Deniz kabukları birike birike 3 bin metrekarelik adaya dönüştü Sözcü Gazetesi

Sıra dışı ada, Fiji’nin ikinci büyük adası Vanua Levu’nun kuzeyindeki Culasawani açıklarında bulunuyor. Mangrovlarla çevrili alanı kazan araştırmacılar, kabukların yalnızca yüzeyde olmadığını gördü. Yaklaşık 20 ila 40 santimetre kalınlığındaki tabakanın büyük bölümünü yenilebilir deniz canlılarına ait kabuklar oluşturuyor.

Araştırmacılar adanın farklı noktalarında kazılar yaparak kabuk örneklerini inceledi. Yapılan radyokarbon tarihlemesi, kalıntıların büyük bölümünün yaklaşık 1.190 yıl öncesine, yani MS 760 civarına işaret ettiğini gösterdi. Örneklerin genel tarih aralığı ise MS 420 ile 1040 arasına uzanıyor.

Kabukların tamamının insanların tükettiği türlerden gelmesi dikkat çekti. Aynı tabakalarda küçük çömlek parçalarının bulunması da bunların doğal yollarla bir araya gelmediği ihtimalini güçlendirdi.

Araştırmacılara göre bölgede yaşayan insanlar, denizden topladıkları kabuklu canlıları burada açıp temizlemiş olabilir. Yenilecek kısımlar başka bir yerleşime götürülürken kabuklar aynı noktada bırakıldı. Bu işlem uzun süre tekrarlandıkça geride giderek büyüyen bir kabuk yığını kaldı. Bir başka ihtimal ise insanların bir dönem doğrudan bu alanın üzerinde veya hemen yanında yaşamış olması.

Adanın yapısı ilk incelendiğinde kabukların büyük bir dalga veya tsunami tarafından kıyıya taşınmış olabileceği ihtimali de değerlendirildi. Ancak araştırmacılar kabuk tabakasının yalnızca bugünkü ada sınırlarında yoğunlaştığını ve tamamının yenilebilir türlerden geldiğini tespit etti. Bu nedenle doğal bir dalga birikintisi ihtimali daha zayıf görüldü.

Bugün mangrovlarla çevrili olan ada, yüksek gelgit seviyesinin bazı noktalarda yaklaşık 60 santimetre üzerinde kalıyor. Araştırmacıların üzerinde durduğu açıklamaya göre deniz seviyesindeki uzun dönemli değişimler ile insanların bıraktığı kabukların üst üste birikmesi birlikte bu küçük kara parçasının ortaya çıkmasını sağlamış olabilir.

Araştırmacılar, Culasawani açıklarındaki bu küçük adayı "kabuk atığı adası" (midden island) olarak tanımlıyor.