Domates yiyen herkesi ilgilendiriyor: Yıllarca kendimizi kandırmışız Sözcü Gazetesi

Sağlıklı beslenmenin baş tacı, kahvaltıların ve salataların vazgeçilmezi olan domates hakkında bildiğiniz her şeyi unutmanın zamanı geldi. "Doğal olan her zaman faydalıdır" düşüncesiyle tabağımıza bolca eklediğimiz bu kırmızı mucize, aslında tüketim şeklimize bağlı olarak adeta bir mide düşmanına dönüşebiliyor. Çoğu kişinin fayda sağlamak isterken farkında olmadan yaptığı hatalar, sindirim sisteminden mide sağlığına kadar birçok noktada ciddi sorunlara zemin hazırlıyor. Uzmanlar ise bu konuda oldukça net: Domatesin gücü, onu nasıl tükettiğinizde saklı.

Domates denince akla ilk gelen mucize, vücudu serbest radikallere karşı koruyan güçlü antioksidan likopendir. Ancak genel kanının aksine, domatesten maksimum likopen faydası sağlamanın yolu onu çiğ çiğ yemekten geçmiyor. Bilimsel gerçekler, bu güçlü antioksidanın domates piştiğinde çok daha etkili ve vücut tarafından emilebilir hale geldiğini gösteriyor. Yani her şeyin çiğ olanını makbul sayan o popüler inanış, domates söz konusu olduğunda geçerliliğini yitiriyor. Üstelik yanlış şekilde ve yanlış zamanda tüketilen çiğ domates, beklenen yararın tam aksine vücuda yük olmaya başlıyor.

Bu durumun en tehlikeli boutlarından biri, henüz tam olgunlaşmamış, hafif yeşil kalmış domateslerde saklı. Dalından erken koparılmış ya da tam kızarmamış bu domateslerde, bitkinin kendini dış zararlılardan korumak için ürettiği "solanin" adlı doğal bir bileşen yoğun olarak bulunuyor. Solanin maddesi, özellikle hassas bünyelerde bir anda ortaya çıkan mide bulantısı, şiddetli karın krampları, baş ağrısı ve sindirim sistemi rahatsızlıklarını tetikleyebiliyor. Bu yüzden uzmanlar, tezgahta tam anlamıyla kızarmamış tek bir domates bile görseniz, onu çiğ tüketmekten kaçınmanız gerektiği konusunda ısrar ediyor.

İşin bir diğer boyutu ise domatesin doğasında gizli olan yüksek asit oranı. Sağlıklı beslenme arzusuyla sabahları aç karnına ya da gün içinde kontrolsüzce bol miktarda çiğ domates tüketmek, mide asidini tehlikeli seviyelere çıkarabiliyor. Bu alışkanlık zamanla midede yanma, ekşime, reflü şikayetleri ve hatta yemek borusunda tahrişe kadar giden bir rahatsızlık zinciri yaratıyor. Özellikle hassas bir mide yapısına sahip olanlar için her öğünde tabak dolusu çiğ domates yemek, uzun vadede yaşam konforunu tamamen gölgeleyebiliyor.

Peki, bu risklerden korunmak için domatesi hayatımızdan tamamen çıkarmalı mıyız? Elbette hayır. Asıl mesele, doğru tüketim sanatını öğrenmekte yatıyor. Domatesten zarar görmeden en yüksek faydayı almanın en güvenli yolu, tamamen olgunlaşmış olanları seçmek ve onları zeytinyağı ile birlikte hafifçe pişirerek tüketmekten geçiyor. Zeytinyağı, domatesteki likopenin vücut tarafından adeta bir sünger gibi emilmesini sağlıyor. Eğer kronik bir mide hassasiyetiniz varsa, domatesi mutlaka kabuklarını soyarak ve porsiyon kontrolüne dikkat ederek tüketmek, sindirim sisteminize vereceğiniz en güzel hediye oluyor.