Et yiyen vidalı kurt sineği can almaya devam ediyor Sözcü Gazetesi

Et yiyen vidalı kurt sineği, 2024 yılında Meksika'da yeniden ortaya çıkmasının ardından insan sağlığı açısından giderek büyüyen bir tehdide dönüştü. Yeni Dünya vidalı kurdu olarak bilinen sineğin neden olduğu miyazis vakaları hızla artarken, Nisan 2025 ile Mart 2026 arasında 200'den fazla doğrulanmış insan vakası tespit edildi. Vakaların altısında ölüm bildirildi.

Meksika'daki salgını inceleyen araştırmacılar, Emerging Infectious Diseases dergisinde yayımlanan çalışmalarında, et yiyen vidalı kurt sineğinin neden olduğu insan enfeksiyonlarının yayılma hızının arttığına dikkat çekti.

Çalışmada 204 vaka tespit edildi. 2 vaka yeterli veri bulunmadığı için analize dahil edilmedi. İncelenen 202 vakadan 145'inin erkeklerde görüldüğü belirlendi.

Hastaların yaşları 12 ile 93 arasında değişirken, ortalama yaş 61 olarak kaydedildi. Vakaların yüzde 77'sinde diyabet, alkol kullanımı, kanser veya cilt hastalıkları gibi en az bir altta yatan sağlık sorununun bulunduğu belirlendi.

Et yiyen sinek insan vücuduna böyle zarar veriyor

Yeni Dünya vidalı kurdu sineği, sıcak kanlı hayvanların açık yaralarına, iltihaplı dokularına, mukozalarına veya vücut açıklıklarına yüzlerce yumurta bırakabiliyor.

Yumurtalardan çıkan larvalar yaklaşık bir gün içinde beslenmeye başlıyor. Larvaların canlı dokuyla beslenmesi sonucunda hızla büyüyen ve oldukça ağrılı yaralar meydana gelebiliyor.

Tedavi geciktiğinde enfeksiyon kaslara, kıkırdağa ve kemiğe kadar ilerleyebiliyor. Bazı ağır vakalarda kafatasının dahi zarar görebildiği belirtiliyor. Enfeksiyon ayrıca ikincil enfeksiyon, sepsis ve kalıcı doku hasarı gibi ciddi sonuçlara yol açabiliyor.

Çalışmada insan vakalarının yüzde 55'inin bacak ve ayaklarda meydana geldiği görüldü. Baş ve boyun bölgesi de sık etkilenen bölgeler arasında yer aldı. Burun, ağız ve göz çevresinde de vakalar tespit edildi.

Vakalar neden hızla artıyor?

Araştırmacıların verilerine göre 2025 yılında Meksika'da haftada yaklaşık üç insan vakası bildiriliyordu. 2026 yılında ise bu oran haftada dokuzun üzerine çıktı.

Meksika'daki insan vakalarının dağılımının, hayvanlarda görülen vakaların coğrafi dağılımıyla büyük ölçüde örtüştüğü belirlendi.

Erkeklerin neden daha yüksek risk altında olduğu ise henüz kesin olarak bilinmiyor. Araştırmacılar; açık havada çalışma, hayvanlarla temas, mesleki maruziyet, tedavi edilmemiş yaralar ve sağlık hizmetlerine geç başvurmanın bu farkta rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

6 kişi hayatını kaybetti

Araştırmada NWS miyazisi tanısı konulan hastalar arasında 6 ölüm bildirildi. Ancak bu ölümlerin tamamının doğrudan vidalı kurt sineği enfeksiyonundan kaynaklandığı söylenemiyor.

Ölümlerden yalnızca birinde NWS miyazisi doğrudan ölüm nedeni olarak belirtildi. Diğer hastalarda kanser, ensefalit, solunum yetmezliği ve septik şok gibi başka ciddi sağlık sorunları da bulunuyordu.

Vidalı kurt sineğiyle bağlantılı ölümlerde ortalama yaş ise 79,5 olarak hesaplandı.

Sinek 20 yıldan sonra geri döndü

Yeni Dünya vidalı kurdu sineği bir dönem Meksika ve ABD'de endemikti. Uzun yıllar süren mücadele sonucunda sineğin popülasyonu, büyük ölçüde kısır erkek sineklerin havadan salınması yöntemiyle kontrol altına alındı.

Yöntemin temelinde, dişi sineklerin yaşamları boyunca yalnızca bir kez çiftleşmesi bulunuyor. Kısır erkeklerle çiftleşen dişilerin bıraktığı yumurtalardan yeni sineklerin oluşmaması, popülasyonun zaman içinde azalmasını sağlıyor.

Meksika 2003 yılında Yeni Dünya vidalı kurdu sineğinin ortadan kaldırıldığını ilan etti. Panama ise 2006'da benzer bir başarı elde etti ve Kolombiya sınırı boyunca Darién Geçidi'nde biyolojik bir bariyer oluşturdu.

Sineğin yeniden yayılması bu başarıyı uzun süreli olmaktan çıkardı. Araştırmacılara göre biyolojik bariyer 2022 yılında aşıldı ve Meksika'da 2024'te hayvanlarda yeniden vakalar görülmeye başladı.

Meksika'da 36 binden fazla hayvan enfekte oldu

ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, sineğin yeniden ortaya çıkmasından bu yana Meksika'da 36 binden fazla hayvanda Yeni Dünya vidalı kurdu vakası tespit edildi. 5 Ağustos itibarıyla ülkede yaklaşık 2 bin aktif hayvan vakası bulunuyordu.

İnsanlarda görülen enfeksiyonlar toplam vakaların küçük bir bölümünü oluştursa da araştırmacılar, sineğin yayılmasının devam etmesi halinde insan vakalarının da artabileceği konusunda uyarıyor.

Sıradaki tehdit ABD mi?

Yeni Dünya vidalı kurdu sineğinin yeniden ortaya çıkması yalnızca Meksika ile sınırlı kalmadı. ABD, haziran ayında Teksas'ta ilk hayvan vakalarını bildirdi. ABD Tarım Bakanlığı'nın verilerine göre ülkede şimdiye kadar 45 hayvan vakası doğrulandı.

Şu ana kadar ABD'de sineğin yeniden ortaya çıkışıyla bağlantılı bir insan miyazisi vakası bildirilmedi. Ancak Orta Amerika'daki salgının büyümesi, sineğin kuzeye doğru yayılma ihtimalini yeniden gündeme getirdi.

Ayrıca sineğin endemik olduğu bölgelerden dönen kişilerde seyahat bağlantılı insan vakaları daha önce tespit edilmişti.

Uzmanlardan kritik uyarı: İnsan vakaları beklenmemeli

Araştırmacılar, salgının kontrolünde yalnızca insan vakalarının takip edilmesinin yeterli olmayacağını belirtiyor.

Hayvan ve insan vakalarının sineğin kuzeye doğru ilerleyişini yansıttığını belirten uzmanlara göre gözetim, erken tanı, hayvan hareketlerinin kontrolü ve sinek popülasyonunun baskılanması, insan vakaları ortaya çıktıktan sonra değil, sineğin yayılmaya başladığı bölgelerde önceden uygulanmalı.

Araştırmacılar ayrıca insan sağlığı, hayvan sağlığı, yaban hayatı ve tarım sektörleri arasında koordinasyon kurulmasının salgının kontrol altına alınması açısından kritik olduğunu vurguluyor.