Eski Google X yöneticisi Mo Gawdat tan kapitalizm uyarısı: Yapay zeka sistemin temel dinamikleriyle çatışıyor, işsizlik yüzde 50 yi bulabilir

Eski Microsoft ve Google X yöneticisi Mo Gawdat, Business Insider’a verdiği röportajda, yapay zekanın (AI) yükselişinin mevcut kapitalist sistemin temellerini sarsabileceğini savundu. Kapitalizmin "emeği ucuza alıp ürünü pahalıya satma" döngüsü üzerine kurulu olduğunu hatırlatan Gawdat, yapay zekanın üretim maliyetlerini sıfıra yaklaştırarak bu denklemi bozacağını ve işsizliği yüzde 50 seviyelerine taşıyabileceğini öne sürdü.

"Kıtlık ve kâr kavramları işlevini yitirebilir"

; yapay zekanın sadece basit görevleri otomatize etmekle kalmayıp, karar alma mekanizmalarında da insan faktörünü devre dışı bıraktığına dikkat çeken Gawdat, bu durumun ekonomik teoriyi kökünden değiştireceğini belirtti. Gawdat, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Üretim maliyetlerinin yapay zeka ile giderek düşmesi ve sıfıra yaklaşması durumunda; fiyatlama, kâr ve kıtlık gibi klasik ekonomik kavramlar işlevini yitirebilir. Ekonomi yalnızca verimlilikle ayakta kalamaz. İnsanların gelir elde edemediği bir senaryoda tüketim düşer, bu da sistemin çarklarının dönmesini imkansız kılar."

"Beyaz yakalılar ve CEO'lar da risk altında"

Gawdat, yapay zeka kaynaklı iş gücü kaybının sadece mavi yakalıları değil, beyaz yakalı profesyonelleri de ciddi şekilde tehdit ettiğini vurguladı. Hukukçular, analistler, yazarlar ve orta kademe yöneticilerin risk altında olduğunu belirten Gawdat, bazı sektörlerde işsizlik oranlarının yüzde 20, 30 hatta 50 bandına çıkabileceği uyarısında bulundu.

İşten çıkarmaların şirketler tarafından "verimlilik artışı" kılıfıyla sunulmasını eleştiren Gawdat, uzun vadede yapay zekanın üst düzey yöneticilerin (CEO) fonksiyonlarını da üstlenebileceğini, zira AI'nın insan karar vericilerden daha rasyonel sonuçlar üretebileceğini ifade etti.

"Batı ekonomileri daha kırılgan"

Tüketimin azalmasıyla ekonomik sürdürülebilirliğin tehlikeye gireceğini savunan Gawdat, hükümetlerin gelir dağılımı ve para akışı konusunda acilen yeni modeller geliştirmek zorunda kalacağını kaydetti. Gawdat'a göre, üretkenlik ve bireysel performansı merkeze alan Batı ekonomileri, bu dönüşümden en çok etkilenecek yapılar arasında yer alıyor.

"Sorun teknolojide değil, geçiş sürecinde"

Karamsar tablosuna rağmen yapay zekayı doğrudan bir "düşman" olarak kodlamayan Gawdat, teknolojinin tarafsız olduğunu, asıl riskin "geçiş sürecinde" yattığını belirtti. Mevcut kapitalist modelin bu haliyle devam edemeyeceğini vurgulayan Gawdat, sürecin daha adil bir sisteme geçiş fırsatı olarak da okunabileceğini sözlerine ekledi.