Çölün ortasında imparatorluk altınları ve antik SMS metinleri bulundu Sözcü Gazetesi

Mısır'ın batısındaki kızgın çöller, Bizans İmparatorluğu'nun en gizemli sayfalarından birini gün yüzüne çıkardı. Dakhla Vahası'ndaki Ain Al-Sabil bölgesinde yapılan kazılarda, zamanın adeta donduğu, olağanüstü derecede korunmuş bir antik Bizans şehri keşfedildi.

Mısır Yüksek Antik Eserler Konseyi tarafından yürütülen çalışmalar, kerpiç mimarinin çöl şartlarında nasıl devasa bir toplumsal merkeze dönüştüğünü kanıtlarken, tarihçilere de ezber bozan veriler sunuyor.

İşte çölün kalbinde saklı kalan o gizemli kentin detayları ve keşfin anatomisi:

Rastgele Bir Çöl Köyü Değil, Planlı Bir Mühendislik Harikası

Şehir tamamen kerpiçten inşa edilmiş olmasına rağmen, organik ve dağınık bir büyüme yerine titizlikle düşünülmüş bir şehir planlamasına sahip.

İslam, Kıpti ve Yahudi Antik Eserler Sektörü Başkanı Dr. Diaa Zahran'ın aktardığına göre; kent, geniş kuzey-güney caddeleri ile bunları dik kesen doğu-batı yolları üzerine kurulu. Bu yapı, mahalleler arasında açık meydanlar ve ortak avlular oluşturuyor.

Şehrin ana caddelerinden birinin üzerinde bazilika tarzı devasa bir kilise yer alıyor. Bu durum, dinin toplumsal yapının tam merkezinde yer aldığını gösteriyor. Dakhla Antik Eserler Genel Müdürü Dr. Mahmud Mesud, kentte iki gözetleme kulesi ile kalın duvarlarla tahkim edilmiş, ağır şekilde güçlendirilmiş bir idari/savunma binası bulduklarını belirtiyor.

GÜNLÜK YAŞAMIN İÇİNDE ANTİK SMS METİNLERİ

Arkeologlar bu kazıda sadece izole anıtlar değil; fırınları, mutfakları, tahıl öğütme aletleri ve tonozlu (kemerli) tavanlarıyla işleyen bir eko-sistem buldular.

Ev Kilise Sistemi Büyük bazilika inşa edilmeden önce, Hristiyanların gizlice ibadet ettiği döneme ışık tutan "Tapibos'un Evi" ve kilise diyakonu "Tisus'un Evi" şehrin en dikkat çekici yapıları arasında.

Keşfin en heyecan verici parçalarından biri, üzerlerinde Kıpti dili ve Yunanca yazılar barındıran yaklaşık 200 parça ostraka (yazılı çömlek kırığı). Kazı Dairesi Müdürü Dr. Zahran Mahdi, bu parçaların antik dönemin ticari anlaşmalarını, kişisel mektupları, borç kayıtlarını ve günlük sivil yazışmaları içerdiğini söylüyor. Yani bu çömlekler, çöl sakinlerinin birbirine gönderdiği mektupları günümüze taşıyor. Adeta döneminin SMS mantığı gibi görünüyor.

İMPARATORLUĞUN ALTINLARI ÇÖLDE ÇIKTI

Bu uzak çöl kasabasının dünyadan kopuk olmadığı, bulunan sikke analizleriyle tescillendi. Şehirde Bizans imparatorlarının portrelerini, Latince metinleri ve erken dönem Hristiyan sembollerini taşıyan bronz sikkelerin yanı sıra, MS 337 - 361 yılları arasında hüküm süren İmparator II. Constantius dönemine ait som altın sikkeler bulundu. Bu veri, vahadaki topluluğun Roma/Bizans bürokrasisi ve küresel ticaret rotalarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Antik Eserler Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Dr. Hisham El-Leithy ve Mısır Turizm ve Antik Eserler Bakanı Şerif Fathy'ye göre, bu keşif bölgedeki boşlukları doldurmak açısından tarihi bir eşik. Genellikle vahalardaki yaşamın geçici, ilkel ve kopuk olduğu düşünülürken; Ain Al-Sabil, Bizans Mısır'ında vahaların lojistik, ekonomik ve sosyal açıdan ne kadar organize ve dirençli olduğunu kanıtlıyor. Bölgedeki kazı, restorasyon ve metin analizi çalışmaları aktif olarak devam ediyor.