Dünyanın gözü ABD İran hattında! Ateşkes masası yeniden kurulacak mı? Dış Haberler

Dünyanın gözü ABD-İran hattında... ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin sona ermesine bir gün kaldı. Ateşkesin sona ermesine kısıtlı süre kala taraflardan ikinci tur müzakere görüşmelerine ilişkin peş peşe açıklamalar geldi.

İran'ın Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yeni görüşmelere katılmayı kabul etmesi halinde, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in bugün ABD diplomatik heyetinin başında Pakistan'a gitmesi bekleniyor.

ABD Başkan Yardımcısı Vance'e, ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner eşlik edecek. Ancak İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD'ye yönelik "derin tarihsel güvensizliğin" sürdüğü uyarısında bulundu.

Pezeşkiyan, Tahran yönetiminin "Amerikalı yetkililerden gelen yapıcı olmayan ve çelişkili mesajlardan" endişe duyduğunu söyledi ve bunların İran'ı teslim olmaya zorlamaya yönelik bir çaba anlamına geldiğini belirtti. Pezeşkiyan, "İranlılar zor kullanılarak boyun eğdirilemez" dedi.

REUTERS: İRAN GÖRÜŞMELERE KATILIMI OLUMLU DEĞERLENDİRİYOR

Bununla birlikte, üst düzey bir İranlı yetkili Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada, Tahran'ın görüşmelere katılımı "olumlu şekilde değerlendirdiğini" söyledi. Aynı kaynak, Vance'in katılması halinde İran heyetine yeniden Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın başkanlık etmesinin beklendiğini aktardı.

İRAN: ABD MÜZAKERE MASASINI TESLİMİYETE ÇEVİRMEYE ÇALIŞIYOR

Kalibaf ise daha sonra yaptığı açıklamada, İran'ın tehdit altında ABD ile müzakereyi kabul etmeyeceğini söyledi. X platformunda yaptığı paylaşımda, "Sahada yeni kartlarımızı göstermeye hazırlandık" ifadelerini kullandı. Ayrıca Trump'ı, "müzakere masasını kendi hayal dünyasında bir teslimiyet masasına çevirmeye ya da yeniden savaş yanlısı politikaları meşrulaştırmaya çalışmakla" suçladı.

Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'ndaki ABD ablukasının sona erdirilmesini talep ederken, Trump İran'ın asla nükleer silah geliştirmesine izin verilmemesi gerektiği yönündeki talebini yineledi. Trump ayrıca İranlı liderlerle bizzat görüşmeye hazır olduğunu söyledi.

Daha önce ABD Başkanı, New York Post'a yaptığı açıklamada Vance ve ekibinin "şu anda yolda olduğunu" ve aynı akşam İslamabad'a varmalarını beklediğini söyleyerek tabloyu karıştırmıştı.

Bu açıklama kısa süre içinde ABD'li yetkililer tarafından düzeltildi. Yetkililer, Vance'in pazartesi günü yola çıkmasının değerlendirildiğini ancak görüşmelerin gerçekleşmesi halinde Başkan Yardımcısı'nın salı sabahı hareket etmesinin beklendiğini söyledi.

Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail bombardımanıyla başlayan savaşı sona erdirmeye yönelik kritik önemdeki ikinci tur görüşmeler, gerçekleşmesi halinde çarşamba ya da perşembe günü yapılabilir. Ancak arka planda çatışmaların yeniden başlaması tehdidi sürüyor.

TRUMP: KÖTÜ BİR ANLAŞMAYA ZORLAMAYACAĞIM

Trump, İran ile iki haftalık ateşkesin artık "Washington saatiyle çarşamba akşamı" sona ereceğini söyledi. Böylece ateşkes süresini kritik İslamabad görüşmelerine zaman tanımak için 24 saat uzatmış oldu.

Bloomberg'e verdiği röportajda Trump, ateşkesi daha fazla uzatmasının "oldukça düşük ihtimal" olduğunu belirtti ve bombardımanın kısa süre sonra yeniden başlayabileceğine işaret etti. Ancak aynı söyleşide, "Kötü bir anlaşmaya zorlanmayacağım. Önümüzde dünyanın bütün zamanı var" ifadelerini de kullandı.

Vance, ayın başında İran ile yapılan ve toplam 21 saat süren ancak sonuçsuz kalan görüşmelerde ABD heyetine liderlik etmişti. İran, uranyum zenginleştirmeyi durdurma ve elindeki 440 kilogram yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumu teslim etme yönündeki ABD taleplerini kabul etmeyince görüşmeler çökmüştü.

İRAN ABD'YE GÜVEN EKSİKLİĞİNİN SÜRDÜĞÜNÜ SÖYLEMİŞTİ

İran tarafı, ABD'ye güven eksikliğinin sürdüğünü söylemiş ve nihai bir anlaşmaya varılması halinde yeniden saldırıya uğramayacaklarına dair güvence talep etmişti.

Pakistan ise pazar gününden bu yana olası müzakerelere hazırlanıyor. Başkentte güvenlik önlemleri artırıldı, toplu taşıma seferleri durduruldu. İslamabad Elektrik Kurumu da görüşmeler devam ettiği sürece şehirde elektrik kesintilerinin askıya alınacağını duyurdu.

Pakistan genelinde günde altı ila yedi saat süren elektrik kesintileri olağan hale gelmiş durumda. Ülke, İran ve ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı karşılıklı olarak kapatması nedeniyle petrol ve doğalgaz sıkıntısıyla mücadele ediyor.

Öte yandan Trump, İran'ın stratejik su yolundan geçen ticari gemilerden geçiş ücreti alma kararına karşılık İran limanlarına abluka uygulamıştı. Pazar günü ABD ordusu, boğazı geçmeye çalışan İran bayraklı bir konteyner gemisine el koydu. Bu gelişme, gerilimin yeniden tırmanarak barış görüşmelerini engelleyebileceği yönündeki endişeleri artırdı.

İran cuma günü kendi uyguladığı ablukayı kısa süreliğine kaldırmıştı. Ancak ABD karşı ablukayı sona erdirmeyince cumartesi günü yeniden yürürlüğe koydu. Bölgede bir tanker cumartesi günü İran Devrim Muhafızları tarafından saldırıya uğradı, ikinci bir konteyner gemisi ise kimliği belirsiz bir mermiyle vuruldu.