G 7 zirvesinde konu İran ile barış olacak Sözcü Gazetesi

Dünyanın en güçlü ekonomilerini toplayan G-7 zirvesinde konu, İran ve ABD arasnında temelleri atılan barış olacak.

15-17 Haziran tarihlerinde Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenecek ve normal şartlarda teknoloji, ticaret ile küresel ekonomik dengesizliklerin ele alınması beklenen üç günlük G7 Zirvesi'nin, bu yeni diplomatik gelişmenin ekseninde şekillenmesi öngörülüyor.

Söz konusu geçici mutabakat; Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticari gemilere açılmasını, ABD ablukasının kaldırılmasını ve savaşa en az 60 gün ara verilmesini içerirken, Tahran'ın nükleer programına dair daha karmaşık müzakereleri ise gelecekteki teknik görüşmelere bırakıyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve diğer dünya liderlerinin, zirve sırasında Trump'ı anlaşmadan ötürü tebrik etmesi, ancak aynı zamanda bu karmaşık paketin önümüzdeki aylarda nasıl sürdürülebilir kılınacağına dair sorular yöneltmesi bekleniyor.

Pazartesi günü Fransa, İtalya, Almanya ve Birleşik Krallık, boğaz üzerinden sevkiyatların hızla yeniden başlaması çağrısında bulundu.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da anlaşmanın potansiyel bir dönüm noktası olduğunu ve ekiplerinin nükleer uzmanlık konusunda destek vermeye hazır olduğunu ifade etti.

Ancak bazı G7 yetkilileri, cuma günü İsviçre'de yapılması planlanan imza törenine kadar gizli kalacak metni henüz incelemediklerini, tebriklerinin ABD, İran ve baş arabulucu Pakistan'dan gelen güvencelere dayandığını kaydetti.

G7 etkinliklerine katılmayacak olan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun, Trump ile acil bir görüşme planladığı öğrenildi.

İsrail, İran'ın bölgedeki milis ağını ve balistik füze üretimini kapsamayan dar çerçeveli bir anlaşmaya uzun süredir karşı çıkıyordu.

Pazartesi sabahı İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İran destekli Hizbullah ile çatıştıkları Lübnan'dan askerlerini çekmeyeceklerini açıklayarak, Trump'ın duyurusundan saatler sonra ateşkesi tehlikeye attı.

Trump ise pazar günü Hizbullah'a yönelik Beyrut'taki bir saldırı nedeniyle Netanyahu'yu kamuoyu önünde eleştirmişti.

Bu gelişmeler ışığında Trump'ın G7'de müttefiklerinden Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların temizlenmesi için yardım istemesi ve müttefiklerini savaş riskinin ortadan kalktığına ikna etmesi gerekecek.

Diğer yandan, ABD Kongresi de anlaşmayı onaylama veya iptal etme konusunda devreye girmeye hazırlanıyor.

Savaşı desteklemeyen Demokratlar, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ümidiyle gelişmeye temkinli bir destek verirken, Trump'a yakın bazı Cumhuriyetçiler çekincelerini koruyor.

Trump'ın müttefiklerinden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, İran'la yapılacak her nükleer anlaşmanın yasalar gereği Kongre incelemesine ve oylamasına sunulacağını belirterek, anlaşmanın mimarı Başkan Yardımcısı JD Vance ve müzakere ortaklarının bu süreçte yer almasının şart olduğunu vurguladı.

Hafta boyunca arabulucular eşliğinde teknik toplantılar sürerken, çarşamba günü sona erecek G7 sonrasında Trump'ın Avrupa seyahatini uzatabileceği ya da yerine Vance'i bırakarak Washington'a dönebileceği belirtiliyor.