Fetret” söylemi: Hangi siyasetin dili?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “İstanbul’un bir fetret devri daha yaşamasına gönlümüz razı olmaz” sözünü sadece bir seçim cümlesi olarak okumak eksik olur. Bu ifade, Türkiye siyasetinde sıkça karşılaştığımız bir yaklaşımın yeni bir örneği

İktidarın sürekliliğini, halkın iradesinden değil, liderin varlığından türetmek.

“Fetret” tarihsel olarak, devlet otoritesinin sarsıldığı, merkezi gücün dağıldığı bir dönemdir. Bu kavramı İstanbul için kullanmak, aslında şu önermeyi içerir:

Cumhur İttifakı yönetmiyorsa, devlet düzeni bozulur.

Bu bakış açısı, demokratik siyaset anlayışının tam karşısında durur. Çünkü modern demokrasilerde yönetim, kişisel karizma ve süreklilik değil, kurumsal devamlılık ve seçim meşruiyeti üzerine inşa edilir.

İstanbul şu anda, halkın oyuyla seçilmiş bir belediye tarafından yönetiliyor.
Sandığa gidildi, karar verildi, irade tecelli etti.
Beğenirsiniz ya da beğenmezsiniz. Bu ülkede sistem böyledir.

Bir siyasetçi, kendi dönemini “istikrar”, başkasını “fetret” ilan etmeye kalkıyorsa, meselenin adı artık rekabet değil, vesayet arzusudur.
Şehirler kişilerle değil, kurumlarla yönetilir.
İstanbul, bir kişinin eksenine mahkûm değildir.
Ne dün öyleydi, ne bugün öyle.
Daha açık bir ifadeyle; Bu söylem, iktidar kaybını devlet zafiyetiyle eşitleyen siyasal zihin yapısının tezahürüdür.

Türkiye’de uzun süredir devam eden siyasî gerginliğin ve kutuplaşmanın temelinde de bu anlayış yatıyor. Seçimi kazanmak ile devleti temsil etmek, hükümet olmak ile milletin yerine konuşmak, parti iradesi ile milli irade arasındaki çizgi giderek bulanıklaştırılıyor.

Bu da kritik bir soruyu gündeme getiriyor:

Bir devlet mi var, yoksa bir kişi ve onun çevresi tarafından temsil edilen bir iktidar mı?

Siyaset, rekabetle güçlenir. Yönetimler değişir, kurumlar kalır. Demokratik sistemlerde “fetret”i önleyen şey, tek bir liderin varlığı değil, sandığa ve hukuka duyulan saygıdır.

İstanbul’un kaderi bir şahsa bağlı değildir. Bu şehir, seçimle gelir, seçimle gider.

Ve aslolan, kimsenin değil, halkın iradesidir.