Çocukların yüzde 30’u uyuyamıyor

İstanbul’da düzenlenen ‘5. Cerrahpaşa Pediatri Günleri’ kongresinde A’dan Z’ye çocuk sağlığı ele alındı. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı öğretim görevlisi  Doç Dr. Ayşe Ayzıt Kılınç, çocuklarda görülen uyku bozukluğuyla ilgili çarpıcı bilgiler verdi: “Çocuk göğüs hastalıkları alanında yapay zekâ ve teknolojinin kullanım alanlarını ele aldık bu kongrede. Çocuklarda uyku bozuklukları aslında bizim çoğu zaman atladığımız ama yaklaşık yüzde 25 -30 arasında, yani oldukça sık görülen bir sorun. Uyku bozukluğu solunum ile alakalı olabilir, uykuya dalma ile ilgili bir sorun olabilir veya uyku ritminin bozulmasıyla alakalı olabilir.

NEDENİ ARAŞTIRILMALI

Bu problemin tanısını koymak çok önemli, çünkü çocukların uykusunu bir düzene sokmazsak ve solunum bozukluklarının tedavisini gerçekleştirmezsek ileride bizi çok önemli problemler bekliyor. Bunlardan bir tanesi mesela çocuklarda bilişsel işlevlerde bozukluk gerçekleşebiliyor. Gün içerisinde aşırı hiperaktivite veya tam tersi uykulu olma hali gelişebilir. Okul performansında düşüklük gerçekleşebilir. Tedavi edilmeyen uzun vadeli uyku bozukluklarında hastalarda akciğer damarlarını etkileyen pulmoner hipertansiyon dediğimiz ciddi bir hastalığa neden olabilir. Uyku bozuklukları için polisomnografi dediğimiz bir uyku testi yapılması gerekiyor. Bir klinikte belli cihazlara bağlanarak çocuğun bir gece geçirmesi ve uyuması gerekiyor. Ancak çocuk uyku merkezlerinin sayısı çok az. Bu süreçte tanıya kolay ulaşmak amacıyla artık yapay zekânın da etkin olduğu yöntemler gelişti. Artık bazı belli cihazlar çocuğa bağlanıyor ve çocuğun evde uyuması sağlanıyor. Ölçümler de yapay zekâ ile analiz ediliyor. Bunun bir diğer faydası da yapay zekâ ile kişiselleştirilmiş tedavi yapabiliyoruz. Gelecekte bizi bu konu ile ilgili çok daha yeni ve özel tedavi yöntemleri bekliyor.”

YAPAY ZEKÂYLA ANALİZ EDİLİYOR

- Bir ‘uyku merkezinde’ yapılan ve polisomnografi adı verilen test için çocuğun birçok makineye bağlanarak solunumunun, nabzının ve birçok parametrenin takip edilmesi gerekiyor. Bu testler genellikle hastane ya da klinik ortamında gerçekleştiriliyor. Ancak hem Türkiye’de hem de dünyada bu merkezlerin sayısı az ve yetersiz. Ayrıca genellikle günde 1 ya da 2 çocuğa test yapılabiliyor. Çünkü uyku merkezleri 1 ya da 2 yataklı oluyor. Dünyada yeni kullanılmaya başlanan giyilebilir sağlık teknolojileri ile birlikte bu testler artık ev ortamında yapılıyor, sonuçlar ise yapay zekâ ile analiz ediliyor. Uygulama henüz yeni yeni kullanılmaya başlandığı için yaygın değil ve Türkiye’de yok.