Filo Jet faciasının kara kutusundan çıkanlar: Kaptanın Kapı neden kilitli sorusu kayıtta

Girne'deki Filo Jet faciasına ilişkin soruşturmada, geminin kara kutusu olarak bilinen VDR cihazından elde edilen ses kayıtları, facia öncesindeki güvenlik eksikliklerine ilişkin çarpıcı iddiaları ortaya çıkardı. Girne Kaza Mahkemesi'nde görülen duruşmada, can sallarını indiren motorlarda arıza bulunduğu, yolcu salonları arasındaki kapıların kilitlendiği, can yelekleri ve tahliye konusunda yolculara yeterli bilgilendirme yapılmadığı, şirketten talep edilen tahliye videosunun ise gönderilmediği yönündeki bulgular aktarıldı.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) 30 Ağustos'ta meydana gelen ve 28 kişinin hayatını kaybettiği Filo Jet faciasına ilişkin soruşturma devam ediyor. Girne Kaza Mahkemesi'nde görülen duruşmada, şirket direktörü Ali Özdülger, birinci kaptan Mustafa Öz, ikinci kaptan Merve Nur Seraslan, baş makinist Zeki Öz, ikinci makinist Metin Gül ile mürettebat üyeleri Sertan Erol, Qadir Kuliyev, Vale Huvucadar ve Raşat İbrahimov hazır bulundu. Zanlılar hakkında "Tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet verme" suçlaması kapsamında yürütülen soruşturmanın devam ettiği belirtildi.

Mahkemede tanık sıfatıyla ifade veren tahkikat polisi Mehmet Mannaş, geminin VDR cihazında 68 günlük ses kaydı bulunduğunu, bu kayıtların 42 günlük bölümünün incelendiğini ve teknik araştırmaların sürdüğünü açıkladı.

CAN YELEKLERİ ANLATILMADI, TAHLİYE VİDEOSU GÖNDERİLMEDİ

Mahkemede aktarılan VDR kayıtlarında, yolcuların gemiye bindikten sonra can yeleklerinin kullanımı ve acil durum tahliyesi konusunda bilgilendirilmesine ilişkin konuşmaların bulunduğu belirtildi. Mannaş, yolculara can yeleklerinin nasıl giyileceği ve acil durumda nasıl hareket edilmesi gerektiği konusunda yeterli bilgilendirme yapılmadığına ilişkin ifadelerin soruşturma kapsamında değerlendirildiğini kaydetti. Geminin güvenli şekilde terk edilmesi, can yeleklerinin kullanılması ve tahliye prosedürlerinin yolculara anlatılmasına ilişkin görüntülerin bulunması gerektiği belirtilirken, söz konusu tahliye videosunun şirketten talep edildiği ancak gönderilmediği aktarıldı.

İkinci kaptan zanlı Merve Nur Seraslan'ın, görsel videonun gönderilmemesine ilişkin konuşmasının da VDR ses kayıtlarında bulunduğu ifade edildi. Mahkemede, şirketten istenen görüntülerin soruşturma dosyasına ulaştırılmamasının yanı sıra gemide yolculara verilmesi gereken güvenlik bilgilendirmelerinin yapılıp yapılmadığının da araştırıldığı belirtildi.

CAN SALLARINI İNDİREN MOTORLARDA ARIZA

Soruşturmanın dikkat çeken başlıklarından birini de geminin can salları ve bunları denize indirmek için kullanılan motorların teknik durumu oluşturdu. Mahkemede, Temmuz ayında gemide yapılan konuşmaların VDR kayıtlarında bulunduğu ve bu konuşmalarda can sallarını indiren motorlarda arıza olduğunun dile getirildiği aktarıldı. Kayıtlarda, geminin can sallarıyla ilgili teknik sorunların facianın meydana geldiği 30 Ağustos tarihinden önce de gündeme geldiği belirtildi. Mahkemede ayrıca gemideki arızaların şirket tarafından giderilmesi gerektiğine ilişkin ifadeler üzerinde duruldu. Polis, teknik incelemelerin devam ettiğini, arızaların niteliği ve geminin sefer güvenliğine etkisinin bilirkişi değerlendirmeleriyle araştırıldığını kaydetti.

