FUNDA KARAYEL Çocuk güzellik yarışması yasaklanmalı!

2007'de transparan kıyafetlerle çocukları podyuma çıkardığı için tepki çeken bir yarışma, bugün yeniden gündemde. Little Miss and Little Mister United World adıyla Antalya'da yapılacağı belirtilen organizasyonda; 23-28 Ekim tarihlerinde 4-13 yaşındaki çocuklar yarışacak.
Önce geçmişe gidelim. Yıl 2007. Antalya'nın Kemer ilçesinde düzenlenen Little Miss World yarışması, çocuklara transparan ve oryantal kıyafetler giydirilmesi nedeniyle büyük tepki çekiyor. Dönemin haberlerine göre yarışmayla ilgili soruşturma başlatılıyor ama bir sonuç çıkmıyor.

Bir kere başlı başına bir çocuk istismarı söz konusu. Yarışmanın diğer yıllarda kazananlarını inceledim, küçücük çocuklar makyajlı ve tuhaf kıyafetlerle podyumda yürüyor. Dört yaşındaki bir çocuk için güzellik nedir? Birincilik ne demektir? Jürinin karşısına çıkıp beğenilmek neden bir başarı ölçütü olsun? O yaşta çocuğun dünyası oyunla, merakla, keşfetmekle, düşmekle, kalkmakla dolu olmalı. Ama biz yetişkinler, daha çocukluğunu yaşayamamış birine sahneye çıkmayı, poz vermeyi, kendisini başkalarıyla kıyaslamayı ve birilerinin onayını beklemeyi öğretiyoruz. Düpedüz rezalet bu yarışmalar.

BİKİNİLİ ÇOCUK DETAYI!
Organizasyonun yapılacağı belirtilen oteli araştırırken karşıma çıkan otel tanıtım görselleri de ayrıca düşündürücü. Reklamlarda bikinili çocukların kullanılması, turizm sektörünün çocukları nasıl bir görsel malzemeye dönüştürdüğü sorusunu gündeme getiriyor. Burada mesele çocukların plajda mayo ya da bikini giymesi değil. Bir çocuğun denize girerken ne giydiğiyle, çocuk bedeninin reklam ve pazarlama stratejisinde nasıl sunulduğu aynı şey değil. Bir otelin reklamı neden çocukların bedenleri üzerinden dikkat çekmek zorunda olsun? Turizm sektöründe çocukların güvenliği, mahremiyeti ve temsil edilme biçimi üzerine daha fazla düşünmemiz gerekiyor. Üstelik dijital çağda bir kez yayımlanan görüntünün nerelere gidebileceğini, kimler tarafından kaydedilip yeniden kullanılabileceğini biliyoruz.

Çocukların fotoğrafları ve videoları söz konusu olduğunda mahremiyet meselesini de görmezden gelemeyiz. Çocuk büyüdüğünde belki o görüntülerinden rahatsız olacak, istemeyecek. Yetkililer bu kez seyirci kalmamalı. Burada Antalya'daki organizasyonun geçmişteki yarışmayla aynı organizatörlere ait olup olmadığı, 2007'deki olayla kurumsal bir bağlantısının bulunup bulunmadığı ve yeni etkinliğin hangi kurallarla düzenleneceği de açıklığa kavuşmalı. İsim benzerliği tek başına aynı organizasyonun devam ettiğini kanıtlamaz.

Ancak geçmişte aynı isim ailesiyle anılan bir çocuk güzellik yarışmasının soruşturma konusu olması, bugün yapılacağı belirtilen etkinlik için ciddi bir inceleme ve şeffaflık ihtiyacını ortadan kaldırmıyor. Tuhaf tuhaf işler de hep Antalya'da oluyor gibi geliyor. Antalya Valiliği, ilgili yerel makamlar ve çocuk koruma alanında görevli kurumlar organizasyonun yaş gruplarını, kıyafet kurallarını, sahne düzenini, görüntülerin kullanımını ve çocukların güvenliğine ilişkin önlemlerini incelemeli. Çocukların bedenleri, görüntüleri ve özgüvenleri üzerinden kurulan her türlü ticari düzen sorgulanmalı. Gerekirse bu yarışmanın yapılması engellenmeli. Çocukları da taçlandırmak yerine onları koruyalım. Zaten bu tür yarışmalar dünyanın pek çok ülkesinde yasak!

SOSYAL MEDYA YASAĞI NASIL İŞLEYECEK?
Türkiye'de 15 yaş altına sosyal medya yasağı, 15-18 yaş grubuna ise yaş doğrulama ve kullanım kısıtlamaları getiren yönetmelik 1 Kasım'da yürürlüğe giriyor. Peki sistem nasıl işleyecek? Yasa uyarınca sosyal ağ sağlayıcıları artık Türkiye'de 15 yaşını doldurmuş çocuklara 'yaş doğrulama' sistemi kurmak zorunda. Buna göre de yaş doğrulama e-Devlet Kapısı üzerinden yapılacak. E-Devlet üzerinden üretilen 'yaş doğrulama belirteci' sadece kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı, 15 yaşını doldurmuş ise 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisini içerecek. Uzun zamandır beklediğimiz bir haberdi bu. Bir diğer sevindiğim konu ise oyun platformlarına yeni kuralların gelecek olması. Türkiye'den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun platformları ülkede temsilci bulundurmak zorunda olacak. Kurallara uymayan şirketler para cezalarıyla, ihlalin devam etmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla internet bant genişliğinin daraltılması yaptırımıyla karşı karşıya kalabilecek. Çocukları şiddete teşvik eden oyunlar da yasaklanırsa bence şahane bir yere doğru gidiyoruz demektir.