Daha önce böyle bir şey görmemiştim diyen Amerikalı pilot sabotajdan bahsediyor: Bir uçak, ne kadar eski olursa olsun, uçuş sırasında böyle Sözcü Gazetesi

Azerbaycan'dan Türkiye'ye dönüş yaparken 11 Kasım gübü GÜrcistan semalarından birdenbire paraçalanarak düşen C-130 tipi askeri nakliye uçağı 20 Askerimizin şehit düşmesine yol açtı. Uçağın havadayken niçin üçparçaya ayrıldığı sorusunun cevabı henüz netleşmedi.
Millî Savunma Bakanlığı'na bağlı uzman ekipler, Gürcistan'ın Kakheti bölgesindeki enkaz çevresinde 11-12 Kasım günlerinde yapılan aramalar sonucu ulaşılan karakutu ve kokpit kayıtlarını inceliyor. Alarm sinyali bile veremeden radardan birdenbire kaybolan uçak yere 3 parça halinde düştü. 
Hem savaş jetleri hem de askerî kargo uçaklarının bakım-idamesi konusunda üst düzey yetkinliğiyle tanınan Türk Hava Kuvvetleri, 'uçağın eski olduğu için düştüğü' iddialarını kesin bir dille reddediyor. Millî Savunma Bakanlığı bu durumu "Eski uçak yoktur, bakımsız uçak vardır" ifadesiyle özetledi. 
Bu tip uçaklarla yıllar boyu uçmuş uzman pilotlar da 'metal yorgunluğu' gibi iddiaların gerçeği yansıtmadığını, üstelik C-130'un dünyanın en güvenli kargo uçaklarından biri olduğunu söylüyor. Bu nedenle şüpheler, bir sabotaj olasılığı üzerinde yoğunlaştı. 
Amerikan donanmasında çeşitli tipte uçakları kariyeri boyunca uçurmuş ve bir dönem yolcu uçağı pilotluğu da yapmış Steve Scheibner, C-130 olayına ilişkin yaptığı değerlendirmede 'iç patlama' ihtimalinden bahsetti. C-130'un havada parçalara ayrılmasının uçak gövdesinin eski oluşuyla açıklanamayacağını vurgulayan Scheibner, 'İsviçre çakısı gibi' dediği bu uçakların dünyanın her yerinde uçmakta olduğunu hatırlattı. 

"Daha önce böyle bir şey görmemiştim"

C-130 Hercules nakliye uçağı seyir esnasında parçalanıyor. Bu inanılmaz. Size videoyu göstereyim ve ne düşündüğümü söyleyeyim. Pekala, burada keseyim. Kanatları ve gövdenin bir kısmını görebilirsiniz. Buraya doğru işaret eden dört küçük şey, C-130'un motorları. Ve bence uçlarından çıkan şey de yakıt. Pekala. C-130 yakıt boşaktırken kanat uçlarından böyle akış gerçekleşiyor. Bence uçağın parçalanma nedeniyle, kanatlarda kalan yakıt artık kanadın ucundaki boruların ucundan dışarı çıkıyor.
Görüntüde eksik olan şey, uçağın kuyruğu ve kokpiti. Paramparça olmuş. Daha önce hiç böyle bir şey görmemiştim. Görüntünün hemen başında uçağın kuyruğunun, gövdesinin veya kokpit kısmının kendi kendine serbest süzüldüğünü gördünüz.
Peki böyle bir şeye ne sebep olabilir?
Hiçbir fikrim yok. Bir dakika içinde size birkaç olasılık sunacağım ama buna neyin sebep olabileceğini hayal etmek zor. Şimdi alçalmaya devam ederken bunu izleyelim. Kanatlar hala kısmen uçuyor ve sipral çizerek yere doğru iniyor. Bir dakika içinde bir dağ sırtının altına inecek. Alçalmaya devam edecek. Ve sonra birkaç saniye içinde ateş topu görceksiniz. Tamam, işte orada. Yere çarptığı yer. Uçağın geri kalan parçaları hala düşüyor. Tamam. Yani uçak uçuş sırasında parçalanıyor. Tam olarak nedenini bilmiyoruz.
Bu uçak parçalandığında neredeydi? Gürcistan-Azerbaycan sınırına yakındı. Bir Türk Hava Kuvvetleri C-130'u. Ve C-130... İsviçre çakısı gibi bir uçak. Çok eskiden beri varlar. C-130'un ilk uçuşu 1954'teydi. 1965'da ABD Hava Kuvvetleri'nde hizmete girdi. Evet çok yaşlı ve çoğunuzdan daha yaşlı. Bu uçağın gövdesinin tam olarak kaç yaşında olduğunu bilmiyorum. Muhtemelen 1950'lerden kalma bir model değil. Ancak bir uçak, ne kadar eski olursa olsun, uçuş sırasında böyle parçalanmaz. Bunun bir sebebi olmalı. Ya içeride bir şey olmuştur ya da dışarıda bir şey. Yani, her ikisi hakkında da konuşabilirim, ama bana biraz zaman verin. Şu anda doğrulandı. 20 kişinin öldüğü açıklandı. O uçakta 20 kişi vardı, toplam 20 kişi. Uçaktakilerin hepsi can verdi. Uçağın çağrı işareti, TÜrk bayrağı altında uçan Tango Uniform Alpha Fox Trot 543'tü. Uçak yerel saatle 10:19'da kalkış yaptı, 30 dakika uçtu. Ona ilişkin rapor 10:49'daydı. Bu tip bir uçak için tipik irtifa olan 24000 fite kadar tırmandı. Ben buna benzer uçak uçurdum. Kullandığım P3'te de aynı motorlar var. Allison T-56 motorları. Güzel bir uçak. Çok yönlü.