KAPI NEDEN KİLİTLİ?

Mahkemeye aktarılan VDR kayıtlarında, geminin yolcu salonları arasındaki kapıların kilitlenmesine ilişkin konuşmalar da yer aldı. Birinci kaptan zanlı Mustafa Öz'ün, "Kapı neden kilitli" diye sorduğu, ikinci makinist zanlı Metin Gül'ün ise kötü hava şartlarında yolcuların yerlerinde duramadığını ve bu nedenle kapıların kilitlendiğini söylediği aktarıldı. Mürettebat üyesi zanlı Sertan Erol'un da hava şartlarının kötü olması nedeniyle yolcuların yerlerinde duramadığı yönünde konuşma yaptığı belirtildi. Zanlı Merve Nur Seraslan'ın ise gemiye biniş bölümündeki kapıların uygun olmadığı yönündeki değerlendirmesinin kayıtlarda bulunduğu ifade edildi. Yolcu salonları arasındaki kapıların neden kilitlendiği, bu uygulamanın hangi şartlarda gerçekleştirildiği ve muhtemel bir acil durumda yolcuların tahliyesine etkisi soruşturma kapsamında incelenen konular arasında yer aldı.

Mahkemede, VDR kayıtlarında geminin sefer güvenliği ve olumsuz hava şartlarına ilişkin konuşmaların da bulunduğu aktarıldı. Kayıtlarda, hava şartlarının kötü olması nedeniyle sefere çıkılmaması yönündeki değerlendirmelerin şirket yetkililerine iletildiğine ilişkin ifadeler bulunduğu belirtildi. Gemide görevli personelin hava şartları, yolcuların güvenliği ve teknik arızalar konusunda yaptığı konuşmaların incelenmeye devam ettiği kaydedildi. Soruşturma kapsamında söz konusu uyarıların ne zaman yapıldığı, şirket yetkililerine hangi bilgilerin iletildiği ve sefer kararının hangi şartlarda alındığının araştırıldığı ifade edildi.

Mahkemede, gemide görev yapan mürettebatın acil durum tahliyesi ve can yeleklerinin kullanımı konusunda hangi eğitimleri aldığı da gündeme geldi. Mannaş, mürettebatın bu konularda aldığı eğitimlere ilişkin henüz yeterli bilgi bulunmadığını belirtti. Gemideki personelin acil durum prosedürleri, yolcuların tahliyesi ve can kurtarma ekipmanlarının kullanılması konusundaki eğitim durumlarının araştırıldığı kaydedildi. Soruşturma kapsamında mürettebatın görev ve sorumlulukları ile yolcuların güvenliğinin sağlanmasına yönelik uygulamaların da incelendiği ifade edildi.

Mahkemede, geminin teknik durumunun denetlenmesi ve sefer güvenliğinin sağlanmasına ilişkin Limanlar Dairesi'nin yetkileri de ele alındı. Mannaş, Limanlar Dairesi'nin gemileri teftiş etme ve gerekli durumlarda seferden alıkoyma yetkisinin bulunduğunu belirtti. Buna rağmen söz konusu geminin arızaları nedeniyle Limanlar Dairesi tarafından alıkonulmadığı mahkemeye aktarıldı. Limanlar Dairesi'nin gemiye ilişkin hangi denetimleri gerçekleştirdiği, teknik arızaların ilgili makamlara bildirilip bildirilmediği ve mevcut denetim yetkilerinin nasıl kullanıldığı soruşturmanın başlıkları arasında yer aldı. Mahkemede ayrıca Limanlar Dairesi'nin bazı belgeleri muhafaza etme zorunluluğu bulunmadığına ilişkin ifadeler de aktarıldı.

