Financial Times Erdoğan ı hatırlattı... Trump ın Fed savaşı küresel ekonomiyi de tehdit ediyor Sözcü Gazetesi

Financial Times’ta yer alan kapsamlı analizde, ekonomi yönetiminde alışılmış dengelerin zorlandığı dönemlerin genellikle piyasalarda belirsizlik yarattığına dikkat çekildi.

TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Gazete, Türkiye’de de merkez bankası başkanının görevden alınmasının ardından yaşanan dalgalanmayı hatırlattı. 2019 yılında Erdoğan’ın Murat Çetinkaya’yı görevden alıp yerine daha "uyumlu" bir isim atandığını; bu hamlenin Türk Lirası’nda sert düşüş ve yüksek enflasyonla sonuçlanan uzun bir istikrarsızlık dönemini tetiklediğini yazdı.

Ancak bugün benzer bir fırtına, dünya ekonomisinin kalbinde, ABD’de kopuyor. Donald Trump yönetimi ile Federal Rezerv (Fed) Başkanı Jay Powell arasındaki çatışma, Powell hakkında açılan federal soruşturma ile "kriminal" bir boyuta taşındı.

POWELL'DAN BEKLENMEDİK KONTRATAK

Fed Başkanı Jay Powell, bu hafta diplomatik sessizliğini bozarak Adalet Bakanlığı’nın (DoJ) kendisi hakkında yürüttüğü soruşturmaya sert tepki gösterdi. Fed’in genel merkezindeki 2,5 milyar dolarlık restorasyon çalışmaları üzerinden başlatılan soruşturmayı "faiz indirimi için bir baskı aracı" olarak nitelendiren Powell, kamuoyuna açık bir video mesajla savunmaya geçti.

Powell’ın bu hamlesi kısa sürede karşılık buldu:

Siyasi Destek: Birçok Cumhuriyetçi senatör, Beyaz Saray’ı merkez bankasının bağımsızlığına saygı duymaya çağırdı.

Küresel Destek: Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde ve JPMorgan CEO’su Jamie Dimon gibi isimler "bağımsızlık" vurgusu yaptı.

Piyasa Tepkisi: Wall Street, Fed’in bu baskılara direneceğine inanarak şimdilik sakinliğini korudu.

"ÖZGÜR DÜNYANIN LİDERİ" ÖRNEK OLMAKTAN ÇIKIYOR MU?

İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana küresel ekonominin en güçlü iki aktörü olan Beyaz Saray ve Fed’in "açık bir savaş" içinde olması, ABD’nin ekonomik prestijine zarar veriyor. Hollanda Merkez Bankası eski Başkanı Klaas Knot, "ABD, piyasa ekonomisinin ihtiyaç duyduğu kurumları destekleyerek dünyaya liderlik ediyordu; şimdi ise tamamen farklı ve tehlikeli bir örnek teşkil ediyor," sözleriyle endişesini dile getirdi.

TRUMP'IN "MAGA" FED PLANI VE HUKUKİ VİRAJLAR

Trump, Fed’i kendi "MAGA" (Amerika’yı Yeniden Harika Yap) vizyonuna göre yeniden şekillendirmek istiyor. Bu süreçte iki kritik eşik bulunuyor:

Lisa Cook Davası: ABD Yüksek Mahkemesi, Trump’ın görevden almaya çalıştığı Fed Guvernörü Lisa Cook’un davasını görecek. Mahkemenin kararı, bir başkanın Fed üyelerini istediği zaman görevden alıp alamayacağını belirleyecek.

Yeni Başkan Adaylığı: Powell’ın görev süresi Mayıs ayında doluyor. Trump’ın favorisi olarak görülen Kevin Hassett’in adaylığı, son krizle birlikte tehlikeye girmiş görünüyor.

Gita Gopinath (Harvard Profesörü ve Eski IMF Yetkilisi): "Fed’in göz göre göre saldırı altında olması gerçekten ürkütücü. Bu anın sonuçlarını hafife almamalıyız."

EKONOMİK RİSKLER: DOLARIN TAHTI MI SALLANIYOR?

Piyasalar kısa vadede sakin kalsa da, yatırımcılar "sinsi bir siyasallaşma" riskine karşı pozisyon alıyor. 2,2 trilyon dolarlık fon yöneten Pimco, Trump kaynaklı çalkantılar nedeniyle dolar varlıklarından uzaklaşarak çeşitlendirmeye gittiğini açıkladı. Birçok ülke ve işletme, artık "ABD’ye bağımlı olmayan" ekonomik planlar yaparak kendilerini dolara karşı sigortalıyor.

Ekonomistler, ceza davası başarısız olsa bile tehlikeli bir emsal oluştuğu konusunda hemfikir. Gelecekteki merkez bankası üyelerinin, başkanın görüşlerine aykırı fikir beyan etmekten veya kriminal soruşturma tehdidinden korkar hale gelmesi, küresel finans sisteminin temeli olan "bağımsız para politikası" ilkesini tamamen yok edebilir.