Enerjide kritik bekleyiş Ekonomi Haberleri

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları, küresel enerji arzına yönelik risk algısını artırırken İran, Hürmüz Boğazı'nı kapattığını açıkladı. Dünya petrol sevkiyatının beşte birinin gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı’nda kesintinin küresel ticarete etkisinin geniş kapsamlı olacağı tahmin ediliyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırılarla yükselen tansiyon küresel enerji piyasalarında risk algısını artırdı. Gerilime tavan yaptıran ise İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma kararı oldu.

Bir süredir yaşanan jeopolitik gerilimin etkisiyle brent petrolün varil fiyatı şubatın son işlem gününü yüzde 3 yükselişle 73,12 dolardan kapatarak yaklaşık sekiz ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Bölgede yaşanan gerilimin kısa vadede fiyatlarda yukarı yönlü baskı oluşturabileceği ancak kalıcı ve aşırı yüksek seviyelerin büyük ölçüde arz kesintisinin boyutuna bağlı olacağı belirtiliyor.

KÜRESEL ENERJİNİN DAR GEÇİDİ KAPANDI

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırıları nedeniyle dünya enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın deniz trafiğine kapatıldığını açıkladı.

Basra Körfezi’ni Umman Denizi ve Hint Okyanusu’na bağlayan bu dar su yolu, dünya petrol ticaretinin en stratejik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birine karşılık gelen günlük 20 milyon varile yakın ham petrol ve petrol ürünü sevkiyatı bu boğaz üzerinden gerçekleşiyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Irak ve İran gibi büyük üreticilerin ihracatı büyük ölçüde bu güzergâha bağımlı bulunuyor. Sadece ham petrol değil, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticareti açısından da boğaz kritik önem taşıyor. Özellikle Katar’ın LNG ihracatının neredeyse tamamı bu geçiş noktasını kullanıyor.

BRENT PETROL 73 DOLAR SEVİYESİNDE, KALICI SIÇRAMALAR KAPIDA

Jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte enerji piyasalarında “risk primi” yeniden fiyatlanmaya başladı. Brent petrolün 73 dolar seviyesini aşması, arz güvenliğine ilişkin endişelerin piyasalara hızla yansıdığını gösteriyor. Batı Teksas türü ham petrol (WTI) fiyatı da benzer şekilde yükseliş kaydetti. Piyasalarda kısa vadeli dalgalanmaların artması beklenirken, doğrudan üretim veya sevkiyat altyapısının zarar görmesiyle bağlantılı olatak kalıcı fiyat sıçramaları da öngörülüyor.

HEDEF ENERJİ ALTYAPISI OLURSA ETKİ DERİNLEŞİR

Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi’ye göre, enerji altyapısının doğrudan hedef alınmadığı bir senaryoda petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 10 civarında bir artış görülebilir. Hürmüz Boğazı’nda güvenlik riskinin artması yalnızca petrol fiyatlarını değil, küresel ticaretin genel maliyet yapısını da etkileyebilir. Enerji sevkiyatına yönelik sigorta primlerinin yükselmesi, tanker navlun ücretlerinin artması ve alternatif rotaların kullanılması, enerji maliyetlerini dolaylı olarak yukarı çekebilir. Bu durum özellikle enerji ithalatına yüksek derecede bağımlı olan Avrupa ve Asya ekonomileri için enflasyonist baskı anlamına geliyor.