Eğer durdurulmazlarsa tüm bahçeyi ele geçirecekler Sözcü Gazetesi

Bahçe bakımı ve peyzaj alanında uzman isimler, kontrolsüz büyüdüğünde mülk alanlarına ve komşu parsellere zarar verebilecek 5 bitki türüne dikkat çekerek uyarılarda bulundu.

İlk dikildiklerinde bahçelerdeki boş alanları hızla kapatan ve estetik bir görünüm sunan bazı bitki türleri, zamanla kontrolü zor bir boyuta ulaşabiliyor. Kökleri toprak altından ilerleyen, kaldırım taşlarının arasından filizlenen veya çitleri aşarak komşu parsellere geçen bu türlerin, büyüme sınırları belirlenmeden açık toprağa dikilmemesi gerektiği belirtildi. 

Bahçıvanlık ve peyzaj uzmanları, sürekli denetim ve özel tedbir gerektiren 5 bitki türünü ve alınması gereken önlemleri şu şekilde sıralıyor:

Saksı ortamında zararsız görünen nane, açık toprağa veya yükseltilmiş tarhlara dikildiğinde alt kökleri ve sürgünleri aracılığıyla geniş alanlara yayılıyor. Çiftçi Lindsey Chastain ve bahçıvanlık uzmanı Christine Saa Nazer, nanenin müdahale edilmediği takdirde topraktaki besini tüketene kadar her yöne yayıldığını ifade etti.

Nanenin doğrudan toprağa değil, yalnızca sınırlandırılmış saksılara veya dibi kesilerek toprağa gömülen kaplara dikilmesi ve köklerinin düzenli denetlenmesi tavsiye ediliyor.

İlkbahar aylarındaki çiçeklenmesiyle bilinen morsalkım, yıllar içinde devasa bir odunsu yapıya bürünüyor. Güçlü bir destek olmaksızın büyüdüğünde çardak ve çitlerin deforme olmasına, çevresindeki bitkilerin baskılanmasına yol açıyor. Uzmanlar, bitkinin boyutlarını korumak ve bir sonraki sezona hazırlamak için yılda iki kez budanması gerektiğini vurguladı. 

Morsalkımın yalnızca geniş ve sağlam sabit desteklerin bulunduğu alanlara dikilmesi; yaz ve kış dönemlerinde düzenli olarak budanması gerektiği kaydediliyor.

Nektar bakımından zengin yapısıyla tozlayıcı böcekleri çeken kelebek çalısı, beklenenden daha fazla büyüyerek rüzgar kanalıyla hafif tohumlarını çevreye yayabiliyor. Bahçe uzmanı Lucy Bradley, standart türlerin kontrolü için sert budama ve solan çiçeklerin temizlenmesi gerektiğini belirtti.

İlkbahar döneminde ana sapların topraktan 30-60 cm yüksekliğe kadar kesilmesi, yaz ortasından itibaren ise tohum dökümünü engellemek amacıyla solan çiçeklerin temizlenmesi öneriliyor. Küçük alanlar için ise büyümesi 80 cm ile sınırlı kalan bodur çeşitlerin tercih edilmesi gerektiği ifade edildi. 

Canlı çit yapımında sıklıkla kullanılan bambu türleri, çalı formunda büyüyenler ve köksaplı (sürüngen) olanlar şeklinde ikiye ayrılıyor. Sürüngen bambu türleri, toprak altı saplarıyla dikim alanının çok ötesine ulaşarak alan işgaline neden olabiliyor. RHS ve bahçıvanlık uzmanları, sürüngen bambuların yer altından yayıldıktan sonra temizlenmesinin yüksek maliyetli ve zahmetli süreçler doğurduğuna dikkat çekti.

Sürüngen türlerin toprağa kök bariyeri olmaksızın dikilmemesi, bunun yerine saksı kullanımının veya Fargesia ile Chusquea gibi çalı formundaki türlerin seçilmesinin önemi vurgulandı. 

Duvar ve çitleri kaplayan Amerikan sarmaşığı, budanmadığı takdirde yüksek yapılara tırmanarak komşu bitkileri gölgede bırakıyor. Tutunma organlarının salgıladığı reçineli madde, yüzeydeki boyalara zarar verebiliyor. Kesilen parçaların düştüğü yerde yeniden köklenebildiğini belirten Lucy Bradley, budama atıklarının toprakta bırakılmaması gerektiğini aktardı. 

Yaprak dökümünün ardından kış başında, özellikle çatı, oluk ve pencerelerden uzak tutulacak şekilde budanması; küçük bahçelerde ise bu türün kullanımından kaçınılması tavsiye edildi.