FUNDA KARAYEL Burhan Doğançay, Mavi Senfoni ve bir koleksiyoner hikayesi

Türkiye'nin en önemli sanatçılarından Burhan Doğançay'a farklı bir sevgim var. Özellikle New York'ta çektiği Brooklyn Köprüsü'nün 1986-87'deki büyük bakımındaki eşsiz fotoğraflar.. Köprünün tepesine çıkmasına izin verilen tek sanatçıydı Doğançay. Ama o, herkesin baktığı Manhattan'a değil, Brooklyn yönüne çevirdi objektifini. Bu yüzden o karelerde bambaşka bir perspektif hissediliyor manzaradan çok, gökyüzünün kovboyları 'ironworker'ların hikayesiyle dolu bir bakış bu. Bir de o unutulmaz eseri var tabii: "Mavi Senfoni." Bu eserin müzayededen alınış hikayesi, en az kendisi kadar etkileyici. Eseri bir Türk koleksiyoner, hem de haberi olmadan almış. İş yoğunluğundan dolayı müzayedeye katılamamış ama ekibi onun adına 2009 yılında yaklaşık 2.2 milyon TL'ye eseri satın almış. Bahsettiğim kişi Murat Ülker'den başkası değil. Ülker'e göre ise kadersel bir hikaye bu: Bir sanat eserinin, sanatın kıymetini bilen birinin yoluna çıkması.

2 BİN ESERLİK KOLEKSİYON
Bugün Yıldız Holding Sanat Koleksiyonu'nda Doğançay'a ait 23 eser bulunuyor. "Mavi Senfoni" bunların en parlayan yıldızı. Üstelik koleksiyonun bir kısmı Londra'daki pladis ofisinde de sergileniyor. Geçtiğimiz günlerde, bu hikayenin perde arkasını daha yakından görmek için Yıldız Holding'in Çamlıca Kampüsü'ne gittim. Sebebi ziyaretim hem Burhan Doğançay'ın hayatını, sanatının dönüm noktalarını ve duvarlarla kurduğu o büyülü ilişkiyi anlatan 'Fısıldayan Duvarlar' adlı belgeselin hikayesini dinlemek hem de ünlü işadamının merak edilen Doğançay koleksiyonunu incelemek. Gördüklerim elbette küçük bir fragman niteliğinde asıl Yıldız Holding'in yaklaşık 2 bin eserden oluşan koleksiyonunda geleneksel ve çağdaş sanatın en güzel örnekleri yer alıyor.

"Yıldızlı Sohbetler: Fısıldayan Duvarlar ile Sanatın İzinde" başlığıyla düzenlenen özel söyleşide Prof. Dr. Ali Atıf Bir, belgeselin yönetmeni Eylem Kaftan ve Doğançay Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Oktay Duran, usta sanatçının duvarlardan nasıl bir dil yarattığını dinledik.
Belgeselde yer alan görüntüler 114 ülkede çekilmiş duvar fotoğrafları, renklerin katmanları, soyutlaşan izler Doğançay'ın gözünden kentsel hafızayı yeniden okumamızı sağlıyordu.
Sohbet bittikten sonra belgeselde de yer alan Doğançay'ın La Cage Aux Folles eseri dikkatimi çekti. Bu eser tam anlamıyla 'gündeliğin şiirini' anlatıyor gibi. Ve bu sahnede bir Fenerbahçe aşkı gizli olabilir. Kanaryalar elbette, tesadüf değil. Herkesin bu koleksiyonu mutlaka görmesi gerektiğine inanıyorum. Yıldız Holding Sanat Koleksiyonu'ndaki Burhan Doğançay imzalı eserlerden oluşan seçki, Çamlıca Kampüsü'ndeki Sergi Salonu'nda 17 Kasım 2025 tarihine kadar randevu alarak ziyaret edilebilecek.

BANTLI MUZDAN SONRA ALTIN KLOZET
Maurizio Cattelan, yine sanat dünyasının gündeminde. Duvarda muzla başlayan absürtlük bu kez altın bir klozetle devam ediyor. Sanatçının America (2016) adlı 18 ayar altından yapılmış eseri, Sotheby's'in yeni merkezinde sergilendikten sonra açık artırmaya çıkacak. Üstelik başlangıç fiyatı, 100 kiloluk klozetin altın değerine göre belirlenecek: yaklaşık 10 milyon dolar. Sotheby's bu eseri yalnızca bir heykel değil, sanat ile para arasındaki gerilimin bir simgesi olarak tanımlıyor. Cattelan'ın ironik yaklaşımı, sanatın piyasa değeriyle anlamı arasındaki sınırları yeniden tartışmaya açıyor. 'Altın klozet', lüks, güç ve tüketim kültürüne ince ama sert bir gönderme. Kimine göre zekice bir toplumsal eleştiri, kimine göreyse yalnızca abartılı bir şaka. Ama kesin olan şu: Klozet, bir kez daha sanatın kendisi kadar sistemle de dalga geçiyor ve muhtemelen yine kazanan Cattelan olacak.