Dünyanın gözü Pekin’de... ABD Başkanı Trump, Çin’de

Ortadoğu’da ‘İran halkına özgürlük’ vaadiyle körüklediği kriz 75’inci gününe girerken ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’le gerçekleştireceği iki günlük zirve için yerel saatle dün akşam saatlerinde Pekin’e ulaştı. Trump, havalimanında Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng tarafından uçak merdivenlerinin başında karşılandı. 300 Çinli genç tarafından ABD ve Çin bayraklarıyla ve tezahüratlarla selamlanan Trump, yaklaşık 15 saat süren uçak yolculuğunun ardından Pekin’deki ilk gecesini özel güvenlik önlemleri altında istirahat ederek geçirdi. ABD basınına göre bugün Tienanmen Meydanı’nda kendisi için düzenlenecek törene katılması beklenen Amerikan lideri, ardından ‘yakın dostu’ Şi ile ikili ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirecek. Yarın da Çin uygarlığının sembolü tarihi Cennet (Gök) Tapınağı’nı ziyaret edecek olan Trump, akşam ise onuruna verilecek yemeğe katılacak.

BEKLENTİ DÜŞÜK

İran savaşı, nadir elementler, ticaret, yapay zekâ ve Tayvan meselesi gibi başlıkların ele alınmasının beklendiği zirve, onlarca yıldır rekabet halinde olan Washington ve Pekin’in birbirine güven duyduğu bir yakınlaşmadan çok; krizlerin kontrolden çıkmasını önlemeye yönelik bir temas niteliği taşıyor. Beyaz Saray’dan ayrılırken “Biz iki süper gücüz” diyen Trump, Çin’in İran üzerindeki etkisini kullanmasını ve kendisini ‘savaştan kurtarmasını’ bekliyor. Trump’a kıyasla kartları elinde tutan Başkan Şi ise Washington’dan ticaret tarifeleri ve Tayvan politikası konusunda geri adım bekliyor. Ancak sözkonusu taleplerin her iki tarafın da kırmızı çizgisi olması nedeniyle tam anlamıyla çözüme kavuşması zor görünüyor. Uzmanlar, bu çerçevede zirvenin asıl ağırlığının somut anlaşmalardan ziyade ‘rekabete rağmen denge sağlanabileceğini’ simgeleyen sembollerde ve verilen mesajlarda olacağını belirtiyor.

‘UYUM’ ARAYIŞI

Trump’ın programında saha ziyareti olarak Cennet (Gök) Tapınağı’nın seçilmesi tam da bu nedenle tesadüf değil. 15’inci yüzyılda inşa edilen ve Ming ve Qing hanedanı imparatorları tarafından dini ritüeller için ziyaret edilen tapınak, geleneksel Çin inancında yeryüzündeki dünyevi düzen ile ilahi düzen arasında uyum arayışını yansıtıyor. Uzmanlar, Çin tarafının bu ziyaret ile “iki büyük gücün uyum içinde dünya barışı için çaba sarf etmesi gerektiğine yönelik bir mesaj vermeyi amaçladığını” belirtiyor. ABD’de muhafazakârların ruhani anlamlar yüklediği suikast girişimlerinden kurtulan ve adeta ‘kahramana’ dönüşen Trump’ın bu tür ziyaretlere önem verdiği biliniyor.

HEYET DE MESAJ TAŞIYOR

Trump’ın aralarında Tesla CEO’su Elon Musk ve NVIDIA CEO’su Jensen Huang’ın da yer aldığı Pekin heyetinde Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth de yer aldı. Çin’in Uygur politikaları ve Hong Kong uygulamalarına yönelik sert eleştirileri nedeniyle 2020’de Pekin yönetiminin yaptırım listesine alınan Rubio’nun Çin’e giriş yapabilmesi için soyadının Çince yazımında kullanılan karakterlerin değiştirildiği belirtildi. Hegseth’in 1972’den bu yana bir ABD başkanına Çin ziyaretinde eşlik eden ilk savunma bakanı olması ise, Washington’un Pekin’e askeri rekabet başlığını da hatırlatma isteğinin bir göstergesi olarak yorumlandı. Her halükârda bu kritik zirvenin küresel dengelerin seyri bakımından belirleyici olması bekleniyor.

RUBİO ÇİN’E MADURO EŞOFMANI İLE GİTTİ

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, dün Çin yolculuğu sırasında Air Force One’da tercih ettiği kombinle dikkat çekti. Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung tarafından sosyal medyada fotoğraflarda Rubio’nun Nike marka gri bir eşofman takımı giydiği görüldü. Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun ABD tarafından alıkonulduğu sırada üzerinde bulunan gri eşofmanla özdeşleştirilen Rubio’nun eşofmanı sosyal medyada binlerce kez görüntülendi. Beyaz Saray’ın X hesabından da Rubio ve Maduro’nun kıyafetini arka arkaya gösteren bir paylaşım yapıldı. Rubio’nun uçağa takım elbiseyle binmesine rağmen uçuş sırasında bu kıyafeti tercih etmesi ise bunun Çin’e yönelik sembolik bir mesaj taşıyıp taşımadığı yönündeki tartışmaları da beraberinde getirdi.