Elektronikte dönüşüm genişliyor: Televizyonlar da yenilenecek

Yönetmelik, cep telefonu, tablet, akıllı saat, bilgisayar, oyun konsolu ve modemlerin yenilenerek tekrar satışa sunulmasına ilişkin esasları düzenliyor.

Televizyonlar da yenilenerek yeniden satışa sunulacak ürünler arasına dahil edilecek. Böylece bu ürün grubunun da güvenilir biçimde ekonomiye tekrar kazandırılmasına ve israfın önlenmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.

Bakanlıkça bu ürünlere ilişkin Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) devreye alınacak. Yenileme işlemlerinin, Bakanlıkça belirlenen düzenlemelere uygun olarak YÜBİS üzerinden yapılması ve oluşturulan elektronik sertifikanın tüketicilere verilmesi zorunlu hale gelecek.

Sistemle, yetkili satıcı ve yerinde yenileme noktası, yetkilendirme, kayıp-kaçak ve çalıntı ürün sorgulaması, veri trafiği kontrolü, yeterlilik belgesi ile yenileme yetki belgesi geçerlilik durumu sorgusu gibi konularda elde edilecek veriler takip edilecek. Bu verilerin gerekli bölümleri, tüketiciler tarafından erişilebilir ve sorgulanabilir olacak. Sistemle, yenileme işleminin belirli aşamaları ve sertifika üretimi süreçlerinin tamamlanması ve izlenmesi sağlanacak.

Yenileme merkezlerinin, yetkili satıcıların, yerinde yenileme noktalarının ve Bakanlıkça belirlenen diğer bilgi ve belgelerin YÜBİS'e kaydedilmesi zorunluluğu gelecek.

Yetki belgeli merkezlerin, yenilediği ürünlere ilişkin üretici veya ithalatçı tarafından hazırlanan Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzlarını kendi internet sitesinde bulundurması gerekecek. Tüketicinin talep etmesi halinde yenileme merkezi, bu kılavuzu yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye verecek.

Yenileme işlemi gerçekleştirilen ürünün tanıtma ve kullanma kılavuzunda değişiklik yapılması gereken durumlarda, bu değişikliklere ilişkin tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etme yükümlülüğü yenileme merkezine ait olacak.

Yetkili satıcıların kredi kartıyla yaptıkları satışların, yenileme merkezine ait sanal POS üzerinden gerçekleştirilmesi gerekecek.

Yenilenmiş bir ürünün tekrar yenilenebilmesi için satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmesi gerekecek. Böylece, olası suistimallerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Taslakla, yenileme yetki belgesinin alınabilmesi için gereken şartlarda da düzenleme yapılması öngörülüyor. Buna göre, Bakanlıkça belirlenen düzenlemelerde yer alan özelliklere uygun olarak alınmış yeterlilik belgesine sahip olunması ve sermaye şirketi niteliğinde olunması gerekecek.

Yapılan denetim ve inceleme neticesinde yenileme merkezinin uyarılması, yetki belgesinin askıya alınması veya iptal edilmesine ilişkin kararların değerlendirilmesi amacıyla Bakanlıkça komisyon kurulacak. Söz konusu komisyonun 5 üyeden oluşması öngörülüyor.

Elektronik kimlik bilgisi bulunan kullanılmış malların yenilenebilmesi için e-Devlet'te yer alan "beyaz liste"de yer alması, en az bir yıl öncesine ilişkin veri, ses ya da kısa mesaj kullanım trafiğinin bulunması gibi şartlar aranacak.

Kullanılmış malın değerleme işleminin malın yenileme merkezine, yerinde yenileme noktasına ya da yetkili satıcıya teslim edildiği veya ulaştığı tarihi takip eden üç iş günü içinde sonuçlandırılması gerekecek.

Malın bedeli ve varsa indirim, kupon gibi taahhüt edilen faydaların, tüketicinin bu değerlemeyi kabul ettiğine ilişkin onayının alındığı gün sağlanması zorunlu olacak.

Takas içeren sözleşmelerde ise bu faydalar, tüketicinin işleme ilişkin yükümlülüklerini yerine getirdiği gün sağlanacak.

Taslakla, tüketicinin yenilenmiş ürünlere ilişkin hakları da genişletiliyor.

Piyasaya sürülen ürünlerin kalite denetiminde tüketicilerin elini güçlendirmek amacıyla tüketicilere mesafeli yöntemle yapılan satışlarda tanınan cayma hakkının, diğer satış yöntemlerinde de geçerli olacak şekilde genişletilmesi öngörülüyor.

Buna göre, yenilenmiş ürün satışında, mesafeli satış yöntemiyle kurulan sözleşmelere ilişkin ilgili yönetmelik hükümleri uygulanacak. Diğer yöntemlerle kurulan sözleşmelerde de tüketici, 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayma hakkına sahip olacak.

Taslak yönetmeliğin, yayımının ardından üç ay sonra yürürlüğe girmesi planlanıyor.