Coğrafya İran dan yana!

PARALEL DAĞLAR: İran’ın Hürmüz’den başlayıp Basra’ya kadar devam eden kıyı şeridi yaklaşık 1.300 kilometre uzunluğunda. Hürmüz’ün etrafındaki kıyı kayalık ve falez gibi çok dik. Kıyıdan hemen sonra yükselen dağ sıraları var. Bu yüksek noktalar radar, füze bataryaları ve gözlem noktaları için ideal. Askeri çıkarma yapılabilecek düzlük alanlar çok sınırlı, içeriye doğru dar stratejik geçitler var. İran bu geçitlere tamamen hâkim...

DAR KORİDOR: Boğazın en dar yeri 33 km. Ancak bu dar alan içinde devasa yük gemileri ve yakıt tankerlerinin derinlik ve diğer şartlardan dolayı geçebileceği alan çok daha daralıyor. Gidiş ve geliş için ancak 2-3 kilometrelik dar bir koridor var. Gemi ve tankerler hep aynı rotayı hiç değiştirmeden kullanmak zorunda. Bu da İran’ın bu koridora hakimiyetini kolaylaştırıyor. 

TARAFSIZ UMMAN: Boğazın en dar yeri olan bu alan da İran ile Umman arasında. Umman bu savaşta ‘tarafsız’ bir pozisyon alıyor. Bu durum karşı kıyıdan İran’a doğrudan bir baskı oluşmaması anlamına geliyor. İran’ın eli daha da rahatlıyor. 

BOĞAZIN KİLİDİ ADALAR: Boğazın en dar yerinde adalar var. Özellikle Ebu Musa, Büyük Tunb ve Küçük Tunb adaları bu dar geçiş koridorunun iki yakasındaki bekçi kulübeleri gibiler. İran bu adaları kullanarak geçiş koridoru üzerindeki takip ve kontrol sistemini kusursuz bir şekilde işletiyor.

KARŞI KIYI ZAAFI: İran, Hürmüz’den başlayıp Basra’ya kadar giden kıyı şeridine tek başına hâkim… Ancak karşı kıyılar Kuveyt, Bahreyn, Suudi Arabistan, Katar ve BAE arasında bölünmüş durumda. Bu kıyılar karşı taraf gibi dağlık da değil. Gayet düzlük ve askeri çıkarmaya gayet elverişli. Ayrıca İran orta menzilli füzelerle bile buraları vurabiliyor.

TEK FÜZEYLE SUSUZLUK: Körfez ülkelerinin doğal su kaynakları yok. İçme ve kullanma suyunu denizin tuzlu suyunu arıtarak temin edebiliyorlar.  Bu tesisler de hemen kıyı hattında yoğunlaştığı için İran için kolay hedef durumundalar. Bu da İran’a başka bir avantaj sağlıyor.

BABÜL MENDEP’TE HUSİLER: İran’ın bölgedeki en güçlü ‘vekilleri’ olan Husiler en az Hürmüz kadar stratejik bir boğaz olan Babül Mendep’te etkin. Zorlarsalar Kızıldeniz ile Süveyş Kanalı arasındaki bu boğazı işlevsiz hale getirebilirler. Bu da coğrafyanın İran’a sunduğu başka bir stratejik değer…

ÖLÜM RÜZGÂRLARI: Çabahar, ABD’nin kara harekâtı için çıkarma yapabileceği düşünülen bir liman şehri. Meşhur Sistan/Belucistan eyaletinin içinde. Bu bölgede nisan ayında başlayıp Eylül’e kadar sürebilen ölümcül 120 Gün Rüzgarları (Bad-ı Sad o Bist Ruz) var. Bölgeyi altüst etme gücüne sahip, toz fırtınası şeklindeki bu rüzgarlar bu bölgedeki her türlü askeri harekatta mutlaka dikkate alınması gereken bir doğal engel.

HÜRMÜZ’ÜN HACER’İ: Hürmüz’ün diğer tarafındaki Umman ve BAE kıyıları boyunca Hacer dağları yükseliyor. Bu dağlar Hürmüz’ü ‘bypass’ etmek için körfezden Umman denizine bir kanal açılmasını veya yüksek kapasiteleri boru hatlarının kurulmasını da imkânsız hale getiriyor.

ZAĞROS’UN GÖZLERİ: Körfezin Bender Abbas ile Busehr arasındaki orta bölümünde Zağros Dağları var. Bu yüksek dağlar İran’ın bölgeyi takip eden radarlarının doğal bir kulesi gibi. Körfezin Irak sınırındaki bölge de düzlük olduğundan çıkarmaya elverişli görünse de denizin sığlığı, çorak ve batak kıyı kesimlerinden dolayı da lojistiği kısıtlayabilecek özellikte…