Dünyayı endişelendiren tırmanış: 2008 den beri böylesi görülmedi Sözcü Gazetesi

Dünyayı kasıp kavuracak El Nino dalgası, Asya'da yükselen pirinç fiyatlarıyla birlikte küresel gıda bedellerini arşa çıkaracak.

En büyük pirinç üreticilerinden biri olan Tayland pirincinin fiyatı şimdiden 2008'den beri en yüksek seviyeye ulaştı.

Bölgesel bir gösterge konumundaki Tayland beyaz pirinci sadece mayıs ayında yüzde 20 oranında yükseldi. Chicago pirinç vadeli işlemleri ise geçen ay yüzde 15 artış gösterdi.

Bu sert yükseliş dünya genelinde yaklaşık 4 milyar insanı besleyen, neredeyse her işlenmiş gıdada olan pirinç için tehlike çanlarının çalmasına neden oldu.

En büyük pirinç üreticileri olan Asya ülkelerinde büyük kuraklığa sebep olması beklenen El Nino dalgasının vuracağı döneme denk gelecek olan bu fiyat artışı, endişeleri artırdı.

Analistler 6 ay gibi kısa bir sürede küresel çapta bir gıda fiyatı şoku yaşanabileceğini öngörüyor. Gelecek aylarda pirinç fiyatlarının daha da tırmanması bekleniyor.

BMI analisti Bin Hui Ong bu yıl gerçekleşmesi beklenen şiddetli El Nino olayının Asya genelindeki pirinç üretim merkezlerinde yıkıcı hava koşullarına yol açacağını vurguladı.

Ong gidişat hakkında "Yılın ilerleyen dönemlerinde beklenen El Nino olayı Asya genelindeki büyük pirinç tarımı kuşaklarında çok daha sıcak ve kurak koşullar dahil olmak üzere tamamen olumsuz hava şartlarını tetikleyecek" yorumunu yaptı.

Bu kuraklık tehdidi küresel gıda piyasaları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırdı. Nitekim sadece kötü hava koşulları değil üretim maliyetleri de üreticiyi çaresiz bırakıyor.

Hürmüz Boğazı çevresindeki aksamalar yüzünden yükselen dizel ve gübre maliyetleri pirinç üretimini baltalıyor.

Pirinç tarımı doğası gereği yoğun gübre kullanımı gerektiriyor ve sulama sistemleri dizel motorlu pompalara dayanıyor.

Gübre de, pompaları çalıştıran yakıt da İran'ın ve ABD'nin karşılıklı olarak kapattığı Hürmüz Boğazı'ndan geçmesi fiyatları bir hayli artırdı.

Tayland ile Kamboçya ve Filipinler'deki gübre fiyatları şubat sonundan beri yüzde 50 arttı.

Vietnam'ın Vinh Long bölgesindeki bir çiftçi artan girdi maliyetleri ve aşırı sıcaklar yüzünden normalde yılda üç kez yaptığı hasadın birini bu yıl tamamen pas geçmeyi planladığını söyledi.

Filipinler yönetimi güçlü bir El Niño dalgasının yıllık pirinç üretimini 700 bin ton yani yüzde 3,5 oranında düşürebileceğini açıkladı.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü bünyesindeki gıda fiyat endeksi de şimdiden yukarı yönlü bir seyir izliyor.

Carnegie Rusya Avrasya Merkezi uzmanı Alexandra Prokopenko mart ayı ortasında yaptığı açıklamada "Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksamalar enerji ve gübre kıtlığını tetikleyecek ve bu durum altı ila dokuz ay içinde uluslararası piyasalarda çok daha yüksek gıda fiyatları olarak karşımıza çıkacak" yorumunu yaptı.