Eşel mobil sistemi nedir? Akaryakıt fiyatlarına nasıl yansıyacak? Eşel mobil ne demek?

Eşel mobil sistemi dönemsel olarak devreye alınan bir uygulamadır. Ekonomik şartlara göre hükümet tarafından uygulanır ya da kaldırılır. Eşel mobil sistemi, brent petrol artışının vatandaşa doğrudan yansımaması için kullanılan bir vergi dengeleme yöntemidir. Peki, "Eşel mobil sistemi nedir? Akaryakıt fiyatlarına nasıl yansıyacak? Eşel mobil ne demek?" İşte detaylar...

RESMİ GAZETE'DE YAYIMLANDI!

Akaryakıt fiyatlarında jeopolitik gelişmelerden kaynaklı artışın önüne geçilmesi amacıyla geçici olarak eşel mobil sistemi devreye alındı

Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.

AA muhabirinin Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgilere göre kararla, jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlandırılması ve vatandaşların bütçesine etkisinin azaltılması için geçici olarak eşel mobil sisteminin devreye alınması kararlaştırıldı.

Sistem, 2 Mart günü baz alınarak, bu tarihten itibaren bazı petrol ürünlerinin fiyatı artarsa, artış tutarının yüzde 75'ine kadar bu ürünlerin ÖTV'sinin indirilmesi suretiyle uygulanacak.

Bu kapsamda, benzinde litre başına 14,8277 liraya, motorinde litre başına 13,9006 liraya, LPG'de kilogram başına 11,3830 liraya kadar indirim olabilecek.

Bu ürünlerin fiyatı düşerse de azalış tutarının yüzde 75'ine kadar ÖTV'si artırılacak ve artırılan bu tutar da 2 Mart'ta uygulanan ÖTV'yi geçmeyecek.

10 liralık artışın sadece 2,5 lirası vatandaşa yansıyacak

Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki değişim nedeniyle meydana gelecek fiyat artışının, akaryakıt ve LPG fiyatlarına sınırlı olarak yansıması amacıyla bu ürünler üzerindeki ÖTV'nin yüzde 75'i ile buna bağlı KDV'den vazgeçilecek.

Örneğin, söz konusu ürünlerdeki fiyat artışının 10 lira olması halinde, bu tutarın sadece 2,5 lirası piyasa fiyatına yansıyacak, geri kalan 7,5 lira ise vergiden karşılanacak.

Böylece, yüksek miktarda bütçe gelirinden feragat edilerek enflasyonla mücadele önceliklendirilmiş, akaryakıt ve LPG fiyat artışlarının piyasaya sınırlı yansıması sağlanmış olacak.

EŞEL MOBİL NE DEMEK?

Son dönemde akaryakıt fiyatları açısından gündemde daha fazla yer eden bir sistemdir. Eşel mobil kelimesi Fransızca “échelle mobile” (hareketli ölçek) terimin Türkçe’ye geçmiştir. Fiyat veya ücret belirmesinde hareketli bir ölçeğin kullanılmasını ifade eder.

EŞEL MOBİL NEDİR?

Ücretlilerin satınalma gücünü koruyabilmek için, ücretlerin enflasyondaki artışı dikkate alarak kendiliğinden ayarlanmasını mümkün kılan bir sistemdir. Böylece çalışanların ücret artışları için sözleşmelerle güncelleme yapmak yerine, ücret artışları otomatiğe bağlanmaktadır.

AKARYAKITTA EŞEL MOBİL ETKİSİ NEDİR?

Son dönemde akaryakıt fiyatlarının döviz kurundaki oynaklık nedeniyle çok sık değişimini önlemek amacıyla, akaryakıt fiyatlarındaki artışların özel tüketim vergisinden otomatik bir şekilde karşılanması suretiyle karşılanarak akaryakıtın pompa fiyatının sabit kalmasını sağlamaya yönelik bir sistemdir. Örneğin benzin fiyatı 30 kuruş arttığında, benzindeki ÖTV 30 kuruş indirilmek suretiyle benzinin pompa fiyatı sabit tutulmaktadır.

Ancak, akaryakıt üzerinden alınan ÖTV gelirlerinin toplam vergi gelirleri içindeki yeri dikkate alındığında artan akaryakıt fiyatlarının sürekli olarak ÖTV ile karşılanması güçtür. Bu nedenle, zaman zaman eşel mobil sistemi nedeniyle uğranılan vergi kaybını telafi etmeye yönelik yüksek ÖTV ayarlamaları yapılabilmektedir. Böylece akaryakıtta eşel mobil sistemi kısa süre içinde muhtemel fiyat dalgalanmalarının önüne geçme fonksiyonu ifa etmiş olmaktadır.

Eşel Mobil uygulaması akaryakıt üzerinden alınan ÖTV gelirleri üzerinde önemli bir azalma anlamına da gelmektedir. 2018 yılında başlanan ve yıl sonunda kaldırılan akaryakıtta eşel mobil uygulaması 10 Nisan 2019 dan itibaren yeniden uygulamaya konuldu. Eşel mobil sisteminin 10 Nisan 2019’dan itibaren yeniden kademeli olarak uygulanmaya başlamasıyla birlikte, akaryakıtta devlet tarafından karşılanan tahmini vergi veya başka bir deyişle akaryakıtta eşel mobil sisteminin maliyeti 27 Mayıs 2019 itibariyle 1.32 milyar TL oldu.