Emeklinin parasını niye vermediniz? Sözcü Gazetesi

2025 yılı emekliler için kuyruklarla hatırlanan bir yıl oldu. Sabahın erken saatlerinde, ayazda; et, yumurta, ucuz ekmek ve sıcak yemek için sıraya giren binlerce emekli, geçinmenin değil hayatta kalmanın hesabını yaptı. Soğukta beklenen bu kuyruklar, ‘kaynak yok’ denilerek açıklanan yoksulluğun simgesi haline geldi. Ancak yıl sonunda açıklanan bütçe verileri, sorunun kaynak değil tercih meselesi olduğunu ortaya koydu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın resmi bütçe gerçekleşmelerine göre Meclis’ten geçen ödeneklerin en az 713 milyar TL’si 2025 boyunca kullanılmadı. 713 milyar TL, 16 milyon emekliye dağıtılsaydı her emekli ayda yaklaşık 3.713 TL ek maaş alabilirdi. Ekonomist Mustafa Sönmez’in sosyal medyada paylaştığı ‘kullanılmayan bütçeler’ tablosuna göre en çarpıcı kalem 282 milyar TL ile sosyal güvenlik oldu.

2 TRİLYON FAİZE GİTTİ

1 trilyon 822 milyar TL olarak ayrılan sosyal güvenlik ödeneğinin 282 milyar TL’si 2025 yılı boyunca kullanılmadı. Emeklinin aylığına, sofrasına ve ilacına gidebilecek bu kaynak devreye sokulmadı.

Enerji, eğitim, yoksullukla mücadele, bağımlılıkla mücadele ve trafik güvenliği gibi toplumun doğrudan hayatına dokunan alanlarda da tablo değişmedi, para vardı ama harcanmadı. Buna karşın vergi gelirleri rekor artış gösterirken yük yine geniş halk kesimlerinin omzuna bindi. Resmi verilere göre, aralıkta merkezi bütçe 528 milyar TL açık verdi. Yıl genelinde bütçe açığı 1.8 trilyon TL’yi buldu.  Aynı rapora göre 2025’te faiz giderleri 2 trilyon 54.4 milyar TL’ye yükselirken, faiz hariç bütçe giderleri 12 trilyon 580.2 milyar TL olarak gerçekleşti. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, bu haftaki grup toplantısında bütçede kaynak olmadığı yönündeki söylemlere rakamlarla karşılık verdi.

650 MİLYAR YETERDİ

En düşük emekli maaşının asgari ücret seviyesine çıkarılması için gereken kaynağın 650 milyar TL olduğunu belirten Özel, “Kaynak yok diyorlar ama bütçede 768 milyar TL vazgeçilen vergi geliri var. Kazanmış, kâr etmiş şirketlerden alınmayan vergi var ama emekliye gelince para yok deniliyor” dedi.

İtibara 1 günde 4.977 emekli maaşı gitti

Sarayın yalnızca bir günlük harcaması, milyonlarca yurttaşın aylık gelirleriyle kıyaslandığında çarpıcı bir eşitsizliği gözler önüne serdi. Resmi rakamlara göre 2025’te Cumhurbaşkanlığının doğrudan harcamaları 15 milyar 805.7 milyon TL oldu, yani Saray günde 43 milyon 303 bin TL harcadı. Bu da yetmedi; örtülü ödenek kapsamındaki gizli hizmet giderleri ise 14 milyar 847.3 milyon TL oldu. Böylece Cumhurbaşkanlığı için harcanan toplam tutar 30 milyar 653 milyon TL’ye ulaştı. Bu rakam, yıl geneline bölündüğünde Saray’ın günde 84 milyon 939 bin TL harcadığını gösterdi. Söz konusu günlük harcama; 16 bin 881 TL alan 4 bin 977 emeklinin, 22 bin 104 TL net asgari ücretle çalışan 3 bin 843 işçinin ve aylık 3 bin TL KYK bursu alan 28 bin 313 üniversite öğrencisinin bir aylık gelirine denk geldi.