Denizler adeta kaynıyor: Alarm verildi, şiddeti daha da artacak Sözcü Gazetesi

Pasifik Okyanusu’nun ekvator çevresindeki yüzey sularının normalden fazla ısınmasıyla ortaya çıkan El Nino’nun, önümüzdeki aylarda güçlenmesi bekleniyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), 2026 sonbaharı ile 2027 kışında çok güçlü bir El Nino yaşanma olasılığının yüzde 90’ın üzerinde olduğunu bildirdi.

Dünya Meteoroloji Örgütünün (WMO) “Küresel Mevsimsel İklim Güncellemesi” raporunda da olayın etkilerinin Şubat 2027’ye kadar sürmesi ihtimalinin yüzde 100’e yaklaştığı belirtildi. Rapora göre El Nino, aralık ayında beklenen zirvesinden önce daha da güçlenebilir.

Sıcaklık ve yağış dengelerini değiştiren bu olayın etkileri bölgeden bölgeye farklılaşıyor. Bazı bölgelerde kuraklık derinleşirken bazı bölgelerde aşırı yağış ve sel riski artabiliyor.

BİR BÖLGEDE KURAKLIK, DİĞERİNDE SEL RİSKİ

Dünya Kaynakları Enstitüsünün (WRI) değerlendirmelerine göre Karayipler, Orta Amerika, Hindistan, Afrika’nın bazı kesimleri, Endonezya ve Avustralya’da kuraklığın su kaynakları ve tarımsal faaliyetler üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.

ABD’nin güneyi, Peru, Ekvador, Doğu Afrika ile Orta Doğu ve Orta Asya’nın bazı bölgelerinde ise yoğun yağışların sel ve taşkın riskini yükseltebileceği tahmin ediliyor. Yağış miktarı ve dağılımındaki değişimler, tarım alanlarının yanı sıra yerleşim yerlerini ve su altyapılarını da etkileyebiliyor.

Hindistan’da tarımsal üretim için hayati önem taşıyan muson yağışları beklenen seviyelerin altında kaldı. Hindistan Meteoroloji Dairesinin verilerine göre yağış miktarı, ülkenin doğu ve kuzeydoğusunda ortalamanın yüzde 26, güney eyaletlerinde ise yüzde 24 altında gerçekleşti. Uzmanlar, yağışlardaki azalma ve düzensizliğin tarımsal üretimi olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

ENDONEZYA’DA 896 BİN HEKTAR ZARAR GÖRDÜ

El Nino ile ilişkilendirilen sıcaklık artışı ve kurak koşulların etkili olduğu Endonezya’da, ocak ayından bu yana süren orman yangınlarında yaklaşık 896 bin hektarlık alanın zarar gördüğü bildirildi.

Yerel basındaki haberlere göre yangınlar nedeniyle bazı okullarda eğitime ara verildi. Sumatra ve Kalimantan başta olmak üzere milyonlarca kişi yoğun dumana maruz kalırken ülke genelinde yaklaşık 175 bin kişide solunum yolu rahatsızlıkları görüldüğü aktarıldı.

Uzmanlar, sıcak ve kurak koşulların yangınların yayılmasını kolaylaştırdığını belirtiyor. Bitki örtüsündeki kayıp, yaban hayvanlarının beslenme ve barınma alanlarını da daraltıyor. Tahribatın, nesli tehlike altındaki Sumatra kaplanı, Cava gergedanı ve Borneo orangutanı gibi türler açısından risk oluşturduğu belirtiliyor.

OKYANUSTAKİ ISINMA BALIKÇILIĞI DA ETKİLİYOR

WRI verilerine göre okyanus sıcaklıklarındaki artış, deniz canlılarının yaşam alanlarını etkiliyor ve balıkçılık üzerinde baskı oluşturuyor. Isınma, derinlerden yüzeye çıkan besin bakımından zengin suların miktarını azaltabiliyor. Bu da bazı balık türlerinin sayısında düşüşe veya başka bölgelere yönelmesine neden olabiliyor.

Özellikle Peru’da ekonomik açıdan önemli olan hamsi ve ton balığı gibi türlerde yaşanabilecek değişimler, balıkçılıkla geçinen toplulukların gelirlerini etkileyebilir. Artan deniz suyu sıcaklıkları, deniz çayırları ve yosun ormanlarına zarar verirken mercan resiflerinde geniş çaplı ağarma olaylarını da tetikleyebiliyor.

DOĞU PASİFİK’TE 22 TROPİKAL FIRTINA

El Nino’nun okyanus ve atmosfer üzerindeki etkileri, Pasifik’in doğusunda tropikal fırtınaların gelişmesi için elverişli koşullar oluşturabiliyor. Uzmanlara göre deniz yüzeyindeki ısınma ve atmosferin üst seviyelerindeki rüzgârların zayıflaması, bazı kasırgaların güçlenmesini destekleyebiliyor.

Doğu Pasifik’te bu yıl 22 tropikal fırtına ve 12 kasırga kaydedildi. Uzmanlar, kasırga sezonunun bitmesine iki ay kala açıklanan bu sayıların yıllık ortalamaların üzerine çıktığını belirtti.

Batı Pasifik’te ise Maysak ve Dujuan tayfunları, Çin’in doğusu ile Japonya’da sel ve heyelanlara neden oldu. Japonya Meteoroloji Ajansının verilerine göre bölgede bu sezon 10 tropikal siklon oluştu; bu sayının 1966’dan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştığı bildirildi. Uzmanlar, yılın kalan bölümünde yeni tayfunların gelişebileceği ve Çin ile Japonya’da olumsuz hava koşullarının sürebileceği uyarısında bulunuyor.