Dünyanın namaz vakitlerini Türk astronomlar hesaplıyor

Astronom Hümeyra Nur İşlek, Diyanet İşleri Başkanlığı’nda 3 astronom ve bir vakit hesaplama uzmanından oluşan ekiple görev yapıyor. Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri mezunu olan, ancak görev alanının dini boyutu nedeniyle ikinci üniversite olarak ilahiyat eğitimi alan İşlek, yapılan çalışmaları Hürriyet’e anlattı: “29 yıldır astronom olarak görev yapıyorum. Namaz vakitlerinin hesaplanmasından veri tabanı oluşturulmasına, algoritmaların yazılmasından web yayınlarına kadar tüm süreç ekibimiz tarafından yürütülüyor. Şu anda internet ortamında 209 ülkenin yaklaşık 19 bin yerinin namaz vakitleri, bayram namazı saatleri ve ramazan imsakiyeleri yayınlanıyor. Yurtiçinde 81 il ve ilçelerinin vakti 39 bölgeye ayrılarak, yurtdışında ise 34 bölge için takvim hazırlıyoruz. 2026 yılı için toplam 73 takvimde 1797 şehir yer alıyor. Basılı takvimlerde şehir sayısı sınırlı. Ancak internet ve mobil uygulamalar aracılığıyla çok daha geniş bir kitleye ulaşıyoruz. Veri tabanında bulunmayan yurtdışındaki şehirler için vatandaşlar bize e-posta yoluyla ulaşıyor. Koordinatları çıkararak yeni yerleşim yerlerini sisteme ekliyoruz. Veri tabanı bu şekilde büyüyor.

AVUSTRALYA’DAN AMERİKA’YA...

Kameri aybaşları da astronomik kriterlere göre hesaplanıyor. 2035 yılının sonuna kadar dini günler ve kameri aybaşlarının tarihleri ve saatleri sistemde yer alıyor. Astronomik hesaplar hilalin çıplak gözle görülebilirliğini esas alan kriterlere dayanıyor. Bu nedenle hesaplamaların yanı sıra gözlem de yapıyoruz. Ramazan hilali için bu yıl yurtiçinde 41, yurtdışında 70 olmak üzere toplam 111 noktada gözlem yapıldı. Gözlemler Avustralya’dan başlayıp Amerika’ya kadar uzanan bir coğrafyada sürdü. Başkanlığın vakit hesaplama sistemi üzerinden kıble açı ve saatlerde yayınlanıyor. Vatandaşlar pusula ya da güneş gölgesi yöntemiyle kıble tayini yapabiliyor. Yeni yapılan cami ve mescitlerde ise uzmanlar yerinde ölçüm gerçekleştiriyor.”

RAMAZAN HİLALİNE 11 NOKTADA GÖZLEM

Ekip, ramazan hilali için bu yıl yurtiçinde 41, yurtdışında 70 olmak üzere toplam 111 noktada gözlem yaptı. Mısır’ın başkenti Kahire’de ramazan hilali böyle görüntülendi.