El Nino geri dönebilir: Küresel rekorlar kapıda Sözcü Gazetesi

Euronews'in haberine göre; ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’ne (NOAA) göre temmuz-eylül döneminde ve sonrasında El Nino’nun gelişme ihtimali yüzde 50 ila 60 arasında değerlendiriliyor.

Aynı zamanda La Niña’dan ENSO-nötr koşullara geçişin şubat-nisan döneminde gerçekleşme olasılığı ise yüzde 60 olarak öngörülüyor. Ancak NOAA, yılın bu kadar erken döneminde yapılan tahminlerin doğruluk oranının düşük olabileceğini belirterek model belirsizliğinin hala kayda değer olduğunu vurguluyor.

El Nino ve La Nina, Pasifik Okyanusu’nda ortaya çıkan ve dünya genelindeki hava olaylarını etkileyen iki zıt iklim durumu olarak tanımlanıyor. Normal koşullarda Pasifik’te alize rüzgarları doğudan batıya doğru eser ve sıcak yüzey sularını batı Pasifik’e taşır.

El Nino sırasında bu rüzgârlar zayıflar ya da yön değiştirir; bunun sonucunda doğu Pasifik’teki sular normalden daha sıcak hâle gelir. La Niña dönemlerinde ise rüzgârlar güçlenir, sıcak sular Avustralya ve Güneydoğu Asya kıyılarına doğru daha fazla itilir ve derinlerden yükselen soğuk sular özellikle Amerika kıtaları çevresinde deniz yüzeyi sıcaklıklarını düşürür.

Düzensiz aralıklarla, genellikle iki ila yedi yılda bir görülen El Nino olayları çoğunlukla yaklaşık bir yıl sürse de daha uzun devam edebildiği belirtiliyor. Çoğu zaman bu süreçlerin ardından La Nina evresi geliyor. Bu döngüler, küresel hava düzenleri üzerinde belirgin etkiler yaratıyor.

Uzmanlara göre El Nino, tropikal kara bölgelerinin büyük bölümünde yağışları baskılama eğilimi gösteriyor. Bu durum Asya, Afrika ve Güney Amerika musonlarının normalden daha kurak geçmesine yol açabiliyor.

Buna karşılık ABD’nin güneyi, Peru, Arjantin, Güney Avrupa, Kenya ve Uganda’da daha fazla yağış ve zaman zaman sel riskinin artmasıyla ilişkilendiriliyor. Ayrıca tropik bölgelerde sıcak hava dalgalarını güçlendirebilen El Nino yılları, çoğu zaman kayıtlardaki en sıcak yıllar arasında yer alıyor.

Meteorologlara göre tipik bir El Nino olayı küresel ortalama sıcaklığı geçici olarak yaklaşık 0,1–0,2 santigrat derece artırabiliyor. Ancak bu artışın, insan kaynaklı iklim değişikliğinin sanayi öncesi döneme kıyasla küresel yüzey sıcaklığını yaklaşık 1,3–1,5 derece yükseltmesiyle karşılaştırıldığında daha sınırlı olduğu ifade ediliyor.

Bilim insanları ayrıca El Nino’nun nasıl tanımlandığı konusunda da önemli bir değişikliğe gidildiğini belirtiyor. Yaklaşık 75 yıl boyunca El Nino ve La Nina hesaplamaları, tropikal Pasifik’te üç bölgedeki sıcaklıkların 30 yıllık ortalamalara göre farkına dayanıyordu ve 0,5 derece sıcaklık artışı El Nino olarak kabul ediliyordu.

Ancak gezegenin giderek ısınması nedeniyle 'normal' kabul edilen değerlerin sürekli değiştiği vurgulanıyor. Bu nedenle NOAA, geçen aydan itibaren sıcaklıkları Dünya’nın diğer tropikal bölgeleriyle karşılaştıran yeni bir endeks kullanmaya başladı.

Yeni ve eski yöntemler arasındaki farkın zaman zaman yarım dereceye kadar ulaşabildiği ve bunun sonuçlar üzerinde etkili olabileceği belirtiliyor.

Yeni sistemin, eski yönteme kıyasla daha fazla La Nina ve daha az El Nino tespiti anlamına gelebileceği ifade ediliyor. Uzmanlara göre El Nino’nun gelişmesi halinde küresel sıcaklık rekorlarının yeniden kırılması olası görülüyor ve atmosferde biriken ısının aşırı hava olaylarını daha da güçlendirebileceği uyarısı yapılıyor.