Covid 19’dan sonra tabloya yeni bir virüs eklendi: Acillerde sayı artıyor! Hastalık sonrası ilk bir ay içinde kalp krizi riskinde hızlı artış gözlemleniyor

Kış yaklaşırken solunum yolu enfeksiyonları yeniden gündemde. Özellikle bu yıl koronavirüsün yükselişe geçmesi uzmanları tedirgin ediyor. Nimbus (NB.1.8.1) ve Stratus (XFG) gibi yeni Omicron alt varyantları dünya genelinde bir “yaz dalgası” yaşanmasına neden oldu. Şimdi ise bu dalganın etkisi sonbahara taşındı ve kış aylarında daha da güçlenmesi bekleniyor.
Acil servislerde hasta sayısı hızla artarken, en dikkat çekici bulgulardan biri ise kapsamlı bir araştırmadan geldi: Zayıf bireylerde ölüm riski neredeyse 6 kat artmış durumda. Bu konuyla ilgili birkaç hafta önce yaptığım haberde, uzmanlar acil servislere başvuran hastaların şikâyetlerini ve sahadaki gözlemlerini paylaşmıştı. Aşağıdaki bağlantıdan okuyabilirsiniz.

TABLOYA ŞİMDİ GRİP EKLENDİ AMA BU SEFER BİRAZ FARKLI
Şimdi ise tabloya mevsimsel grip de eklendi. Fakat bu sefer durum biraz farklı. Amerikan Kalp Derneği Dergisi’nde yayımlanan geniş kapsamlı bir araştırmaya göre yalnızca Covid-19’un değil, gribin de kalp hastalıkları ve felç riskini artırabileceğini ortaya koydu.
Yeni yayımlanan meta-analiz, onlarca yıla yayılan 155 bilimsel çalışmanın sonuçlarını inceledi. Bulgulara göre, viral enfeksiyonlar hem enfeksiyonun hemen ardından hem de uzun vadede kardiyovasküler hastalık riskini anlamlı ölçüde yükseltiyor.
Araştırmada en dikkat çeken bulgu ise grip geçiren kişilerin enfeksiyondan sonraki bir ay içinde kalp krizi geçirme olasılığının altı kata kadar arttığının tespit edilmesi… Covid-19 enfeksiyonu geçiren bireylerde ise kalp hastalığı veya felç riski, enfekte olmayan kişilere göre neredeyse iki kat daha fazla görüldü.

Yale Tıp Fakültesi Enfeksiyon Önleme Bölümü’nden Dr. Scott Roberts, yeni bulguların klinik gözlemlerle uyumlu olduğunu ifade etti. “Ne yazık ki birçok enfeksiyon kalbi etkileyebiliyor” diyen Dr. Roberts, solunum yolu virüslerinin kardiyovasküler riski iki şekilde artırdığını belirtti: “Dolaylı olarak, aşırı bağışıklık tepkisiyle iltihaplanma ve pıhtılaşmayı tetikleyerek ya da doğrudan kalp dokusuna saldırarak.”
Çalışmanın başyazarı, Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles (UCLA) David Geffen Tıp Fakültesi’nden Dr. Kosuke Kawai ise viral enfeksiyon sonrası kalp hastalığı riskinin yalnızca kronik hastalığı olanlarla sınırlı olmadığını belirtti: “Genç ve sağlıklı bireyler de enfeksiyon sonrası daha yüksek risk altında olabilir. Bu nedenle herkesin koruyucu önlemler alması gerekiyor.” 
Peki, araştırmanın sonuçlarını ve uzmanların bu değerlendirmelerini nasıl okumak gerekiyor? En önemlisi, grip şu anda ülkemizde ne durumda? Bu soruların yanıtlarını, Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ertuğrul Okuyan ile mercek altına aldık…

‘GRİP VAKALARINDA YENİDEN ARTIŞ GÖZLEMLİYORUZ’
Prof. Dr. Ertuğrul Okuyan, sonbahar ve kış mevsimlerine girerken grip vakalarında yeniden artış gözlendiğini belirtti. Prof. Dr. Okuyan, gribin mevsimsel bir hastalık olduğunu vurgulayarak, “Grip genellikle sonbaharda başlayıp ilkbahar aylarına kadar devam eder. Tıpkı Covid-19 gibi grip virüsü de zaman zaman pandemilere neden olabilir” dedi.

