Fırat ın doğusunda çatışma kaçınılmaz! Uzman isim, Suriye deki çatışmaları değerlendirdi: Bardağı taşıran son damla...

Şam yönetimi, Halep’in Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerinde sivillere yönelik ihlallerde bulunan terör örgütüne ait unsurların bölgeden temizleneceğini kaydetti. Suriye, harekatın PKK/YPG'nin güvenlik güçlerine ve sivillere yönelik saldırılarına yanıt olarak başlatıldığını belirtti.

Suriye hükümetinin yaptığı açıklamada, SDG adıyla faaliyet gösteren PKK/YPG terör örgütünün Halep'le ilgili açıklamalarının gerçek durumu yansıtmadığı ve yanlış değerlendirmeler içerdiği vurgulanarak, örgütün faaliyetlerinin 1 Nisan 2025'te varılan anlaşmaya aykırı olduğu ifade edildi. Güvenliğin temini ve halkın korunması görevinin, anayasa ve geçerli mevzuat uyarınca sadece devletin ve yasal kurumlarının yetkisinde olduğunun altı çizildi.

Suriyelilerin korunmasının pazarlık konusu yapılamayacağını, bunun değiştirilemez ulusal ve yasal bir yükümlülük olduğunu vurgulayan Suriye hükümeti, Halep'te sivil halkın korunmasına, güvenliklerinin sağlanmasına ve mülklerine zarar verilmemesine özen gösterildiğini söyledi. Şam yönetimi, Şeyh Maksud ve Eşrefiye'deki sivilleri tahliye ederek geçici barınma merkezlerine ve camilere yerleştirdi.

Suriye'nin operasyonu şu an için 2 mahalleyle sınırlı olsa da Fırat'ın doğusunda uzun süredir devam eden gerilim, daha geniş çaplı bir askeri harekat ihtimaline işaret ediyor. Şam yönetimi, Suriye'de merkezi yönetimi kabul etmeyen YPG/PKK'nın askeri mevzilerini meşru hedef ilan etti. 10 yılı aşkın süren iç savaşın ardından bir kez daha çatışmanın eşiğine gelen Suriye'deki son durumu Güvenlik Politikaları uzmanı Coşkun Başbuğ ile konuştuk.

BARDAĞI TAŞIRAN SON DAMLA

Başbuğ, Türkiye'nin uluslararası kamuoyuna karşı sorumlu davranarak Suriye'deki sürece zaman tanıdığını ancak Şam ile SDG arasındaki görüşmelerin sonuçsuz kaldığını vurguladı. Başbuğ'a göre, terör örgütünün son aylardaki provokatif eylemleri, nihai askeri müdahaleyi zorunlu kıldı.

YPG/PKK'nın sivilleri hedef alınmasını "bardağı taşıran son damla" diye tanımlayan Başbuğ, şunları dile getirdi:

"Türkiye uluslararası kamuoyunda 'Herhangi bir hak tanınmadı, süre tanınmadı' gibi yaygara koparılmasın diye Suriye'deki sürecin sonuna kadar bekledi. Sürecin sonunda herhangi bir aşamaya gelinmediği ortaya çıktı. Bu durumda da hem Suriye hükümetine hem de Türkiye'ye operasyondan başka şans kalmadı. Son 2-3 ayda örgütün sürece katkı sağlayacak değil, süreci bombalayacak adımlar attığını görüyoruz. Mevziler ve hendekler kazıyor, tüneller yapıyor, yeniden silahlanıyor... Daha önce de bu gelişmeler Suriye ve Türkiye tarafından takip ediliyordu. Suriye'deki sürecin bir gün gelip duvara toslayacağı belliydi. O gün geldi, Halep'te sivillere yönelik saldırılar ve sivillerin kalkan yapılmaya çalışılması süreçte bardağı taşıran son damla oldu."

'FIRAT'IN DOĞUSUNA OPERASYON KAÇINILMAZ'

Başbuğ, Halep'te başlayan operasyonun tek bir bölgeyle sınırlı kalmayacağı görüşünde. Başbuğ operasyonun, terör örgütünün finansman kaynaklarını kontrol ettiği Fırat'ın doğusundaki kritik noktalara doğru genişlemesinin "kaçınılmaz" olduğunu ifade etti.

