‘Barış Konseyi’ ile büyük ölçüde Gazze’den Filistinli yetkililerden oluşacak sivil bir yönetim otoritesi kurulması hedefleniyor. Ancak ikinci aşamanın uygulanmasındaki en büyük zorluklardan biri, çok uluslu bir askeri gücün oluşturulamaması.

TÜRKİYE VETOSU DA MASADA

Ülkelerin, Hamas silahsızlandırılmadığı sürece asker göndermeye yanaşmadığı belirtiliyor. Bu nedenle ilk ilerlemenin büyük ölçüde sivil yönetim ve insani alanlarda sağlanması bekleniyor. Öte yandan kritik başlıklardan biri de Türkiye’nin Gazze İstikrar Gücü’ne katılmasına dair İsrail’in vetosunun ne olacağı. Son günlerde İsrail’in Türkiye’nin Netanyahu yönetimine yönelik eleştirilerini yumuşatması halinde bir gelişme olabileceğine dair yorumlar dikkat çekerken Hayom gazetesinde istihkam ve mayın temizleme gibi konularda İsrail’in sınırlı bir askeri varlığa olur verebileceğine dair görüşler dikkat çekti.

LÜBNAN VE SURİYE KONUSU

Görüşmelerde Lübnan ve Suriye dosyalarının da ele alınması bekleniyor. Lübnan başlığında Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve İsrail-Lübnan sivil müzakereleri gündemde olacak. Suriye konusunda ise Trump’ın, İsrail’le güvenlik görüşmelerini yeniden başlatmak istediği ve askeri çatışmaları önleyecek bir düzenleme arayışında olduğu belirtiliyor.