Düşen F 15’in pilotu her şeyi anlattı: Gökyüzündeki ‘denizanası’ sırrı! Bu İran’ın gizli silahı mı?

ABD merkezli CNN’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, olayın ardından gerçekleştirilen istihbarat sorgusunda konuşan F-15 pilotu, İran semalarında daha önce karşılaşmadığı bir insansız hava aracı formasyonu gördüğünü anlattı. Söz konusu ifadeler, ABD savunma ve istihbarat kurumlarında İran’ın askerî kapasitesine ilişkin yeni soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Pilotun anlattığı olayın doğrulanması halinde bunun İran’ın insansız hava aracı teknolojisinde önemli bir sıçrama anlamına gelebileceği değerlendiriliyor. Peki, neler oldu?
‘BİRBİRİNE BAĞLI GİBİ HAREKET EDİYORLARDI’

Pilotun verdiği bilgiler hakkında doğrudan bilgi sahibi olan ve kimliğinin açıklanmasını istemeyen bir kaynak, pilotun gördüğü manzarayı şöyle aktardı:
“Birbirine bağlı ve tek bir vücut gibi hareket eden çok sayıda insansız hava aracı vardı. Daha büyük insansız hava araçlarının altında, bacakları andıran şekilde daha küçük araçlar bulunuyordu. Görüntü tam anlamıyla sıra dışıydı."
Pilotun gökyüzünde adeta denizanasını andıran sıra dışı bir İHA formasyonu gördüğünü aktaran bir başka kaynak ise, söz konusu manzarayı pilotun ‘havada hareket eden bir insansız hava aracı mayın tarlası’ olarak tanımladığını belirtti. Kaynaklara göre İHA’lar yalnızca aynı bölgede uçmuyordu; senkronize hareket ediyor, yön değiştiriyor ve adeta merkezi bir komut sistemi tarafından yönetiliyormuş izlenimi veriyordu.
Bu durum, son yıllarda dünya genelinde üzerinde yoğun şekilde çalışılan ‘drone swarm’ yani sürü İHA teknolojilerinin daha gelişmiş bir versiyonu olabileceği yorumlarına yol açtı.

F-15’İN DÜŞÜRÜLMESİNDE ROL OYNAMIŞ OLABİLİR Mİ?

ABD ordusunun yürüttüğü teknik inceleme henüz sonuçlanmasa da ilk değerlendirmeler, pilotun gördüğünü iddia ettiği İHA sürüsünün savaş uçağının düşürülmesinde dolaylı veya doğrudan rol oynamış olabileceğine işaret ediyor.
Konuya yakın iki kaynak, ilk raporlarda İran’ın kullandığı insansız hava araçlarının Amerikan savaş uçağının tespit edilmesi, takip edilmesi veya hedef alınmasında etkili olmuş olabileceğinin değerlendirildiğini belirtti. Ancak soruşturmanın devam ettiği ve şu aşamada kesin bir sonuca ulaşılmadığı vurgulanıyor. F-15’in düşürülmesi aynı zamanda çatışmalar sırasında İran üzerinde vurulan ilk Amerikan savaş uçağı olarak da kayıtlara geçti.

İSTİHBARAT KURUMLARI İKİYE BÖLÜNDÜ
Pilotun anlattıkları, ABD istihbarat kurumları içerisinde de görüş ayrılıklarına neden oldu. Bazı yetkililer pilotun aktardığı bilgilerin son derece önemli olduğunu ve İran’ın yeni nesil bir teknolojiye sahip olabileceğini düşünürken, bazıları ise ifadelerin temkinli değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Bunun en önemli nedeni, pilotun düşüş sırasında beyin sarsıntısı geçirmiş olması. Kaynaklara göre bu olay, pilotun İran savaşında ikinci kez vurularak düşürülmesi anlamına geliyor.
Daha önce çatışmaların ilk dönemlerinde Kuveyt güçleri tarafından gerçekleştirilen dost ateşi sonucu düşürülen Amerikan uçaklarından birinde de aynı pilotun bulunduğu öğrenildi. Bu nedenle bazı istihbarat yetkilileri pilotun gözlemlerinin travma sonrası etkilenmiş olabileceği ihtimalini de değerlendiriyor. Sorgulamaya katılan görevlilerden bazılarının pilota doğrudan şu soruyu yönelttiği bildirildi:
“Gördüğünüzü söylediğiniz şeyden gerçekten emin misiniz?”

BU, İRAN’IN BİLİNMEYEN BİR YETENEĞİ Mİ?
ABD istihbarat çevrelerinde tartışılan temel soru ise İran’ın bugüne kadar bilinmeyen gelişmiş bir askerî kapasiteyi sahaya sürüp sürmediği. Uzmanlar üç farklı ihtimal üzerinde duruyor.