Suriye'nin merkezi yönetimi yeniden tesis edebilmek için YPG/PKK'ya geri adım attırmak zorunda olduğunu kaydeden Başbuğ, şu ifadeleri kullandı:

"Suriye hükümeti kendi tedbirlerini alıyor. Sivilleri bölgeden boşaltıyor. Bunda amaç PKK'nın kendine kalkan yapacağı sivillerin zarar görmesini engellemek. Buradan sonra o iki mahalle mutlaka terör örgütünden temizlenecektir. Ancak ben işlerin burada sınırlı kalacağı kanısında değilim. Operasyonlar mutlaka Fırat'ın doğusuna geçecek, geçmeli... Bu kesinlikle bir tercih değil, zorunluluk. Orada artık Suriye'ye ait olan petrol kuyuları, kontrol noktaları, tarım alanları, barajlar, diğer ekonomik kaynaklar devletin eline geçmeli. Bunlar halen örgütün kendini finanse etmek için kullandığı kaynaklar. İş oraya doğru gidiyor, öngörüm bu."

SAHADAKİ SON DURUM

Operasyonun teknik boyutuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Başbuğ, YPG/PKK'lıların sayısına ilişkin bazı iddiaların abartılı olduğunu ve bunlara itibar edilmemesi gerektiğini belirtti. Uzman isim, örgüt yapısının homojen olmadığını ve ciddi bir çatışma durumunda hızla dağılacağını açıkladı.

Başbuğ, YPG/PKK unsurlarının Suriye operasyonuna karşı bir hamle yapamayacağını vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Süreçte şişirme rakamlar var, örgütün sayısıyla ilgili. 50 bin, 100 bin gibi rakamlar havada uçuşuyor. Bunlar doğru değil, 5-10 bin civarı bir terörist grubu var, bunların da homojen bir yapısı olmadığını bilmekte fayda var. Çok sayıda terörist bu operasyon olduğu zaman dağılıp kaçışacak. Daha önce Türkiye'nin yaptığı operasyonlarda da böyle oldu, burada da yine aynısı olacak. Burada yekvücut çatışacak bir yapı olduğu düşünülmesin. Tam tersi, burada toplama bir kalabalık bulan örgüt kısa sürede dağılacak."

SURİYE'NİN ASKERİ KAPASİTESİ VE TÜRKİYE İLE KOORDİNASYON

Suriye ordusunun bu operasyonu tek başına yürütebilecek kapasitede olup olmadığını da değerlendiren Başbuğ, Şam yönetiminin mevcut askeri gücünün ve bölgedeki aşiretlerin desteğinin operasyonu yürütmeye yeterli olacağı görüşünde. Ancak istihbarat desteği gibi spesifik ihtiyaçlarda Türkiye'den yardım talep edilebileceğini ifade eden Başbuğ, Ankara ile Şam arasındaki koordinasyonun önemine dikkat çekti.

Başbuğ, bölgedeki aşiretlerin YPG/PKK'ya karşı harekete geçmeyi uzun süredir istediği bilgisini vererek, şunları sözlerine ekledi:

"Suriye'nin mevcut askeri gücü buradaki operasyonu yürütmeye yeter. Bölgedeki aşiret yapısı çok önemli. Aşiretler Şam'a uzun süredir 'Siz bir şey yapmayacaksanız artık biz yapacağız, yeter' diye baskı yapıyordu. Eldeki güçler buradaki terörist unsurlarla mücadele etmeye yeter. Ama istihbarı anlamda bazı donanımlara ihtiyaçları olduğu takdirde de Türkiye gerekli desteği verecektir. 2025 bitmeden Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler'in Suriye'ye gerçekleştirdiği ziyaretler bunun göstergesidir. Suriye burada yürüttüğü harekatı Türkiye ile koordineli yürütecektir, zaman zaman da Türkiye'den destek talep edecektir."