DİLEK GÜNGÖR Patronlar blok blok satıyor!

Son dönemde Borsa İstanbul'da ciddi bir blok satış grafiği var. Kim satıyor? Şirketlerin hakim ortağı durumundaki ortaklar... Yani şirketlerin patronları... Şirketlerdeki paylarını azaltıyorlar. Tabii, şirketlerin sermayesi de bu yolla el değiştiriyor. Kimlerin blok satış yaptığını merak eden Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndan takip edebilir. Dün ne kadarlık bir satış olduğuna baktım. 33 işlemle, hızlandırılmış talep yöntemiyle şirket ortaklarının sattığı hisselerin boyutu 90 milyar TL'yi bulmuş. Diğer taraftan da bir halka arz furyası başlamış durumda. Bu hafta verilen izinlerle birlikte bu yıl 23 şirketin halka arzı gerçekleştirilmiş olacak. Toplam büyüklük 49.1 milyar liraya ulaşacak. Blok satış ve halka arzların boyutu aşağı yukarı 140 milyar TL.
Bu yasak mı?
Elbette, değil...
Ama nedenine bakmak gerekir. Satışların nedenini anlamak için allame-i cihan filan olmaya da gerek yok sanırım. Belli ki, bizim işadamları kendi söküğünü kendi dikmeye çalışıyor!
Hisselerini blok blok satanlardan biriyle konuştum. Yüksek faiz ortamı ve finansmana erişimin zorlaşması nedeniyle yeni yatırım yapamadıklarını, nakit akışlarını düzenlemek istediklerini, bunun için de hisse satarak kendilerine kaynak yaratmaya çalıştıklarını söyledi.
Geçtiğimiz günlerde hem reel sektörden hem de bankacılardan gelen açıklamalar da bu işadamının sıkıntısını doğruluyor.
Türkiye'nin en büyük özel bankası olan İş Bankası'nın Genel Müdürü Hakan Aran'ın açıklamalarını görmüşsünüzdür. Ne diyor Aran? Kredi büyümesine yönelik sınırlamaların reel sektör üzerindeki baskıyı artırdığını belirterek, özellikle KOBİ'lerin finansmana erişimde ciddi zorluk yaşadığını söylüyor, bu halde giderse yılın ikinci yarısının zorlu geçeceğini ifade ediyor.
Reel sektörden de birkaç gündür peş peşe açıklamalar geliyor. Örneğin, Ankara Ticaret Odası Başkanı Gürsel Baran... O da yüksek faiz ve finansmana erişim sorunlarının reel sektörü baskıladığını belirtiyor. Keza İstanbul Sanayi Odası Başkanı Erdal Bahçıvan ve İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç de benzer açıklamalar yapıyor. Bahçıvan, "Sanayicinin oksijeni finansmandır. Geldiğimiz noktada sanayicimizin ciddi ölçüde oksijensiz kaldığını görüyoruz" diyor. Avdagiç, "Yüksek faiz ortamı, reel sektör üzerindeki baskısını sürdürüyor. Özellikle ihracatçı şirketler yüksek finansman maliyetleri ve zayıf dış talep nedeniyle kârlılık baskısını giderek daha fazla hissediyor" sözleriyle sıkıntıyı anlatıyor.
Açıkçası, sahada finansman sıkıntısı çok ciddi boyuta ulaşmış durumda.
Mesele, BDDK verilerine de yansıyor. Takipteki kredi oranları artıyor. Özellikle de ticari ve KOBİ kredilerinde yükseliş var. Art arda gelen konkordato ve iflas haberleri de birçok sektörü zorluyor. Koca koca holdingler içine düştükleri darboğazı kredilerini yeniden yapılandırarak aşmaya çalışıyor.
O halde...
Belki henüz fotoğraf genele yayılmadı, ama saat işliyor!
Merkez Bankası'nın faiz indirim sürecine başlaması ve bankacılık kredi sınırlamalarını gevşetmesi geciktikçe, fotoğraf hem genele yansıyacak hem de iyice bulanıklaşacak!
Uygulanan program belki makro ekonominin bazı alanlarına merhem oldu. Fakat genel çıktısı henüz sahada hissedilmiyor. Bu sebeple, reel sektörün rekabet gücünü destekleyecek, finansmana erişimini güçlendirecek, yerli üretimi teşvik edecek bir büyüme modeline geçilmesi gerek...