Çin zamanı büküyor: 1.900 G tonluk makine felaketleri yaşanmadan önce gösterecek Sözcü Gazetesi

Bilim kurgu filmlerinden fırlamış gibi görünen, ancak tamamen gerçek bir mühendislik harikasıyla karşı karşıyayız. Çin'in zamanı ve mekanı "sıkıştırarak" gezegenin geleceğini tahmin etmeye yarayan yeni hiperyerçekimi makinesi, malzeme bilimi ve afet yönetiminde kuralları yeniden yazıyor.

Çin'in Hangzhou kentinde kurulan Santrifüjlü Hiperyerçekimi ve Disiplinlerarası Deney Tesisi (CHIEF), Dünya'nın normal yerçekiminden yüzlerce kat daha güçlü kuvvetler üretebilen devasa bir simülatöre ev sahipliği yapıyor. 

CHIEF1900 adı verilen ve 1.900 G-ton kapasiteye ulaşabilen bu makine, devasa kollarını inanılmaz hızlarda döndürerek yıkıcı bir merkezkaç kuvveti yaratıyor. Bu sayede daha büyük gezegenlerdeki veya Dünya'nın kilometrelerce derinliğindeki ezici basınç laboratuvar ortamında kopyalanıyor.

Peki, bu devasa güce sahip mühendislik canavarı insanlığın hangi büyük sorunlarını çözmek için kullanılacak?

Bu makinenin en büyük gücü zamanı bükebilmesidir. Gerçek dünyada gözlemlemesi onlarca yıl alacak olan iklim değişikliği etkileri veya toprak hareketleri, hiperyerçekimi altında çok kısa bir sürede hızlandırılarak simüle edilebilir. Bilim insanları; sismik aktivitelerin, şiddetli fırtınaların ve heyelanların ekosistemleri nasıl çökerteceğini felaket yaşanmadan çok önce görebilecek.

UC Davis Jeoteknik Modelleme Merkezi'nden Dan Wilson'ın da vurguladığı gibi, makine toplumsal direncimizi artırmak için eşsiz bir araç. Köprülerin, barajların ve devasa gökdelenlerin küçültülmüş ölçekli modelleri bu santrifüje yerleştirilerek, aşırı stres ve yerçekimi altında yapıların hangi noktada ve nasıl parçalanacağı kusursuz bir hassasiyetle test ediliyor.

CHIEF1900, okyanus tabanının veya Dünya kabuğunun derinliklerindeki basıncı birebir taklit edebiliyor. Bu sayede derin deniz madenciliği, yeraltı sondajları veya uzay araştırmaları (örneğin aşırı yerçekimine sahip başka gezegenlere iniş) için üretilecek yeni nesil dayanıklı malzemeler, ekstrem koşullara maruz bırakılarak önceden test edilebilecek.

Bu makine mistik bir kehanet aracı değil; doğanın en acımasız kuvvetlerini kontrollü bir ortamda serbest bırakan devasa bir fizik laboratuvarıdır. İklim krizinin ve doğal afetlerin hızla tırmandığı bir çağda CHIEF1900, felaketler kapımızı çalmadan önce betonun, çeliğin ve ekosistemlerin nasıl tepki vereceğini bize gösteren benzersiz bir erken uyarı sistemidir.