Denizlerin gizli sahipleri harekete geçti: Yükleri yolda bırakıyorlar Sözcü Gazetesi

Orta Doğu’daki savaş, deniz taşımacılığında ciddi aksamalara neden oldu. Navlun ücretleri sert şekilde yükselirken, yükler beklenmedik limanlara bırakılmak zorunda kaldı.
Sektör temsilcileri durumu İngiliz Financial Times’a “vahşi batı” olarak nitelendirdi.

LİMANLAR VE ROTALAR ETKİLENDİ

İran’ın saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı fiilen kapanırken, Kızıldeniz’deki Husi saldırısı endişeleri gemi hatlarının rezervasyonları askıya almasına ve rotalarını değiştirmesine neden oldu. Pazar günü Dubai’nin Cebel Ali Limanı’nda çıkan yangın ise liman yoğunluğunu artırdı ve iptalleri tetikledi.
John Mason yöneticisi David Ozard, “Şu anda tam anlamıyla bir vahşi batı ortamı var” diyerek, Orta Doğu’ya gidecek konteynerlerin Hindistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki limanlara yönlendirildiğini belirtti. Bu durum ek depolama ve ithalat maliyetlerini beraberinde getiriyor.

19. YÜZYIL KURALI UYGULANIYOR

MSC, Maersk, CMA CGM ve Hapag-Lloyd gibi büyük şirketler, müşterilerine 19. yüzyıla dayanan bir kuralı uygulama haklarını saklı tuttuklarını bildirdi. Bu kurala göre yükler, müşterinin masrafıyla en yakın uygun limanda bırakılabiliyor.

Konteyner taşımacılığı ücretleri bazı hatlarda dört katına kadar çıktı. Savaş riski sigortaları ve yakıt ek ücretleri artışın başlıca nedenleri arasında yer alıyor.

OLİGOPOL VE FIRSATÇILIK ELEŞTİRİSİ

Beko’nun görevden ayrılan CEO’su Hakan Bulgurlu, deniz taşımacılığı şirketlerini “oligopol” ve “fırsatçı” olarak nitelendirdi. Bulgurlu, tedarik zincirindeki bozulmanın küresel etkiler yarattığını ifade etti.

Avrupa taze ürün sektörü de krizden etkilendi. Freshfel Genel Delegesi Philippe Binard, soğutmalı konteynerlerin bölgeye en yakın limanlara bırakıldıktan sonra kara yoluyla taşındığını, sınır geçişlerinin istikrarsızlık nedeniyle zorlaştığını ve ek maliyetler doğduğunu vurguladı.

KÖRFEZ'DE 3 BİN 200 GEMİ MAHSUR KALDI

Helal et taşımacılığı alternatif rotalara yönlendirilirken, dört hayvan taşıma gemisi Cidde Limanı’na ilerliyor. S&P Global verilerine göre, yaklaşık 3 bin 200 gemi Körfez’de mahsur kaldı.

Küresel navlun artışları pandemi dönemine kıyasla sınırlı kalırken, Körfez’e yönelik taşımacılıkta maliyetler sert şekilde yükseldi. Dubai Arabian Shipping Agency CEO’su Craig Reilly, İngiltere’den Cebel Ali’ye konteyner taşımanın maliyetinin 1500 dolardan 6 bin dolara çıktığını açıkladı.

EK ÜCRETLER UYGULANMAYA BAŞLADI

Yakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle Maersk, CMA CGM, Hapag-Lloyd ve MSC uzun mesafeli seferlerde konteyner başına 160–400 dolar arasında ek ücret uygulamaya başladı. Ek olarak depolama, liman ve kara taşımacılığı ücretleri konteyner başına binlerce dolara ulaşabiliyor.

Clarksons verilerine göre, gemi kiralama ücretleri pandemi döneminden bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Vespucci Maritime CEO’su Lars Jensen, şirketlerin normalde hat bazlı uyguladığı yakıt ek ücretlerini tüm hatlara genel olarak uyguladığını belirtti.

Hapag-Lloyd, Maersk ve CMA CGM ise müşteriler için geçici depolama ve kara taşımacılığı gibi alternatif çözümler geliştirdi. Ancak şirketler, bölgedeki liman yoğunluğunun süreci zorlaştırdığını ve kara taşımacılığının daha yavaş olduğunu vurguladı.