Mahkemede geminin uluslararası deniz güvenliği kurallarına uygunluğu konusunda da inceleme yapıldığı belirtildi. Uluslararası Denizde Can Emniyeti Sözleşmesi (SOLAS) kapsamında geminin güvenlik donanımları, can kurtarma ekipmanları, yolcu tahliyesi ve sefer şartlarına ilişkin değerlendirmelerin sürdüğü aktarıldı. Deniz hukuku ve uluslararası sözleşmeler konusunda bilirkişi çalışmalarının devam ettiği, geminin uzun ve hızlı seyahat şartlarına ilişkin teknik değerlendirmelerin de rapor kapsamında ele alındığı ifade edildi. Soruşturma kapsamında bir üniversiteden öğretim görevlisinin görevlendirildiği, polis eşliğinde gemi parçaları üzerinde incelemeler gerçekleştirildiği belirtildi.

68 GÜNLÜK KARA KUTU KAYDININ 42 GÜNÜ İNCELENDİ

Tahkikat polisi Mannaş, geminin VDR cihazında toplam 68 günlük ses kaydı bulunduğunu, bu kayıtların 42 günlük bölümünün incelendiğini açıkladı. Mannaş, facianın meydana geldiği 30 Ağustos tarihinde gemiden gelen ayak seslerinin ardından VDR cihazının kapatıldığına ilişkin bulgular bulunduğunu belirtti. Kayıtların geminin teknik durumu, mürettebat arasındaki konuşmalar, yolcu güvenliği ve tahliye hazırlıklarına ilişkin önemli bilgiler içerdiği kaydedildi. Polis, kayıtların kalan bölümlerinin incelenmesine ve teknik delillerin değerlendirilmesine devam edildiğini ifade etti.

Mahkemede facianın ardından yürütülen arama kurtarma çalışmalarına ilişkin de bilgi verildi. Sahil Güvenlik ve Kıyı Emniyeti ekiplerinin olay yerine yaklaşık 25 dakikada ulaştığı belirtildi. Olay günü denizde bulunan kişilerin kurtarılması için çalışmalar yürütüldüğü, Sahil Güvenlik ekipleri tarafından anlık fotoğraf ve video kayıtları alındığı aktarıldı. Kıyı Emniyeti'nin geniş çaplı arama çalışmaları gerçekleştirdiği kaydedildi.

Faciada 28 kişinin hayatını kaybettiği, 27 kişinin cansız bedenine ulaşıldığı ve üç yaşındaki Anni Asel Hilaloğlu'nu arama çalışmalarının devam ettiği belirtildi.

Mahkemede gemideki teknik arızaların giderilmesi, yolcuların güvenliğinin sağlanması ve sefer öncesi gerekli hazırlıkların yapılması konularında şirketin sorumlulukları da gündeme geldi. Geminin can sallarını indiren motorlarında arıza bulunduğuna ilişkin konuşmaların yanı sıra, kötü hava şartlarında sefere çıkılmaması yönündeki değerlendirmelerin şirket yetkililerine iletildiği aktarıldı. Tahliye videosunun talep edilmesine rağmen gönderilmediği, yolcuların can yelekleri konusunda bilgilendirilmediği yönündeki ifadeler ve mürettebatın eğitim durumuna ilişkin eksiklikler de soruşturma dosyasında değerlendiriliyor. Polis, gemideki teknik sorunların ne zaman ortaya çıktığının, bu sorunların kimlere bildirildiğinin ve gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının belirlenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

9 ZANLIYA 7'ŞER GÜN EK TUTUKLULUK

Tahkikat polisi Mehmet Mannaş, VDR kayıtlarının incelenmesinin sürdüğünü, teknik bilirkişi raporlarının henüz tamamlanmadığını, alınması gereken ifadeler ve araştırılması gereken hususlar bulunduğunu belirterek 9 zanlının 7 gün daha tutuklu kalmasını talep etti. Mahkeme, soruşturmanın devam ettiğini, teknik incelemelerin ve delil toplama işlemlerinin henüz tamamlanmadığını dikkate alarak 9 zanlının da 7'şer gün daha tutuklu kalmasına karar verdi.