Elektrikli araçlarda yeni dönem resmen başladı! Fiyatlardan ödeme şekline kadar her şey değişti

EPDK tarafından hayata geçirilen yeni düzenleme ile şarj ünitelerinin ve istasyonlarının kurulum süreçleri ile işletilmesine dair usul ve esaslar güncellendi. Artık mobil şarj istasyonları, şarj ağının oluşturulması ve işletmecilerin lisanslandırılması süreçleri daha net tanımlarla yürütülecek. Bu kapsamda, kullanıcı hakları ve yükümlülükleri de koruma altına alınırken, "serbest erişim platformu" aracılığıyla tüm süreçlerin şeffaf bir şekilde izlenmesi hedefleniyor.

Yönetmelik değişikliğiyle birlikte şarj ağı işletmecilerinin yetki ve sorumluluk alanları genişletildi. İşletmecilerin ülke genelinde sunduğu hizmetler yeniden tanımlanırken, ağ operasyonlarında hız ve şeffaflık ön plana çıkarıldı. Özellikle işletmeciler arasındaki iş birliğini kapsayan "ortak dolaşım anlaşmaları" (roaming) konusunda sıkı bir takip mekanizması kuruldu. Buna göre, imzalanan ortak dolaşım anlaşmalarının 30 gün içerisinde EPDK’ya bildirilmesi zorunlu hale getirildi.

Sürdürülebilir enerji politikaları doğrultusunda "Yeşil Şarj İstasyonları"na dair özel bir madde yönetmelikte yerini aldı. Yeşil enerji kullanan ve gerekli itfa işlemlerini tamamlayan işletmeciler ile bu işletmelere ait markalar, her ayın sonunda Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) tarafından ilan edilecek. Bu bilgiler hem EPİAŞ’ın internet sitesinde yayımlanacak hem de kuruma raporlanacak.

Şarj ağının genişletilmesi veya daraltılmasına yönelik bürokratik süreçler dijitalleşiyor. Şarj ağı işletmecileri, ağlarına yeni bir istasyon eklemek istediklerinde başvurularını elektronik ortamda kuruma iletecek. EPDK, bu başvuruları 10 iş günü gibi kısa bir sürede sonuçlandıracak. Uygun bulunan istasyonlar hızla "serbest erişim platformu"na dahil edilerek kullanıcıların hizmetine sunulacak. Ayrıca, istasyonların farklı işletmeciler arasında devredilmesine yönelik süreçler de netleştirilirken, mobil şarj istasyonu işletmek isteyenlerin kuruma bildirim yapması şartı getirildi.

Elektrikli araç kullanıcılarının en büyük sorunlarından biri olan ödeme yöntemlerine standart getirildi. Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki otoyollarda bulunan ve yeni eklenecek şarj istasyonlarında, 50 kilovat ve üzeri DC (hızlı) şarj ünitelerinin en az birinde kartlı veya temassız ödeme imkanı sunulması zorunlu kılındı. En dikkat çekici nokta ise bu ödeme yöntemleri için kullanıcıdan herhangi bir ek ücret talep edilemeyecek olması.

EPDK, şarj hizmeti fiyatlandırmasında karmaşaya son verdi. Şarj hizmeti fiyatı serbest piyasa koşullarına göre belirlenmeye devam edecek ancak işletmeciler yalnızca tüketilen enerji (kWh) üzerinden ücretlendirme yapabilecek. Bağlantı ücreti, işlem başlatma bedeli veya ekipman kullanım ücreti gibi adlar altında ek ücret alınması yasaklandı. İşletmeciler; güncel fiyatları, varsa rezervasyon ve işgaliye bedellerini dijital mecralar ile istasyonlardaki ekranlar üzerinden eş zamanlı olarak duyurmak zorunda olacak.

Elektrikli araçların kalbi Japonya’da atacak

Halka açık şarj istasyonlarında fiyat farklılaştırmasına sadece AC, DC ve mobil şarj istasyonları kategorilerinde izin verilecek. Ancak sadakat programları üzerinden yapılan indirimlerde bir sınır belirlendi; sadakat programı kapsamındaki en düşük fiyatın yüzde 25’inden daha fazla bir fiyat farkı uygulanamayacak. Ayrıca işletmecilere, lokasyon ve günün belirli saatlerine göre indirimli tarife uygulama imkanı da tanındı.

Hızlı şarj istasyonlarındaki yoğunluğu azaltmak amacıyla yeni bir düzenleme hayata geçirildi. DC şarj ünitelerinde batarya doluluk oranı yüzde 85 ve üzerine ulaşan araçların şarj işlemi, işletmeci tarafından sonlandırılabilecek. Bu işlemin yapılabilmesi için kullanıcıya önceden bilgilendirme yapılması şart koşuldu.

Yeni yönetmelikte, şarj hizmetinin bir "elektrik tedarik faaliyeti" olarak değerlendirilmeyeceği net bir şekilde hükme bağlandı. İstasyonlardaki tüketim ölçümlerinde ise Elektrik Piyasası Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği esas alınarak standart bir ölçüm mekanizması uygulanacak. (AA)