* Bunlardan ilki İran’ın operasyonel hale getirdiği gelişmiş bir ağ bağlantılı İHA sistemi kullanmış olması.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

En güncel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

* İkinci ihtimal, söz konusu teknolojinin henüz test aşamasında bulunması ve pilotun bu denemelerden birine tanıklık etmiş olması.

* Üçüncü ve daha temkinli yaklaşım ise pilotun yaşadığı travmanın algısını etkilemiş olabileceği yönünde.
ABD Hava Kuvvetleri konuya ilişkin soruları ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’na yönlendirirken, Merkez Komutanlığı ise iddialar hakkında doğrudan açıklama yapmadı. Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisi de konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.

ÇİN VE RUSYA DETAYI DİKKAT ÇEKİYOR

Konuya yakın kaynaklar, pilotun tarif ettiği sistemin, tek bir operatörün aynı anda çok sayıda insansız hava aracını koordine edebilmesine imkân tanıyan gelişmiş bir ağ bağlantılı kontrol teknolojisine dayandığını belirtiyor. Bu teknoloji sayesinde tek bir operatör veya komuta merkezi aynı anda çok sayıda insansız hava aracını yönlendirebiliyor. Böylece araçlar birbirleriyle veri paylaşarak ortak hareket edebiliyor. ABD istihbaratının mevcut değerlendirmelerinde İran’ın bu seviyede bir sisteme sahip olduğuna dair kesin bulgular bulunmuyor.
Bununla birlikte son yıllarda İran’ın insansız hava aracı programını geliştirmek için Rusya ve Çin ile teknoloji paylaşımı yaptığına yönelik çeşitli raporlar bulunuyor. Savunma uzmanları hem Rusya’nın hem de Çin’in benzer ağ tabanlı sürü İHA teknolojileri üzerinde çalıştığını ve belirli kapasitelere ulaştığını değerlendiriyor.

BÖLGESEL GÜVENLİK AÇISINDAN ENDİŞE VERİCİ

İran, anlaşma sürecinden önceki son haftalarda yaşanan çatışmalar boyunca ABD ve İsrail güçlerine karşı yoğun şekilde insansız hava araçları kullandı. Tahran yönetimi ayrıca Körfez bölgesindeki bazı hedeflere karşı da İHA kapasitesini önemli bir caydırıcılık unsuru olarak öne çıkardı. Uzmanlara göre İran’ın ağ bağlantılı sürü İHA teknolojisine sahip olduğunun doğrulanması, bölgedeki askerî dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabilir.
İHA savaşları ve savunma modernizasyonu alanında çalışan uzmanlardan Emma Bates CNN’e verdiği demeçte bu tür sistemlerin oluşturduğu tehdide dikkat çekerek, koordineli çalışan insansız hava araçlarına karşı etkili savunma sistemleri geliştirmenin son derece maliyetli olacağını söyledi.

Bates, senkronize hareket eden ve belirli bir formasyonu koruyabilen İHA sürülerinin modern savaş alanlarında önemli avantaj sağlayabileceğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Eğer bu sistemler belirli bir şekli koruyabiliyor, üzerlerinde patlayıcı taşıyabiliyor ve ilk saldırıdan sonra görevlerini sürdürebilecek yedek kapasitelere sahip oluyorsa, bu son derece gelişmiş bir askerî kabiliyet anlamına gelir.”

MÜRETTEBAT İKİ KİŞİDEN OLUŞUYORDU

Düşürülen F-15 savaş uçağında bir pilot ile bir silah sistemleri subayı bulunuyordu. Uçağın vurulmasının ardından her iki personel de fırlatma koltuklarını kullanarak uçaktan ayrıldı. ABD güçleri olayın hemen ardından geniş çaplı bir arama-kurtarma operasyonu başlattı.
Pilot, düştükten birkaç saat sonra kurtarılırken, silah sistemleri subayı için çok daha zorlu bir süreç başladı. İran’ın dağlık bölgelerine inen subay, bir günden uzun süre boyunca İran güvenlik güçlerinden kaçmayı başardı. Daha sonra gerçekleştirilen özel operasyonla güvenli şekilde bölgeden çıkarıldı. Yetkililer, silah sistemleri subayının da pilotun gördüğünü söylediği sıra dışı İHA oluşumuna tanıklık edip etmediğinin henüz netlik kazanmadığını ifade ediyor.
KURTARMA OPERASYONU SIRASINDA BİR UÇAK DAHA DÜŞÜRÜLMÜŞTÜ

Kurtarma çalışmaları devam ederken bölgede görev yapan ikinci bir Amerikan savaş uçağının da vurulduğu ortaya çıktı. Yetkililerin verdiği bilgilere göre bir A-10 saldırı uçağı operasyon sırasında düşürüldü. Ancak pilot, İran hava sahasının dışına ulaşmayı başararak güvenli bölgede fırlatma koltuğunu kullandı ve olaydan sağ kurtuldu. Bu gelişme, kurtarma faaliyetlerinin ne kadar yüksek risk altında yürütüldüğünü gözler önüne serdi.