Çoruh’un gerdanlıkları ekonomiye 19 milyar liralık katkı sağladı

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün yürüttüğü "Çoruh Havzası Projeleri" kapsamında inşa edilen ve farklı yıllarda devreye alınan Muratlı, Borçka, Deriner, Artvin ve Yusufeli barajlarında elektrik üretimi hız kesmeden devam ediyor.

"Çoruh'un gerdanlıkları" olarak adlandırılan 5 barajda, bugüne kadar 57 milyar 985 milyon 430 bin 589 kilovatsaat elektrik üretildi. Üretilen elektrik enerjisi ile bugüne kadar 156 milyar 560 milyon 662 bin lira kazanç sağlandı.

Söz konusu 5 barajda 2025'te ise 7 milyar 36 milyon 173 bin 409 kilovatsaat elektrik üretimiyle 18 milyar 997 milyon 668 bin 204 lira gelir elde edildi.

En yüksek üretim Deriner Barajı'nda

Temelden 275 metre gövde yüksekliği ile kemer baraj sınıfında Türkiye'nin birinci, dünyanın ise beşinci en yüksek barajı olan Yusufeli Barajı ve HES'te 2025'te 4 milyar 571 milyon 243 bin 667 lira değerinde 1 milyar 693 milyon 53 bin 210 kilovatsaat elektrik üretildi.

Temelden 249 metre yüksekliği ile Türkiye'nin en yüksek ikinci barajı olan Deriner Barajı'nda da 2025'te 6 milyar 866 milyon 548 bin 416 lira değerinde 2 milyar 543 milyon 166 bin 88 kilovatsaat enerji üretimi gerçekleştirildi.

Çoruh Nehri üzerinde inşa edilen ilk baraj olan Muratlı Barajı'nda ise aynı yıl 541 milyon 397 bin 510 kilovatsaat elektrik üretimiyle 1 milyar 461 milyon 773 bin 277 lira değerinde ekonomiye katma değer sağlandı.

Geçen yıl, Borçka Barajı'nda 3 milyar 288 milyon 72 bin 606 liralık 1 milyar 217 milyon 804 bin 669 kilovatsaat, Artvin Barajı'nda ise 2 milyar 810 milyon 30 bin 238 liralık 1 milyar 40 milyon 751 bin 940 kilovatsaat enerji sağlandı.

Türkiye'nin hidroelektrik üretiminin yüzde 16,5'i Artvin'de üretiliyor

Artvin Valisi Turan Ergün, Çoruh Nehri üzerindeki 7 barajdan 5'inin bulunduğu Artvin'in barajlar şehri olduğunu söyledi.

Çoruh Vadisi'nin Türkiye'nin en önemli hidroelektrik üretim merkezlerinden olduğunu belirten Ergün, gövde yüksekliği bakımından Türkiye'nin en yüksek iki barajının Artvin'de bulunduğunu ifade etti.

Ergün, ilk barajın 2005'te hizmete alındığını anımsatarak, "Daha sonra peyderpey hizmete giren barajların milli ekonomiye 156 milyar liralık katkısı var. Bugüne kadar yaklaşık 58 milyar kilovatsaat enerji üretimi yapıldı. Bu miktar Türkiye'deki hidroelektrik üretiminin 2025 yılı için yüzde 16,5'ine denk geliyor." dedi.

Çoruh Vadisi'ndeki barajların entegre sistemle çalıştığına işaret eden Ergün, "Burada temel mantık şudur, Çoruh'un kod farkından yararlanarak bir barajdan çıkan su, öbür barajda tekrar elektrik üretimi için kullanılıyor. Artvin'de her su damlasından 5 defa elektrik üretiliyor, Çoruh'un bir damla suyu dahi boşa akmıyor." diye konuştu.

Barajların yalnızca enerji üretimiyle sınırlı kalmadığını dile getiren Ergün, temiz ve oksijen seviyesi yüksek Çoruh sularının balıkçılık açısından da önemli avantaj sunduğuna dikkati çekti.

Ergün, baraj göllerinde Türk somonu üretiminin hızla arttığını belirterek, "Geçen yıl Artvin'de yaklaşık 21 bin ton Türk somonu üretildi. İhracat kalemlerimizin yüzde 80'ini Türk somonu oluşturuyor." ifadelerini kullandı.

Barajların turizme katkısına da işaret eden Ergün, "Barajları bilenler görmek de istiyor. Artvin'de baraj turizmi potansiyeli de var. Önümüzdeki yıllarda Artvin'in barajlarını turizme de katacak çalışmalar içindeyiz. Deriner Barajı'nda, Çoruh Vadisi'ndeki barajların minyatürlerinin sergilendiği, yapım süreçlerinin anlatıldığı bir müzemiz de var." değerlendirmesinde bulundu.

Yusufeli Barajı'nın faaliyete geçmesiyle aşağı havzadaki diğer barajların ömrünün de uzadığını ifade eden Ergün, üst havzada tutulan yük ve tortunun alt barajları koruduğunu sözlerine ekledi.