Dünyanın dört bir yanında görüldü: Gökyüzünde neler oluyor?

Mart 2026, dünya genelinde ateş topu gözlemlerinin patladığı bir ay oldu. Amerikan Meteor Derneği (AMS) yalnızca mart ayında 8 bini aşkın rapor kaydetti. Bu sayının içinde 100'den fazla kişi tarafından aynı anda görülen 12 büyük ateş topu bulunuyor. Şubat ayında ise toplam rapor sayısı yaklaşık 2 bin 500'De kalmıştı, dikkat çeken ateş topu sayısı da sadece 3 taneydi.

160 bin yılda bir geliyor: Türkiye'den çıplak gözle görülecek

Fransa'nın kuzeydoğusu ve komşu birkaç ülke üzerinde 300 kilometrelik bir ateş izi bırakan ateş topunu 3 bini aşkın tanık gördüğünü bildirdi. Almanya'da bir evin çatısında futbol topu büyüklüğünde delik açan bir meteor parçası da yine mart ayında düştü.

17 Mart'ta ABD'nin Ohio eyaleti üzerinde güpegündüz görülen bir ateş topu ise 250 ton TNT'ye eşdeğer bir patlama yarattı. Aynı dönemde Texas, Kaliforniya, Michigan, Georgia ve Kanada'dan da benzer ateş topu olaylarına dair raporlar geldi. AccuWeather verilerine göre yalnızca ABD'de en az 10 büyük ateş topu görüldü. Bu rakam 2012'den bu yana mart ayı için kaydedilen en yüksek sayı.

İngiltere'nin kuzeydoğusunda, 13 Nisan gece yarısından kısa süre sonra Kuzey Denizi üzerinde saatte yaklaşık 32 bin kilometre hızla ilerleyen bir meteor parçalandı. BBC'ye göre 12 gram civarında olduğu tahmin edilen bu küçük kaya, yedi saniyeye kadar süren parlak yeşil bir iz bıraktı. Meteoru İngiltere, Belçika, Hollanda ve Almanya'dan en az 230 kişi gördüğünü bildirdi. Yeşil rengin ise kayadaki magnezyum ve nikelden kaynaklandığı düşünülüyor.

Fotoğrafçı Ian Sproat, olayı Vikinglerin 793 yılındaki ünlü manastır baskınının yapıldığı Lindisfarne adasındaki kaleden görüntüledi. Sproat ve arkadaşları o sırada kalenin üzerinde Samanyolu'nun fotoğrafını çekmeye çalışıyorlardı. Sproat yaşadıkları anı şu sözlerle anlattı:

"Gerçekleştiğinde hepimiz çığlık attık. Çok heyecanlıydım!"

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Ian Sproat (@mje_photography_ne)'in paylaştığı bir gönderi

NASA'ya göre şubat ile nisan arası, yılın geri kalanına göre parlak meteor sıklığının yüzde 10 ila 30 artabildiği bu dönem "ateş topu mevsimi" olarak biliniyor. Ancak bu artışın neden yaşandığı bilim insanları tarafından hala tam olarak açıklanabilmiş değil.

NASA bu yılki yoğunluğu kısmen kameraların yaygınlaşmasına bağlıyor. Araç kameraları ve güvenlik kameraları sayesinde daha önce fark edilmeyen olaylar kayıt altına alınabiliyor. Fakat sayılar bu açıklamanın tek başına yeterli olmadığını gösteriyor.

AMS'nin ateş topu raporlama sisteminden yaklaşık 15 yıldır sorumlu olan Mike Hankey, 2026'nın ilk çeyreğinde raporlanan ateş topu sayısının tarihsel ortalamanın iki katına çıktığını söyledi. Üstelik mart başında hızla artan bildirimler, nisan başında aynı hızla kesildi.

Yaşananları kameraların yaygınlaşmasıyla açıklamayı zorlaştıran iki veri var. Birincisi patlama sesleri. Sıradan bir göktaşından daha büyük ya da yoğun bir cisim atmosfere girdiğinde şok dalgası üretiyor ve sonik patlama oluşuyor. Mart ayında büyük ateş toplarıyla ilgili raporların yüzde 80'inde 50'den fazla kişi aynı patlama sesini duyduğunu bildirdi.

İkincisi ise yere ulaşan meteorit sayısı. Normalde dünya genelinde yılda ortalama 10 meteorit bulunuyor. Bu mart ayında ise on günden kısa bir sürede üç meteorit toplandı. Texas'ta top gülle büyüklüğünde bir meteor, bir evin çatısını deldi. Almanya'da düşen ateş topu ise bir kasabaya meteorit yağdırdı.

Hankey verileri incelediğinde dikkat çekici bir bulguya ulaştı. Mart ayındaki ateş topları tek bir kaynaktan gelmiyordu. Bir kısmı Güneş'in karşı yönünden, diğer kısmı gezegen düzleminden Dünya'ya düştü. Yani iki farklı yönden geliyorlardı.

Meteorlardaki artışın yıldızlararası kuyruklu yıldız 3I/Atlas'ın etkisi olup olmadığı akla geldi. Ancak o tarihten sonra toplanan meteoritlerin analizi bu parçaların Güneş Sistemi dışından gelmediğini ortaya koydu.

Geriye meteorların neden arttığını açıklayabilecek üç olasılık kaldı: Henüz tanımlanmamış doğal bir dalgalanma, enkazın geçici bir birikimi ya da Dünya çevresindeki uzayda bugüne kadar fark edilmemiş bir özellik. Fenomenin mart 2027'de tekrar edip etmeyeceği ise bilinmiyor. Yine de bu ateş toplarının büyük çoğunluğunun insanlar için ciddi bir tehdit oluşturmadığı belirtiliyor.