"Belki bir füze isabet etmiştir"
Peki, bu şeyin parçalanmasına ne sebep olmuş olabilir?
Gerçekten hiçbir fikrim yok. Uçağın içinde bir şekilde bir patlama olsaydı ancak öyle parçalanabilirdi. Videoda kanadın düşüşü görülüyor ve havada parçalar çoktan birbirinden ayrılmış. Büyük bir ateş topu veya buna benzer bir şey yok gibi görünüyor. Sadece parçalanmış evet. Diğer bir olasılık ise dışarıdan bir darbe olması. Belki bir füze bu şeye isabet etmiştir. Tekrar söylüyorum, videodan görebileceğimiz gibi, buna dair hiçbir kanıt yok. Tek bildiğim, bu uçağın Gürcistan ve Azerbaycan sınırına düştüğü. Hazar Denizi'nin batı kıyısı oradan çok uzakta değil ve şu anda Rusya-Ukrayna savaşının şiddetlendiği bölgelerden biri.
Kazara bir isabet olabilir mi? Yani bu olabilir miydi?
Ne olduğunu bilmiyorum. Yoldan sapmış bir füze veya bilerek atılmış olabilir. Ama yine de, bunun bir füze olduğuna dair pek fazla kanıt yok. Yani tüm bunlar 24000 fitte seyreden böyle bir uçağın neden uçuş sırasında parçalanacağına dair tahminden ibaret. Üreticiler bir uçağın böyle parçalanmasına neden olacak olağanüstü bir şey yapmaz. Ve bir uçağın böyle 3 ayrı parçaya ayrılması için en uçta G kuvvetine maruz kalması gerekir. Sadece kanatların böyle süzülmeye devam ettiğini hiç görmemiştim.
Uzmanlar FDR ve CVDR kayıtlarını inceliyor
C-130, 1968 yılında Amerikan Lockheed Martin şirketi taradından imal edilerek Suudi Arabistan'a teslim edildikten sonra 2012 yılında Türk Hava Kuvvetleri için satın alınmıştı.
Uçağın düşüş nedenine ilişkin spekülasyonlar üzerine açıklama yapan Milli Savuma Bakanlığı şu paylaşımı yapmıştı:
"Eski uçak yoktur, bakımsız uçak vardır. Bahse konu uçakların bakımları ülkemiz tarafından düzenli olarka yapılmaktadır. C-130 uçakları halihazırda 70'ten fazla ülkede aktif olarak kullanılmaktadır.
Düşen uçağımıza ait karakutu olarak tabir edilen FDR (FLIGHT DATA RECORDER ve CVDR  (COCKPIT VOICE DATA RECORDER) cihazları incelenmek maksadıyla ülkemize getirilmiş, Ankara'da incelenmeye alınmıştır.
Uzmanlar FDR ve CVDR kayıtlarını inceliyor

C-130, 1968 yılında Amerikan Lockheed Martin şirketi tarafından imâl edilerek Suudi Arabistan'a teslim edildikten sonra 2012 yılında Türk Hava Kuvvetleri için satın alınmıştı.
Uçağın düşüş nedenine ilişkin spekülasyonlar üzerine dün bir açıklama yapan Millî Savunma Bakanlığı şu bilgileri verdi:
"Eski uçak yoktur, bakımsız uçak vardır. Bahse konu uçakların bakımları ülkemiz tarafından düzenli olarak yapılmaktadır. C-130 uçakları hâlihazırda 70’ten fazla ülkede aktif olarak kullanılmaktadır.
Düşen uçağımıza ait karakutu olarak tabir edilen FDR (FLIGHT DATA RECORDER ve CVDR (COCKPIT VOICE DATA RECORDER) cihazları incelenmek maksadıyla ülkemize getirilmiş, Ankara’da incelemeye alınmıştır.
Uçaklarımızın uçuşları 12 Kasım 2025 itibarıyla tedbiren durdurulmuştur. Detaylı olarak tüm teknik incelemeler yapılıp kontrolleri sonrasında incelenmesi tamamlananan uçakların uçuşları tekrar başlıyacaktır.