FUNDA KARAYEL Savaşta hedef yapay zeka ile mi belirleniyor?

Savaş ve yapay zeka... Bir zamanlar aynı cümlede geçmesi bile bilim kurgu gibi gelirdi. Ama artık geldiğimiz noktada bu ikisi yan yana durmakla kalmıyor, birbirini yönlendiriyor. Algoritmalar hedef belirliyor, veriler saldırı planlarını şekillendiriyor, görüntüler ise gerçek mi kurgu mu ayırt edilemeyecek kadar kusursuz biçimde üretilebiliyor. 21. yüzyılın savaşını konuşurken artık yalnızca orduları değil, kodları da konuşuyoruz. Merak ediyorum teknoloji gerçekten savaşı daha akıllı mı yaptı, yoksa gerçeği ayırt edemeyeceğimiz kadar karmaşık bir dünyaya mı sürükledi bizi?

ABD ordusunun İran'a yönelik saldırılarda, Başkan Donald Trump yönetiminin ilişkisini kesme kararı aldığı şirketin yapay zeka uygulaması Claude'ı yoğun şekilde kullandığı bildirildi. Buna göre Pentagon, uygulamayı Maven Akıllı Sistemi'ne entegre ederek gerçek zamanlı hedef belirleme, anlık gözetleme ve sıcak istihbarat analizi gibi temel askeri süreçlerde yoğun şekilde kullanıyor. Maven sistemi, gelişmiş yapay zeka teknolojisini kullanarak İran'daki olası hedefleri belirliyor, kesin konumlarını veriyor, bunları önceliklendiriyor ve böylece ABD ve İsrail güçlerinin olası saldırılarına önemli ölçüde yön veriyor.

GÖRÜNTÜLERDEKİ ABARTI
Sosyal medyada Dubai havalimanının ve bir uçağın yandığını gösteren iddialar paylaşılıyor. Videoda yapay zekaya işaret eden bozulmalar var. Örneğin, uçağın üzerinde belirsiz, hiçbir anlam ifade etmeyen yazılar mevcut. Hive Moderation sonucuna göre de görüntü yüzde 98.8 yapay zeka ürünü. İran'ın Birleşik Arap Emirliklerine düzenlediği saldırı esnasında Dubai Uluslararası Havalimanı da hasar gördü. Dubai Uluslararası Havaalanı saldırılar sırasında hasar görmüş olsa da iddiada yer alan görüntüler gerçeği yansıtmıyor ve havaalanı kısıtlı da olsa uçuşlara devam ediyor. Bir başka deyişle, savaşın görüntüleri bile artık güvenilir değil.

Eskiden propaganda vardı ama propaganda gerçek görüntüleri çarpıtırdı. Şimdi ise görüntünün kendisi bile hiç var olmamış olabiliyor. Bir bombardıman videosu, bir yangın, bir uçak kazası... Hepsi birkaç saniyede üretilebiliyor. Gerçek ile kurgu arasındaki çizgi bu kadar inceldiğinde, savaş yalnızca sahada değil zihnimizde de yaşanıyor. Bu durum bizi çok tuhaf bir noktaya getiriyor: Artık gördüğümüz hiçbir şeyden tam olarak emin değiliz. Bir zamanlar fotoğraf kanıt sayılırdı. Video ise daha da güçlü bir kanıttı. Bugün ise ikisi de şüpheli. Yıllar sonra tarihten bahsederken yapay zeka yalnızca savaş stratejilerini değil, savaşın hikayesini de yazabiliyor, denecek. Peki algoritmalar hedef seçmeye başladığında ve görüntüler gerçeği temsil etmeyi bıraktığında, savaşın sorumluluğu kime ait olacak? Bir komutana mı? Bir devlete mi? Yoksa satır satır yazılmış bir koda mı? İnsanlık teknolojiyi savaşı daha akıllı hale getirmek için geliştirdi. Ama bu akıl, gerçeği bile tanınmaz hale getirmiş durumda.

FİLOZOF ATAKAN NEDEN GERİ DÖNDÜ?
2020 yılında yaptığı açıklamaların ardından "Filozof Atakan" olarak bilinen Atakan Kayalar, 6 yıl sonra geri döndüğünü açıkladı. Çocukluğunu zaten kameraların ve manşetlerin arasında yaşamış biri Atakan. Hatırlayın ülke onu bir anda fenomene dönüştürmüştü. Belki de çocukluğunu bu sebeple yaşayamadı. Aslında ergenlik dediğimiz o tuhaf, karmaşık, bazen sıkıcı ama aslında çok kıymetli dönem var önünde. İnsan kendini o yıllarda keşfeder. Neden geri döndün bari ergenliğinin tadını çıkar Atakan. Türkiye'de sosyal medya çok hızlı kahraman üretir. Ama aynı hızla tüketir de. Dün alkışladığını bugün acımasızca eleştirir. Popüler kültürün doğası bu. Bir çocuğun ya da bir gencin omuzlarında taşınması çok ağır bir yük. Bu yüzden mesele Atakan'ın konuşması, okuması ya da düşünmesi değil. Tam tersine, düşünsün, okusun, merak etsin. Ama bunu sosyal medyanın sürekli ışıkları altında yapmak zorunda değil. Bazı şeylerin gerçekten geri dönüşü olmaz. O yüzden bir kez daha söylemek geliyor insanın içinden: Atakan, yapma. Sosyal medyanın figürü olma. Biraz da kendi hayatını yaşa.