Dünya enerjide Büyük Buhran yaşıyor Ekonomi Haberleri

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, dünyanın enerjide adeta 'Büyük Buhran' ile karşı karşıya olduğunu ifade ederek, Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimlerin piyasaları sarstığını söyledi. Bayraktar, Türkiye'nin 5 yıllık yeni bir enerji mimarisi kuracağını, merkez ülke hedefini güçlendireceğini ve arz güvenliğini altyapı yatırımlarıyla tahkim edeceğini vurguladı.

Antalya'da dün Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve Rekabet Kurumu tarafından Enerji Piyasalarında Regülasyon ve Rekabet Zirvesi düzenlendi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, etkinlikte yaptığı konuşmada, "Dünya, yakın tarihin en büyük enerji krizlerinden birini yaşıyor” diyerek, Orta Doğu'da başlayan savaşın ve Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliklerin küresel ekonomiyi doğrudan etkilediğini söyledi. Bayraktar, küresel enerji piyasalarında meydana gelen dalgalanmayı, "Enerji alanında adeta Büyük Buhran ile karşı karşıyayız" sözleriyle değerlendirdi. Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin petrol ve doğal gaz piyasalarının 'şah damarı' niteliğinde olduğunu belirten Bayraktar, tüm ülkelerin yüksek risk altında bulunduğunu ifade etti.

3 YILLIK FATURA DESTEĞİ 1,85 TRİLYON LİRA

2026'nın enerji planlamalarında kritik bir revizyon yılı olduğunu dile getiren Bayraktar, "Üzerinde çalıştığımız yeni planda yeni bir enerji mimarisi inşa etmeyi hedefliyoruz" dedi. Bayraktar, önümüzdeki aylarda açıklayacakları yeni planın daha dirençli, daha esnek ve elektrikleşme ile dijitalleşmenin merkezde olduğu bir yapıya dayanacağını aktardı. Petrol ve doğal gazda Türkiye'nin Hürmüz bağımlılığının düşük olduğunu anlatan Bayraktar, "Petrol ihtiyacımızın yalnızca yüzde 10'unu bu bölgeden karşılıyoruz, doğal gazda ise LNG tedarikimiz yok. Arz güvenliği açısından risk bulunmuyor" diye konuştu. Vatandaşın fiyat dalgalanmalarından korunması için Eşel Mobil Sistemi'nin devreye alındığını hatırlatan Bayraktar, "Motorinde ÖTV'yi sıfıra indirdik, böylece 600 milyar liralık yükü vatandaşın üzerinden aldık. Vatandaşın üzerine yeni bir yük bindirmemek için zam yapılmaması yönündeki prensip kararımızı sürdürüyoruz" bilgisini verdi. Bayraktar, Kovid-19 salgınından beri vatandaşlara enerjide önemli destekler verildiğinin altını çizerek, "Son 3 yılda, doğal gaz ve elektrikte sağlanan fatura desteklerimiz güncel fiyatlarla yaklaşık 1,85 trilyon liraya ulaştı" açıklamasını yaptı.

ULUSLARARASI PROJELER DEVREYE ALINIYOR

Bayraktar, Türkiye'nin enerji merkezi olma hedefi doğrultusunda yeni uluslararası projelere dikkat çekti. Türkmen doğal gazını Hazar üzerinden Türkiye'ye ve Avrupa'ya taşıyacak boru hattının önemine değinen Bayraktar, "Bu projenin hayata geçmesi gerektiğini düşünüyoruz" dedi. Irak-Türkiye ham petrol boru hattının Basra'ya kadar uzatılmasının küresel piyasalar için kritik olduğunu vurgulayan Bayraktar, Katar'dan Türkiye'ye doğal gaz boru hattının da arz güvenliği açısından önemli olduğunun altını çizdi. Elektrik alanında ise kıtaları aşan projeler üzerinde çalışıldığını paylaşan Bayraktar, "Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan Yeşil Elektrik İletimi ve Ticareti anlaşmasıyla yenilenebilir enerji Avrupa'ya taşınacak" diye konuştu. Bayraktar ayrıca, Suudi Arabistan'dan Türkiye'ye uzanacak entegre elektrik iletim hattı üzerinde çalıştıklarını, projenin Avrupa için alternatif bir enerji koridoru olacağını vurguladı. Bayraktar, Türkiye'nin depolarının yüzde 75 doluluk oranına sahip olduğunu da sözlerine ekledi.

Yerli yazılıma yüzde 5 teşvik

Programda konuşan EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz da 2026-2030 tarife döneminde yerli yazılım kullanan elektrik dağıtım şirketlerine yüzde 5 ilave teşvik sağlandığını belirterek, dışa bağımlılığın azaltılmasını ve rekabet gücünün artırılmasını desteklemeye devam edeceklerini söyledi. Yeni uygulama döneminde elektrik dağıtım yatırımlarının reel olarak 1,5 kat artırılarak 776 milyar TL'ye çıkarıldığını ifade eden Yılmaz, planlı bakım bütçesinin ise 2,1 kat artışla 189 milyar TL'ye yükseltildiğini kaydetti. Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle ise küresel enerji krizlerinin arz güvenliğini yalnızca ekonomik bir başlık olmaktan çıkararak ulusal güvenlik ve makroekonomik istikrarla doğrudan bağlantılı hale getirdiğini vurguladı. Yaşanan gelişmelerin, ülkeleri enerji politikalarında daha müdahaleci ve çok boyutlu yaklaşımlara yönelttiğini belirten Küle, Türkiye’nin son 20 yılda arz güvenliği, kaynak çeşitliliği ve rekabetçi piyasa yapısını güçlendirme ekseninde önemli adımlar attığını aktardı.