FUNDA KARAYEL Ada eğleniyor, altyapı ağlıyor

Dünyanın gözü hâlâ küçük, beyaz badanalı, geceyi gündüze bağlayan bu eğlence adasında. Mikonos bir zamanlar "Dünyanın en iyi partisi nerede?" sorusunun cevabıydı; bugün ise biraz daha farklı bir sorunun merkezinde: "Bir ada, kendisine yüklenen turizm ekonomisini daha ne kadar taşıyabilir?" Çünkü Mikonos artık turist ağırlamıyor, turist biriktiriyor. Yollar aynı, nüfus mevsimsel olarak patlıyor, trafik bitmiyor, ATV'ler cirit atıyor, su kaynakları zorlanıyor, fiyatlar zaten başka bir gezegende ve herkes hâlâ aynı şeyi yapıyor: Daha fazla insan, daha fazla beach club, daha fazla restoran, daha fazla lüks deneyim. Sonra da şaşırıyoruz: "Mikonos neden eski Mikonos değil?" Çünkü eski Mikonos'u hep beraber tükettik.

PROBLEM TURİST SAYISI DEĞİL
Mikonos'un temel problemi aslında turist sayısının kendisi değil; turistin mekansal ve zamansal olarak aşırı yoğunlaşması. Ağustos geldiğinde herkes aynı anda aynı yollarda, aynı plajlarda, aynı restoranlarda ve aynı beach club'lerde. Yunanistan genelinde 2026 yazında su krizi ciddi biçimde derinleşirken, Mikonos'ta turizm sezonundaki günlük su tüketiminin sezon dışına göre dokuz kata kadar çıkabildiği bildiriliyor. Bir de hızlı yapılaşma krizi var. Mikonos'un yanı sıra Paros, Naxos, Milos, Antiparos ve diğer Kiklad adalarında da inşaat baskısı artıyor. Ve şimdi Paros'u yeni Mikonos yapmaya çalışıyoruz. Çünkü insanlık olarak bir şeyi çok seviyoruz: Bir yeri bulmak, popülerleştirmek, fiyatlarını yükseltmek, altyapısını zorlamak, karakterini değiştirmek ve sonra "Burada neden eskisi gibi huzur yok?" diye üzülmek. Paros'un da bugün tam olarak bu sınavla karşı karşıya ve Mikonoslaşma riskini tartışıyor.

SU BİTİNCE LÜKS NE OLACAK?
Mikonos'un en büyük ironisi burada başlıyor. Dünyanın en pahalı tatillerinden birini satıyorsunuz ama tatilin en temel bileşenlerinden biri olan su giderek daha büyük bir problem haline geliyor. Ve burada basit bir soru var: Milyonlarca euro'luk villa yapılırken su nereden gelecek? Çünkü bir adayı dünyanın en pahalı destinasyonlarından biri yapmak, yalnızca daha çok villa ve restoran açmakla olmuyor. Su, kanalizasyon, atık yönetimi, elektrik, sağlık hizmetleri, ulaşım ve güvenlik de aynı hızda büyümek zorunda. Aksi halde elimizde dünyanın en pahalı susuzluk deneyimi kalıyor.

ATV TERÖRÜ
Mikonos'un bir diğer büyük problemi ise ulaşım. ATV'ler adanın gayriresmi ulaşım sistemine dönüşmüş durumda. Dar yollar, yüksek sezon trafiği, kiralık araçlar, scooter'lar, motosikletler ve ATV'ler birleşince ortaya tatilden çok kolektif sinir testi çıkıyor. Ve evet, herkes tatilde. Dolayısıyla herkes biraz daha cesur. Biraz daha alkollü. Biraz daha "Ben buradan geçerim." Sonuç: ATV terörü. Dünyanın en önemli eğlence destinasyonlarından birindeyiz. Peki gece 03.00'te herkes sarhoşken yollarda güvenlik nasıl sağlanıyor? "Bir polis yok, herkes sarhoş" cümlesi belki biraz abartılı; ama adanın güvenlik ve ulaşım kapasitesinin bu yoğunluğu taşıyıp taşımadığı sorusu kesinlikle abartı değil.

HARAÇ MESELESİ VAR
Mikonos'un yeni kapitalist yaratıcılığı ise bazen gerçekten insanı hayran bırakıyor. Dünyaca ünlü bir eğlence mekanına ulaşmak için kullandığınız yolun çevresinde, kimi yerlerde özel işletmelerin erişim ve park düzenlemeleriyle karşılaşmanız mümkün. Bodrum'da bu sezon kapanan meşhur mekana gidiyoruz yol kapalı, yolu açmak için haraç isteniyor üstü kapalı şekilde. Giriş çıkış toplam 100 euro. Mekan buna müsaade ediyor. Bitmedi daha vale ücreti de var. Üstelik ada genelinde parayı ver, yolu açtır mantığı o kadar normalleşmiş durumda ki bir noktada insan kendisini tatilde değil, mafya abonelik sisteminin içinde hissediyor.
Bir başka Mikonos ironisi de gastronomide. Dünyaca ünlü restoranlar, yıldız şefler, inanılmaz tabaklar, milyon dolarlık tasarımlar… Ve sonra masaya oturuyorsunuz. Yanınızda havuz. Havuzda klor. Kokusu burnunuza geliyor. Siz de dünyaca ünlü fine dining deneyiminizin ortasında yemeğin aromasıyla havuz kimyasını birbirinden ayırmaya çalışıyorsunuz. Bir tabak 500 euro olabilir ama yan masada havuz kloru kokuyorsa o 500 euroluk deneyimin karşılığı da vasatlık oluyor.

HÂLÂ ÇOK PAHALI
Bunda tartışılacak pek bir şey yok; Beach club ekonomisi başlı başına bir sektör olmuş durumda. Şezlong, minimum harcama, cabana, masa, VIP, transfer, tekne, restoran… Ve bütün bunların üstüne bir de "Mikonos'ta olmak" için ödüyorsunuz. Ama ilginç olan şu: Fiyat yükseliyor, kalite yükselmiyor. Ama haksızlık etmeyelim, Mikonos hâlâ çok eğlenceli. Hâlâ dünyanın en iyi DJ'lerini, en iyi beach club'larını, en iyi restoranlarını ve inanılmaz insan çeşitliliğini bir araya getiriyor. Zaten sorun da bu. Mikonos hâlâ çok iyi olduğu için bu kadar insan geliyor. Ama bu kadar insan geldiği için Mikonos artık eskisi kadar iyi hissettirmiyor.
Bu bir paradoks. Benim bu yaz gördüğüm Mikonos'un ruh hali biraz buydu: Ada hâlâ parti yapıyor ama sanki parti çoktan bitmiş de kimse müziği kapatmayı bilmiyor.