Esnemenin bulaşıcı olmasının 3 şaşırtıcı nedeni Sözcü Gazetesi

Johns Hopkins ve Nottingham Üniversitesi gibi prestijli kurumlarda yapılan son araştırmalar, esnemenin neden bir virüs gibi yayıldığını üç ana başlıkta topluyor. İşte beynimizin kontrol dışı bıraktığı o gizli mekanizmalar:

SOSYAL DAYANIŞMA VE EMPATİ BAĞI

Esnemenin bulaşıcı olmasının en temel nedenlerinden biri, beynimizdeki "ayna nöronlar" aracılığıyla kurulan duygusal bağdır. Araştırmalar gösteriyor ki, esneyen kişiye duygusal olarak ne kadar yakınsanız, bu hareketi "kapma" olasılığınız o kadar artıyor.

Ayna nöronlar, başkalarının duygularını anlama ve onlarla empati kurma yeteneğimizden sorumlu hücrelerdir. Dolayısıyla birinin esnemesini taklit etmek, aslında bilinçaltımızda gelişen bir sosyal dayanışma eylemidir. Empati yeteneği yüksek bireylerin esnemeye karşı çok daha hassas olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçektir.

GRUP SENKRONİZASYONU VE HAYATTA KALMA SİNYALİ

Esnemenin evrimsel kökenleri, güvenliğin kabilenin koordineli hareketlerine bağlı olduğu antik çağlara kadar uzanıyor. Bu dönemde esneme, grubun biyolojik ritimlerini aynı hizaya getiren sessiz bir sinyal görevi görüyordu.

Topluluğun bir üyesi esnediğinde, bu durum diğerleri için bir "uyanıklık" çağrısı başlatıyordu. Grubun tüm üyelerinin aynı anda tetikte olmasını sağlayan bu senkronizasyon, tehlikelerin daha hızlı fark edilmesine yardımcı oluyordu. Günümüzde de bir grupta esnemenin yayılması, grubun kolektif dikkat seviyesini eşitleyen bir biyolojik ayar mekanizması olarak çalışmaya devam ediyor.

BEYNİN TERMOSTATI

Üçüncü ve en çarpıcı fizyolojik neden ise beynin soğutma ihtiyacıdır. Esneme sırasında alınan derin nefes ve çenenin geniş açılması, yüz bölgesindeki kan dolaşımını etkileyerek beynin sıcaklığını dengeler.

Yoğun çalışma veya stres altında aşırı ısınan beyin, verimli çalışabilmek için kendini bir nevi "havalandırır". Birinin esnediğini gördüğünüzde beyniniz bunu ortamın havasız veya sıcak olduğuna dair bir işaret olarak algılayabilir. Bu sinyali alan beyin, kendi soğutma mekanizmasını önceden harekete geçirerek istemsizce sizi de esnetir.

ÇOCUKLARDA NEDEN BULAŞICI DEĞİL?

İlginç bir detay olarak, 4-6 yaşın altındaki çocuklar başkalarından gelen esnemeleri neredeyse hiç taklit etmezler. Bilim insanları bu durumu, çocuklarda empati kurma ve sosyal işaretleri okuma yeteneğinin henüz tam olarak gelişmemiş olmasıyla açıklıyor.

Çocuğun beyni, başkalarının biyolojik veya duygusal durumlarını otomatik olarak kopyalayacak olgunluğa erişene kadar esneme eylemi bireysel bir refleks olarak kalır. Sosyal beceriler geliştikçe, çocuk da bu "zincirleme refleks" halkasına dahil olmaya başlar.