Covid-19 salgını döneminde alınan önlemlerin grip vakalarını da önemli ölçüde azalttığını hatırlatan Okuyan, “Pandemi sürecinde maske kullanımı, el hijyenine dikkat edilmesi ve uygulanan karantinalar sayesinde grip vakalarında ciddi bir düşüş yaşanmıştı. Ancak son dönemlerde bu önlemlerin gevşemesiyle birlikte grip vakalarında yeniden artış gözlemliyoruz. Dünya genelinde influenza aktivitesi artma eğiliminde olmakla beraber Türkiye’de bu yıl yaşanan salgının önceki yıllarda görülen hastalık trendi ile benzer olduğuna dair otoritelerin yorumları bulunuyor” ifadelerini kullandı.
KALP KRİZİ RİSKİ ALTI KATA KADAR ARTIYOR! ‘ZAMAN ZAMAN BÖYLE VAKALARLA KARŞILAŞIYORUZ’
Amerikan Kalp Derneği Dergisi’nde yayımlanan bir meta-analize göre, gribe yakalanan kişilerin enfeksiyonu takip eden bir ay içinde kalp krizi geçirme olasılığı altı kata kadar artabiliyor. Peki, bu veriyi nasıl yorumlamak gerekiyor? Gerçekten enfeksiyon sonrası bir ay içinde böyle bir risk söz konusu mu?
Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ertuğrul Okuyan, enfeksiyon sonrası erken dönemde özellikle kalp-damar hastalığı, hipertansiyon ve diyabet gibi risk faktörleri bulunan kişilerin çok daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı. 
Prof. Dr. Okuyan, “İnfluenza ve koronavirüs enfeksiyonları, akut kardiyovasküler olaylar açısından artmış risk yaratıyor. Bu risk özellikle enfeksiyonu izleyen ilk bir aylık dönemde daha belirgin şekilde karşımıza çıkıyor. Zaman zaman bu tarz hastalarla karşılaşıyoruz. Özellikle bilinen kalp hastalığı olan, kontrolsüz diyabet ve hipertansiyonu olan hastalarda bu durumla daha çok karşılaşıyoruz” dedi.

GRİP NEDEN KALP KRİZİNE YA DA KALP HASTALIĞI SORUNLARINA NEDEN OLUYOR?
Prof. Dr. Ertuğrul Okuyan, bu tür virüslerin iki farklı mekanizma ile kardiyovasküler riski artırdığını belirterek şu bilgileri paylaştı:
“Birincisi, virüsler bağışıklık sisteminde aşırı bir yanıt oluşturarak damar duvarlarında enflamasyona yol açıyor. Bu durum, damar içinde pıhtılaşma riskini artırabiliyor. İkinci olarak ise bazı virüsler doğrudan kalp dokusuna zarar vererek kalp kası iltihabı (miyokardit) gibi ciddi sorunlara neden olabiliyor.”
Ayrıca uzman isim özellikle kalp hastalığı, hipertansiyon veya diyabet gibi kronik rahatsızlıkları bulunan kişilerin bu dönemde enfeksiyonlardan korunmak için ekstra dikkatli olmaları gerektiğini vurgulayarak, “Bunların haricinde 65 yaş üzeri kişiler, beş yaş altı yaşındaki çocuklar, gebeler, sağlık çalışanları, bağışıklığı baskılanmış kişiler, diyabet hastaları ve aşırı kilolu ve hareketsiz kişiler çok dikkatli olmalı” şeklinde konuştu.

AŞI VE ERKEN TEDAVİ HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Araştırmacılar, aşı ve antiviral tedavi gibi önleyici stratejilerin, dünyada en yaygın ölüm nedeni olan kardiyovasküler hastalıkların yükünü azaltabileceğini vurguladı.
“Aşılar yalnızca enfeksiyonu önlemekle kalmıyor, aynı zamanda kalp-damar hastalıkları riskini de azaltabiliyor” diyen Dr. Scott Roberts, özellikle şiddetli enfeksiyonların önlenmesinin kalp sağlığı açısından kritik olduğunu söyledi. Kosuke Kawai ise sağlıklı bireylerde kullanılan inaktif aşıların güvenli olduğunu ve kalbi etkileyen aşırı bağışıklık tepkilerine yol açmadığını belirtti.

Prof. Dr. Ertuğrul Okuyan da “Grip ile ilişkili hastaneye yatışları azaltmak ve mortaliteyi önlemek için en etkili yöntem başta risk grupları olmak üzere aşı yapılması. Gribi aşılama ile önlediğiniz zaman buna bağlı gelişebilecek kalp krizi dahil komplikasyonları da önlemiş olursunuz” dedi.
Uzmanlar, enfeksiyon sonrası kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı veya nefes darlığı gibi belirtiler yaşayan kişilerin mutlaka doktora başvurması gerektiğini de hatırlatıyor.